Uzasadnienie
Syn. akt IV SAB/Wa 146/10
Pismem z dnia [...] czerwca 2010r. J. B. i I. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, iż wyrokiem z dnia 22 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1011/09 uwzględnił skargę J. B. i I. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] marca 2009 r., mocą których Minister w której stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1978 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. gm. Z. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. i D. gm. Z. w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku wymian Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "S." stanowiących obecnie jej własność - uchylając zaskarżone decyzje.
Zdaniem skarżących po uchyleniu wskazanych decyzji przez Sąd - Minister zobowiązany był do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących zachowując terminy określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący wskazali, iż przedmiotowa sprawa związana ze stwierdzeniem nieważności powołanych decyzji kilkakrotnie była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne i przedstawiona w nich ocena prawna pozwala na ostateczne rozstrzygnięcie tej sprawy. Wobec powyższego skarżący wnieśli o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do merytorycznego zakończenia sprawy oraz zwrot kosztów postępowania, których spis strona złożyła na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 6 października 2010r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, iż pismem z dnia [...] lipca 2010r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło do Starostwa Powiatowego w Z. o nadesłanie dodatkowych dokumentów niezbędnych w sprawie. Minister wyjaśnił, iż po otrzymaniu żądanych akt sprawa zostanie rozpoznana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga J. B. i I. B. zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w kodeksie postępowania administracyjnego lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a. oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w bezczynności, albowiem mimo rażącego przekroczenia terminów określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego nie rozpoznał wniosku skarżących J. B. i I. B., którzy wnosili o stwierdzenie nieważności - decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1978 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. gm. Z. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. i D. gm. Z. Powoływanym przez skarżących wyrokiem z dnia 22 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1011/09 uwzględnił skargę J. B. i I. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] marca 2009 r., mocą których Minister w której stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1978 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. gm.
Z. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. i D. gm. Z. Podkreślić należy, iż był to już kolejny wyrok w sprawie. Po raz kolejny Sąd zawarł w uzasadnieniu wytyczne co do dalszego postępowania Ministra. Akta sprawy wraz prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] stycznia 2010r. Mimo upływu 5 miesięcy (licząc do dnia wniesienia skargi) od daty doręczenia organowi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym Sąd zawarł ocenę prawną oraz wskazania dla organu co do dalszego postępowania - organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Jak wynika z odpowiedzi na skargę jedyną czynnością podjętą przez organ w sprawie było przesłanie w [...] lipca 2010r. do Starostwa Powiatowego w Z. wniosku o nadesłanie dodatkowych dokumentów niezbędnych w sprawie. Ze stanowiska organu nie wynika, aby w tym okresie Minister podejmował jakiekolwiek czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy i jej rozpoznanie. Dopiero skierowanie przez
J. i I. B. skargi na bezczynność organu skłoniło Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wystosowania powyższego pisma. Jednocześnie organ nie wyjaśnia jakie jeszcze dodatkowe dokumenty poza obszerną dokumentacją w sprawie są niezbędne do jej wyjaśnienia.
Oceniając postępowanie Ministra Rolnictwa Rozwoju wsi zdaniem Sądu Minister dopuścił się istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.
Mając na uwadze powyższe Sąd stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) - zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności powołanych decyzji.
Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.). Zasądzając powyższe wynagrodzenie Sąd wziął pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Jednocześnie Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżących o zwrot kosztów przejazdu, albowiem stosownie do treści art.205 ust.2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Mając na uwadze, iż stawiennictwo skarżących nie było obowiązkowe Sąd nie miał podstaw do zasądzenia kosztów przejazdu.