Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 grudnia 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) B. G. (następca prawny S. N.) i M. P. reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (...) grudnia 1948 r., w części w jakiej Minister uznał, że nieruchomość ziemska R. (w ówczesnym Powiecie W.), o łącznym obszarze 127,9552 ha, stanowiąca własność S. N., przechodzi na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wniosek o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia został złożony w dniu 15 stycznia 2002 r. Brak rozpatrzenia tego wniosku przez ponad 5 lat, stanowi, zdaniem skarżących, rażące naruszenie art. 35 § 3 kpa oraz art. 12 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej działają szybko i wnikliwie przy rozpatrywaniu sprawy.
Dodatkowo strona skarżąca wskazała, iż od dnia złożenia wniosku organ skierował do pełnomocnika skarżących jedynie dwa pisma. Pierwsze w dniu 15 czerwca 2004 r. z prośbą o wskazanie adresów do doręczeń spadkobierców po byłym właścicielu nieruchomości. Drugie natomiast w dniu 28 lipca 2007 r. wskazujące na to, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło się do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P. z próśb o ustalenie stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości. Ponad powołane pisma Minister nie zajął żadnego stanowiska, gdy tymczasem winien chociażby wypełnić obowiązki wynikające z art. 36 kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w niniejszej sprawie pismem z dnia 11 stycznia 2008 r. wystąpił do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P. o nadesłanie dokumentów stwierdzających aktualny stan prawny działek wchodzący w skład przedmiotowej nieruchomości. Nadto pismem dnia 11 stycznia 2008 r. zwrócił się do pełnomocnika stron o nadesłanie do akt sprawy postanowień sądowych stwierdzających nabycie spadku po byłym właścicielu przedmiotowej nieruchomości.
IV SAB/Wa 18/08
Konkludując Minister stwierdził, iż nierozpatrzenie wniosku skarżących w ustawowym terminie, spowodowane jest przede wszystkim dużą liczbą tego rodzaju spraw, których rozpatrywanie następuje według kolejności ich wpływu. Ponadto sprawa niniejsza jest skomplikowana, co wiąże się jednocześnie ze zwłoką w jej załatwieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Innymi słowy przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia czy organ w dacie orzekania pozostaje w bezczynności.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86).
Zgodnie z art. 104 § 1 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy kpa stanowią inaczej. W myśl art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest, zgodnie z treścią art. 36
IV SAB/Wa 18/08 kpa, zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż bezspornym jest, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej wnioskiem S. N. i M. P. z dnia 15 stycznia 2002 r. Skoro brak jest rozstrzygnięcia, które powinno zapaść bez zbędnej zwłoki z uwzględnieniem terminów określonych w art. 35 kpa, to bez wątpienia występuje bezczynność organu.
Stosownie do treści art. 36 § 1 kpa organ zawiadamiając strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa obowiązany jest podać przyczyny zwłoki, jak również wskazać nowy termin załatwienia sprawy.
Z akt sprawy wynika, iż organ nigdy nie wystosował żadnego pisma do strony skarżącej, w którym to poinformowałby o przyczynie zwłoki w rozpoznaniu sprawy i wskazał nowy termin jej załatwienia.
W opinii Sądu, we wskazanym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w chwili orzekania, organ pozostaje w bezczynności, a zatem należało zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku skarżących, z tym, że biorąc pod uwagę, że sprawa ma skomplikowany charakter termin do rozpatrzenia wniosku określić na dwa miesiące.
W tym stanie rzeczy w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie może budzić wątpliwości, że zaistniała przesłanka uwzględnienia skargi i dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 149 ustawy P.p.s.a. W punkcie II orzeczono na podstawie art. 200 i 205 powołanej ustawy.