Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. K. R. i R. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. W dniu 8 sierpnia 2013 r. – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi – skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sadowych.
We wniosku skarżący oświadczył, że wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. K. R. otrzymuje emeryturę w wysokości 1208 zł. miesięcznie, natomiast jej mąż – R. R. pobiera rentę inwalidzką w kwocie 1036,69 zł. miesięcznie (brutto). Wnioskodawcy są właścicielem domu (o powierzchni 165 m2), dwóch nieruchomości, z których jedna, o powierzchni 3,93 ha, stanowi nieruchomość rolną.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 września 2013 r., wykonanym w dniu 10 września 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania: wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez małżonków świadczeń (emerytalnych, rentowych), oświadczenia czy skarżący lub jego żona starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy wsparcia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; jeżeli tak, to czy otrzymali tę pomoc i w jakiej wysokości, oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym.
W piśmie z dnia 17 września 2013 r. R. R. podniósł, że z winy organów administracji został pozbawiony dochodów z posiadanej nieruchomości, a zatem nie można mu przypisać winy, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszej sprawy. Nie nadesłał jednak oświadczeń i dokumentów wymienionych w wezwaniu sądowym z dnia 10 września 2013 r.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącego R. R. o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jest nieuzasadniony z uwagi na to, że nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży więc przedłożenie wszelkich dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku.
Referendarz stwierdza, że wyjaśnienia złożone przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia 17 września 2013 r. okazały się niewystarczające do ustalenia jego rzeczywistej kondycji finansowej. Skarżący nie podał wysokości wydatków rodziny oraz nie przedstawił dokumentów potwierdzających źródła ich pokrycia. Nie wyjaśnił też, czy otrzymał dopłaty bezpośrednie do posiadanego gruntu rolnego. Nie można też pominąć, że nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, jednocześnie nie zaprzeczył posiadaniu takich rachunków.
Trzeba podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej osoby wnioskującej o prawo pomocy, jeżeli ona sama uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Zgodnie z art. 243 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a.
Referendarz wyjaśnia skarżącemu, że w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy ocenia jedynie sytuację materialną podmiotu wnioskującego o przyznanie tego prawa. Natomiast wszelkie inne okoliczności, rodzaj pobudek kierujących skarżącym przy wniesieniu skargi jak i przekonanie skarżącego o słuszności jego zarzutów wobec organów administracji, nie stanowi kryterium przyznania prawa pomocy.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.