Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. (data wpływu skargi do Sądu) A. D. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wezwania do usunięcia braku formalnego zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji w zakresie nierozpoznania wniosku Z. D. (zwanej dalej stroną lub skarżącą) o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie stosownego umocowania do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym.
Ponadto zarządzeniem z dnia 2 marca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni został wezwany do nadesłania rozstrzygnięcia Kolegium, na które powołał się w skardze.
Wobec nieuzupełnienia wskazanych braków formalnych, postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 tut. Sąd odrzucił skargę.
Sporządzonym osobiście pismem z dnia 19 maja 2015 r. – uznanym za skargę kasacyjną – A. D. zakwestionował rozstrzygnięcie tut. Sądu z dnia 6 maja 2015 r.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sporządzoną osobiście przez małżonka skarżącej skargę kasacyjną.
W zażaleniu wywiedzionym na powołane postanowienie A. D. zawarł wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Julii Szczygielskiej od rozpoznania niniejszej sprawy.
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2015 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braku formalnego żądania poprzez nadesłanie w terminie 7 dni pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Został on również pouczony, że niedopełnienie nałożonego na niego obowiązku będzie skutkować pozostawieniem wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie zostało odebrane osobiście przez A. D. w dniu 6 sierpnia 2015 r. W wyznaczonym terminie, który upływał z dniem 13 sierpnia (czwartek), wnioskodawca nie nadesłał stosownego dokumentu pełnomocnictwa.
W dniu 30 lipca 2015 r. sędzia Julia Szczygielska oświadczyła, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie.
Zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek A. D. o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej.
W terminie otwartym do wniesienia zażalenia małżonek skarżącej A. D., pismem z dnia 21 września 2015 r. powołując się na regulację art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) złożył "skargę" od ww. zarządzenia, wskazując, że jest ono nielegalne, bezprawne i bezpodstawne. Zażądał stwierdzenia nieważności zarządzenia z powodu pozbawienia jego osoby możności działania w niniejszej sprawie. Jednocześnie wniósł o wyłączenie na podstawie art. 18, art. 19 i art. 20 p.p.s.a. sędziego NSA Henryka Ożoga.
W oświadczeniu z dnia 5 października 2015 r. (k.
- 67) Sędzia NSA Henryk Ożóg odnosząc się do wniosku skarżącego wskazał, że nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie go od orzekania w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie do art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W myśl art. 22 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego NSA Henryka Ożoga orzekającego w tej sprawie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący w treści swojego żądania odwołuje się w zasadzie wyłącznie do przesłanki zawartej w art. 19 p.p.s.a., stwierdzając, że w sprawie wystąpiły okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego. Bowiem – w ocenie skarżącego – zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. wydanym w niniejszej sprawie zostały naruszone zasady legalności.
W konsekwencji – zdaniem wnioskodawcy – został on pozbawiony zdolności do kształtowania swoich praw i obowiązków. Oceniając powołane przez A. D. okoliczności należy stwierdzić, że nie odnoszą się one do kwestii bezstronności sędziego orzekającego w niniejszej sprawie, ale stanowią przejaw subiektywnego stanowiska wnioskodawcy niezadowolonego z końcowego rezultatu procesu, z którym zdaje się wchodzić w polemikę. Kwestionowane przez A. D. rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, które przybrało w niniejszej sprawie postać zarządzenia z dnia 3 września 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej wobec nieuzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, nie może zostać uznane za przekroczenie granic niezawisłości i bezstronności. Wbrew bowiem zapatrywaniom strony – rozstrzygnięcie podjęte w tej sprawie jest właśnie przejawem tych zasad.
Sąd bowiem, niezależnie od stanowiska zarówno jednej jak i drugiej strony postępowania, dokonuje analizy akt sprawy i na tej podstawie autonomicznie orzeka. Nie można zatem uznać, że ostateczny kształt rozstrzygnięcia, nieuwzględniający oceny prawnej strony, prowadzić będzie do pozbawienia jej zdolności do kształtowania własnych praw i obowiązków wyłącznie z powodu zarzucanej przez nią stronniczości sędziego orzekającego w danej sprawie. Wnioskodawca winien wziąć bowiem pod uwagę również i to, że wydane rozstrzygnięcie będzie stanowiło efekt decyzji sędziego działającego w tym zakresie wyłącznie na podstawie i w granicach prawa a nie z jakichkolwiek innych – pozaprawnych – pobudek. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do zastosowania art. 19 p.p.s.a. nie wystarcza wyłącznie subiektywne podejrzenie strony, co do braku bezstronności sędziego czy subiektywne odczucie o utracie wiary w bezstronność sędziego.
Strona powinna wskazać okoliczności, które mogłyby zostać uznane za obiektywnie świadczące o stronniczości sędziego. Mogą to być fakty związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na nie w pełni zobiektywizowanych przesłankach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 843/11 oraz z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 86/12, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Tym samym przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OZ 293/11 oraz z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OZ 759/10, publ. CBOSA). Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że wymieniony na wstępie sędzia złożył stosowne oświadczenie podając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ustawowe, które mogłyby stanowić podstawę do jego wyłączenia. Zgodnie zaś z przyjętym poglądem, który Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje, jeśli sędzia którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenie nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 332/10, 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GZ 471/13, publ.
CBOSA). Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga okazał się nieuzasadniony, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego wyłączenia, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.