Uzasadnienie
W dniu 27 lutego 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. C. (dalej: "skarżący") o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek ten złożył do sprawy o sygn. akt IV SAB/Wa 192/13, dotyczącej skargi na bezczynność ZUS w wykonaniu prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w Z. w sprawie sprostowania protokołu powypadkowego i przyznania odszkodowania za wypadek przy pracy.
Skarżący w powyższym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Podał, że pozostaje bezrobotny od 6 lipca 2010 r. i wraz z żoną utrzymują się z przyznanego jego żonie zasiłku stałego w wysokości 381 zł miesięcznie. Posiadają ½ domu położonego w Z. Do wniosku skarżący załączył dokument potwierdzający uzyskanie statusu bezrobotnego, decyzję o przyznaniu jego żonie zasiłku stałego w wysokości 381 zł oraz wyciągi z rachunku bankowego żony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 192/13 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący w sprzeciwie od powyższego postanowienia podniósł, ze przyznany jego żonie zasiłek stały w wysokości 381 zł jest jedynym ich dochodem. Wydatki za energię, wodę i ścieki, na podstawie przeprowadzonej alimentacji zawartej pomiędzy MOPS a ich dwoma synami, ponoszą synowie. Alimentacja synów uwzględniona jest w decyzji MOPS w Z. o przyznaniu zasiłku stałego. Podkreślił także, że wraz z żoną ubiegali się o zasiłek celowy w MOPS jednakże, z uwagi na brak środków, zostali wpisani na listę oczekujących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 1 pkt 2 powyższego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych.
Natomiast, jak podkreśla się w orzecznictwie ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10 i z 27 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 255/10).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości.
Z nadesłanego przez skarżącego oświadczenia oraz dokumentów wynika, że skarżący jest bezrobotny. Wraz z żoną utrzymują się z zasiłku stałego w wysokości 381 zł. Obecnie wpisani są także na listę oczekujących na zasiłek celowy. Ponoszone przez nich wydatki w zakresie energii, wody i ścieków, na podstawie przeprowadzonej alimentacji zawartej pomiędzy MOPS a ich dwoma synami, regulują synowie. Alimentacja synów uwzględniona jest w decyzji MOPS w Z. o przyznaniu zasiłku stałego.
Mając na uwadze powyższe na uwadze oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie go z kosztów sądowych jak również przyznanie profesjonalnego pełnomocnika jest uzasadnione.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.