Uzasadnienie
Skarżący J. N. w piśmie z dnia 6 marca 2007 r. (datowanym na 5 marca 2007 r.), powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpatrzeniu skierowanej do tego organu skargi z dnia [...] listopada 2006 r. (datowanej na [...] listopada 2006 r.) na pismo [...] Ministerstwa Sprawiedliwości sędzi G. K. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], dotyczącej stanowiska wobec pism skarżącego związanych ze sprawą o zmianę postanowienia w przedmiocie ustalenia kontaktów z małoletnim P. N., zawisłej Sądem Okręgowym w W. (sygn. akt [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 art. 3 § 2 p. p. s. a. Oznacza to dopuszczalność skargi na bezczynność organów w wydaniu:
- 1) decyzji administracyjnej,
- 2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) innego niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy żadnej w wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 p. p. s. a. sytuacji. W istocie żądaniem skargi jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w objęciu nadzorem postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w W. (sygn. akt [...]) w sprawie o zmianę postanowienia w przedmiocie ustalenia kontaktów z małoletnim P. N. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.) zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście oraz przez właściwą służbę nadzoru. Podstawowe zadania z zakresu zwierzchniego nadzoru nad działalnością administracyjną sądów bezpośrednio związaną z wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości są wykonywane przez sędziów delegowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości w trybie określonym w art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów wyliczone zostały w art. 38 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, a tryb sprawowania takiego nadzoru przez Ministra Sprawiedliwości określono w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2002 r. w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów (Dz. U. nr 187, poz. 1564, ze zm.).
Z powołanych przepisów nie wynika, aby instrumenty nadzoru nad działalnością administracyjną sądów miały być podejmowane przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek stron uczestniczących w postępowaniach sądowych. W tym zakresie inicjatywa podejmowania określonych działań z zakresu nadzoru należy do Ministra Sprawiedliwości jako jego ustawowa kompetencja, niezależna przyczynowo od składanych wniosków w tym zakresie. Podejmowanie czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów nie ma więc charakteru wnioskowego. Nie wyklucza to podejmowania stosownych działań na skutek informacji uzyskiwanych także od osób uczestniczących w postępowaniach sądowych. Składanie takich informacji lub wnioskowanie o podjęcie określonych czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów nie ma jednak charakteru prawnie wiążącego dla Ministra Sprawiedliwości.
Sprawowany nadzór przez Ministra Sprawiedliwości ma charakter wewnętrznej relacji prawnej istniejącej pomiędzy tym organem, a sądami powszechnymi, i to jedynie w obszarze ich działalności administracyjnej. W obszarze bowiem orzeczniczej działalności sądów sprawowany jest nadzór judykacyjny o charakterze instancyjnym przez sądy wyższych instancji oraz przez Sąd Najwyższy.
Wewnętrzny charakter czynności nadzoru sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów nie daje podstaw do uznania ich za akty lub czynności z zakresu administracji publicznej o charakterze zewnętrznym, kształtującym w jakikolwiek sposób prawa lub obowiązki osób uczestniczących w postępowaniach sądowych. Omawiane czynności Ministra Sprawiedliwości oraz ich skutki tym bardziej nie pozostają w jakiejkolwiek relacji prawnej z prawami lub obowiązkami podmiotów w sferze administracji publicznej.
Z tego względu podnoszone przez skarżącego zaniechanie Ministra Sprawiedliwości w rozpatrzeniu skargi z dnia [...] listopada 2006 r. na pismo [...] sędzi G. K. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], będące w istocie żądaniem podjęcia czynności z zakresu nadzoru nad działalnością sądów, w takim zakresie, w jakim Ministrowi Sprawiedliwości przysługują uprawnienia nadzorcze, a więc w zakresie nadzoru nad działalnością administracyjną sądów rozpatrujących sprawę wskazaną przez skarżącego, nie należy do zakresu właściwości orzeczniczej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 p. p. s. a.
Również w sprawach z zakresu skarg i wniosków określonych w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego skarga do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalna. Brak jest bowiem przepisu prawa wskazującego na dopuszczalność zaskarżania do sądu administracyjnego czynności podejmowanych przez organy administracji w sprawach skarg i wniosków określonych w przepisach działu VIII k. p. a.
Według bowiem art. 227 k. p. a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Stosownie natomiast do art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k. p. a. formą załatwienia skargi jest zawiadomienie skarżącego. Zawiadomienie to nie stanowi jednak rozstrzygnięcia, aktu lub czynności, określonych w art. 3 § 2 p. p. s. a.
Przedmiotem wniosku mogą być natomiast w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 k. p. a.). O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę; jednakże wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w dziale VIII k. p. a. (art. 244 § 2 i art. 246 § 1 k. p. a).
Mając powyższe na względzie skarga do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalna, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p. p. s. a. orzeczono, jak w sentencji.