Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. IV SAB/Wa 41/17 (w pkt 1) oraz odmówił przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi (pkt 2).
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenie Skarżącego, postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn.. I OZ 375/18, uchylił to postanowienie.
W piśmie z dnia 28 maja 2018 r. wezwano Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz nadesłanie dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej tj.:
- - potwierdzenie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego za okres luty – kwiecień 2018 r.,
- - wyciągów z rachunków bankowych z okresu trzech ostatnich miesięcy wraz z aktualnym saldem,
- - spisu wydatków na konieczne utrzymanie oraz udokumentowanie tych wydatków aktualnymi rachunkami, za ostanie 3 miesiące,
- - oświadczenia czy posiadana nieruchomość rolna przynosi skarżącemu jakiekolwiek dochody,
- - dokumentów wskazujących jakich nieruchomości Wnioskodawca jest właścicielem (np. kopi odpisów z ksiąg wieczystych, kopii wypisów z ewidencji gruntów i budynków, ewentualnie kopi decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości)
- - oświadczenia popartego stosownymi dokumentami o aktualnym zadłużeniu.
Przy piśmie z dnia 11 czerwca 2018 r. Skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF, kopię aktu własności ziemi, kopię przekazów pocztowych emerytury (na kwotę 762,92 zł za luty 2018 r. i 837,87 zł za kwiecień 2018 r.), kopię pisma z dnia 6 listopada 2017 r. o zajęciu świadczeń emerytalnych, kopie zawiadomień o wszczęciu egzekucji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 Ppsa.
W złożonym wniosku o prawo pomocy Skarżący podał, że nie posiada oszczędności, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o pow. 90m2. Podał, że ma bardzo duże zadłużenie, posiadany grunt rolny (0,58 ha) nie przynosi dochodu, ponieważ jest zalewany wodą. Podał, że rachunki za energię elektryczną opłaca sam, szambo ma swoje, wodę ze studni też. Oświadczył, że rachunków bankowych nie ma, spisu wydatków nie prowadzi, paragonów nie zbiera.
W piśmie z dnia 28 maja 2018 r. wezwano Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz nadesłanie dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowe m.in. dokumentów wskazujących jakich nieruchomości Wnioskodawca jest właścicielem (np. kopi odpisów z ksiąg wieczystych, kopii wypisów z ewidencji gruntów i budynków, ewentualnie kopi decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości) oraz oświadczenia popartego stosownymi dokumentami o aktualnym zadłużeniu.
Wezwanie w powyższym zakresie było uzasadnione okolicznościami, znanymi referendarzowi sądowemu z urzędu (zob. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 16/17 i z dnia 21 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 106/16). W postanowieniach tych wskazano, że Z. B. wykazywał majątek nieruchomy w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 7,27 ha i domu o powierzchni 110 m2, a także był współwłaścicielem dwóch nieruchomości w miejscowości L. ([...]), oraz właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości L. (nr działki [...]).
Wnioskodawca nie złożył do akt sprawy także spisu dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych przez niego wydatków. Dokumenty te pozwoliłyby oszacować wysokość środków pieniężnych, jakimi dysponuje wnioskodawca, a w stosunku do ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie.
Nienależyte wykonanie przez Wnioskodawcę wezwania z dnia 28 maja 2018 r. uniemożliwiło bowiem weryfikację jego oświadczenia o majątku i dochodach oraz ustalenie, jakie są jego rzeczywiste możliwości płatnicze.
W sytuacji, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia dokumentów niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06. Niepublikowane). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 Ppsa (por. np. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05.).
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji.