Uzasadnienie
M. M. wniósł, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. w przedmiocie zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników. Jako podstawę swojej skargi wskazał art. 227 i art. 237 § 1 k.p.a. oraz ustawę z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Podał, że Prezes Sądu Okręgowego w Ś. nie załatwił jego skargi na czynności komornika B. S. działającego w Okręgu Prezesa tego Sądu w terminie 30 dni od dnia przekazania jej z Ministerstwa Sprawiedliwości. Skarżący zażądał również zasądzenia odszkodowania w wysokości 18.000 zł za krzywdę wyrządzoną przez komornika.
W uzasadnieniu wskazał, że skargę na działanie komornika złożył w dniu 30 kwietnia 2012 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości. Następnie pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] jego skarga została przekazana celem rozpatrzenia do Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w Ś. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.).
Jak wynika z powyższych rozważań przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność nie może być każda bezczynność organów państwa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a jej przedmiotem może być bezczynność postępowania tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. gdy organ był obowiązany załatwić sprawę administracyjną poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia (na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu prawa, z drugiej zaś sformułowany przez skarżącego przedmiot skargi należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi, jak to wynika z jej treści, jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. w przedmiocie zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zatem skargą powszechną, o jakiej mowa Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a., zgodnie z którym: "Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw." Skarga wniesiona w tym przedmiocie do Sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, bowiem Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a.
Stwierdzić należy, że sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł również o przyznanie odszkodowania za krzywdę jaką poniósł w skutek czynności komornika działającego w Okręgu Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. Zauważyć jednak należy, że sprawy dotyczące odszkodowania należą do instytucji prawa cywilnego, a do rozpatrywania tych spraw powołane są sądy powszechne.
W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.