Uzasadnienie
Dnia 11 września 2007 roku M. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Powiatu (dalej Zarząd Powiatu) z dnia [...] roku w przedmiocie odwołania Skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...].
Pismem z dnia 8 listopada 2007 r. profesjonalny pełnomocnik M. N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm. - dalej ppsa) w związku z nie wywiązaniem się, zdaniem Wnioskującej, z ciążącego na organie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa (k. 1 -2 akt IV So/Po 5/07).
Odpowiadając na wniosek o ukaranie grzywny Przewodniczący Zarządu Powiatu potwierdził, iż pismem z dnia [...] r. - [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny "stwierdzając brak swojej właściwości" przesłał Zarządowi Powiatu skargę administracyjną M. N. na uchwałę Zarządu nr [...]. Zarząd Powiatu pismem z dnia [...] r. nr [...] poinformował Wnioskującą o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego w kwestionowanej uchwale. Dnia [...] r. M. N., skarżąc odwołanie Jej ze stanowiska dyrektora, wniosła pozew do Sądu Rejonowego Sądu Pracy z roszczeniem o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy. Zarząd Powiatu stanął na stanowisku, iż sądem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Sąd Rejonowy Sąd Pracy, o czym zdecydowała M. N., kierując powództwo do tegoż Sądu. W związku z tym organ nie naruszył art. 54 § 1 ppsa (k. 11-12 akt IV So/Po 5/07).
Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. pełnomocnik Wnioskującej podtrzymał wniosek o ukaranie Zarządu Powiatu grzywną wyjaśniając przy tym, iż dochodzenie roszczeń przez Sądem Pracy nie wyklucza prawa do skontrolowania legalności uchwały Zarządu Powiatu [...] przez WSA (k. 17-18 akt IV So/Po 5/07).
Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2007 r. - IV So/Po 5/07 tutejszy Sąd odrzucił wniosek z dnia 8 listopada 2007 r., na podstawie art. 221 ppsa, wobec nie uiszczenia opłaty stałej (k. 6-7).
Dnia 18 grudnia 2007 r. profesjonalny pełnomocnik M. N. zwrócił się do WSA o wymierzenie Zarządowi Powiatu grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa, w związku z nie wywiązaniem się, zdaniem Wnioskującej, z ciążącego na organie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa, a także, na podstawie art. 55 § 3 ppsa o zawiadomienie przez skład orzekający w niniejszej sprawie lub przez Prezesa WSA, Rady Powiatu o rażącym naruszeniu przez Zarząd Powiatu obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa. Podał, że mimo doręczenia dnia 19 września 2007 r. Zarządowi Powiatu pisma WSA z dnia 13 września 2007 r. ze skargą M. N., organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa (k. 2-3).
Pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. Zarząd Powiatu został wezwany w terminie 7 dni od doręczenia wezwania do: złożenia odpowiedzi na wniosek z dnia 18 grudnia 2007 r., nadesłania akt sprawy ze skargi M. N. na uchwałę nr [...] r. Zarządu Powiatu - w tym korespondencji stron dotyczącej owej uchwały (nie zaś akt osobowych M. N.), informacji o aktualnym składzie osobowym Zarządu Powiatu (k. 8, 9, 12).
Odpowiadając na owo wezwanie Przewodniczący Zarząd Powiatu przesłał pismo z dnia 24 stycznia 2008 r., w którym poinformował o rozpoznaniu sprawy odwołania M. N. z funkcji dyrektora szkoły przez Sąd Rejonowy Sąd Pracy. Strony zawarły ugodę. Zarząd Powiatu uchwałą [...] r. wprowadził zmianę w uchwale [...] r. i uzupełnił ją o uzasadnienie oraz powołał w uchwale, iż na wniosek Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] oraz w oparciu o opinię Kuratorium Oświaty, Zarząd odwołał ze stanowiska z dniem [...] r. M. N.. Organ podał aktualny, pięcioosobowy skład Zarządu Powiatu (k. 14-22) W załączeniu przesłał odpisy: wniosku członków Rady Pedagogicznej przy Zespole Szkół [...] r.; uchwały nr [...] Rady Pedagogicznej przy Zespole Szkół [...] r. o odwołanie M. N. z funkcji dyrektora szkoły (k. 16-17); informacji Starostwa z dnia [...] r., skierowanej do Rady Pedagogicznej, o przesłaniu wniosku o odwołanie do Kuratora Oświaty (k. 15); opinii Kuratora Oświaty z dnia [...] r. o dyrektorze Zespołu Szkół [...] wraz z pismem przewodnim z dnia 30 maja 2007 r. (k. 18-20); odpisu protokołu rozprawy z dnia [...] r. przed Sądem Rejonowym Sądem Pracy w sprawie [...] z powództwa M. N. przeciwko Zespołowi Szkół [...] o uznanie wypowiedzenia umownych warunków pracy i płacy za bezskuteczne.
Strony zawarły ugodę, w której pozwany zgodził się zapłacić powódce kwotę 2190 zł brutto wraz z kwotą 300 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, a powódka, za zgodą pozwanego, cofnęła pozew. Strony wniosły o umorzenie postępowania sądowego (k. 21).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek jest zasadny.
- 1. Zgodnie z art. 54 § 2 ppsa organ, za którego pośrednictwem wnosi się skargę do Sądu, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się organu do obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa Sąd może, na wniosek skarżącego, orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 ppsa (art. 55 § 1 ppsa).
- 2. Zarząd Powiatu nie kwestionował wniesienia skargi przez M. N. oraz jej nie przekazania WSA.
Skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Powiatu M. N. wniosła dnia [...] r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Została ona przekazana Zarządowi Powiatu, gdyż stosownie do art. 54 § 1 ppsa, skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 ppsa Zarząd Powiatu winien, w terminie 30 dni od daty otrzymania przesyłki z WSA (19 września 2007 r.), przekazać ją Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do dnia rozpoznania wniosku o ukaranie grzywną organ tego nie uczynił. Nie przesłał także akt sprawy ze skargi M. N. do niniejszej sprawy, mimo wezwania Sądu z dnia 15 stycznia 2008 r., prawidłowo doręczonego dnia 18 stycznia 2008 r. (k. 8, 9, 12).
3. Stanowisko Zarządu Powiatu jest błędne, a postępowanie niezgodne z prawem. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, ma obowiązek, po sporządzeniu odpowiedzi na skargę, przekazać ją, wraz z aktami sprawy, Sądowi administracyjnemu w terminie 30 dni od jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 ppsa). Przekazanie skargi pismem Sądu z dnia 13 września 2007 r.- [...], nie było "stwierdzeniem braku swojej właściwości" w sprawie przez WSA, a jedynie przekazaniem samej skargi organowi, za pośrednictwem którego winna być ona wniesiona (art. 54 § 1 ppsa). Zarząd Powiatu nie posiada kompetencji ani do formalnego, ani do merytorycznego, badania skargi. Nie kontroluje jej dopuszczalności i nie decyduje jaki Sąd (powszechny czy administracyjny) uprawniony jest do rozpoznania sprawy. Ocena czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego została powierzona temuż sądowi, a nie organowi administracji (art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). Dysponentem skargi jest strona i to ona decyduje, jaki Sąd, w Jej ocenie, jest właściwy do rozpoznania zgłaszanych przez nią żądań. Skoro M. N. domagała się rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny, Zarząd Powiatu obowiązany jest postąpić zgodnie z art. 54 § 2 ppsa - sporządzić odpowiedź i przekazać skargę, z aktami, do Sądu administracyjnego. Umożliwiłby tym samym Sądowi zbadanie swej właściwości do rozpoznania sprawy (art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). W żaden sposób organ nie może decydować czy wniesiona za jego pośrednictwem skarga należy do właściwości Sądu administracyjnego. Nie może tego uczynić także w ten sposób, że wbrew woli Skarżącej, nie przekaże skargi do Sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007 r. - II So/Gd 5/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
4. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż powołanie, bądź odwołanie, dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji Sądu administracyjnego (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16.
12. 1996 r. - OPS 6/96, ONSA 2/97/48; wyroki NSA: 30.06.2004 - OSK 439/04, OwSS 3/05/69; 22.06.2005 - I OSK 296/05, LEX 186659; wyroki SN: 10.01.2003 - I PK 74/02, OSNP 13/04/221; 9.12.2004 - I PK 100/04, OSNP 14/05/212).
Przed Sądem Rejonowym Sądem Pracy toczyła się, pod [...], sprawa z powództwa M. N. przeciwko Zespołowi Szkół [...] o uznanie wypowiedzenia umownych warunków pracy i płacy za bezskuteczne (k. 21). Nie jest to sprawa tożsama ze sprawą zainicjowaną skargą M. N. wniesioną do WSA na uchwałę nr [,,,] Zarządu Powiatu. Na potrzeby niniejszego postępowania, nie wdając się w głębszą analizę zagadnienia, należy stwierdzić, iż świadczy o tym już odmienność stron (przed Sądem Pracy pozwana została Szkoła - pracodawca, a skargę złożono na uchwałę Zarządu Powiatu - organu wykonawczego organu prowadzącego szkołę) i przedmiotu postępowania (odpowiednio - wypowiedzenie umownych warunków pracy i płacy oraz legalność uchwały nr [...]).
Termin złożenia wniosku o ukaranie grzywną - 18 grudnia 2007 r. (k. 2), a więc cztery dni po zawarciu ugody przed Sądem Pracy - 14 grudnia 2007 r. (k. 21), także wskazywał na wolę strony rozpoznania skargi wniesionej 11 września 2007 r. do WSA.
- 5. Wyłączną materialnoprawną przesłanką do wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, jest niewypełnienie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa.
Stosownie do art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 ppsa Sąd może wymierzyć grzywnę w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej Prezes GUS) na podstawie odrębnych przepisów. Do dnia rozpoznania sprawy Prezes GUS nie wydał komunikatu o przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu w gospodarce narodowej w 2007 r. Dlatego też ustalając wysokość grzywny Sąd przyjął dane za 2006 r. Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 13 lutego 2007 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2006 r. wyniosło 2 477.23 zł (M. P. 12/07/125). Tym samym Sąd mógł wymierzyć grzywnę w wysokości do 24 772, 30 zł.
Ustalając wysokość grzywny Sąd badał postępowanie organu. Miał także na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter środka (postanowienie NSA z 5.07.2006 r. - II OSK 1024/07, OSNAiWSA 6/06/156; K. Gruszecki "Dyscyplinowanie organów administracji przez Naczelny Sąd Administracyjny" Sam. Teryt. 3/01/45). Postępowanie Zarządu Powiatu miało charakter naganny i zasługiwało na surową ocenę. Organ do 19 października 2007 r.- z naruszeniem art. 54 § 2 ppsa- nie przekazał skargi Sądowi administracyjnemu. Nie uczynił tego także, mimo doręczenia dnia 21 listopada 2007 r. (k. 10a akt IV So/Po 5/07) odpisu wniosku z 8 listopada 2007 r. o ukaranie organu wobec nie przekazania skargi. Wprawdzie wniosek ten został odrzucony z uwagi na nie uiszczenie opłaty, jednakże stanowisko w nim wyrażone winno skłonić organ do zweryfikowania swego poglądu o rzekomym braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.
Mimo kolejnego wniosku z dnia 18 grudnia 2007 r. o ukaranie grzywną za nie przekazanie skargi - Zarząd Powiatu nie wykonał obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, z powodu rzekomego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Pracy. Nie przedstawił usprawiedliwiającego argumentu na poparcie swego stanowiska. Nie wykonał także wezwania Sądu z dnia 15 stycznia 2008 r. i nie nadesłał akt sprawy ze skargi M. N. - w tym korespondencji stron. Przesłał jedynie 6 odpisów dokumentów, które mają w korzystnym świetle przedstawić działania Zarządu Powiatu. Poinformował także, że uchwałą nr [...] r. zmieniono zaskarżoną uchwałę nr [...], lecz odpisów obu uchwał również nie dołączył do odpowiedzi. Opisane wyżej działanie Zarządu Powiatu wskazuje, iż nie przekazanie skargi jest wynikiem złej woli organu.
W niniejszej sprawie organ uporczywie- czterokrotnie- nie realizując ustawowego obowiązku (art. 54 § 2 ppsa), lekceważąco potraktował zarówno Stronę, jak i Sąd. Wobec powyższego Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1500 zł.
- 6. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 55 § 3 ppsa, zawiadomił Radę Powiatu (art. 229 pkt 4 kpa) o owych rażących przypadkach naruszenia obowiązku ustawowego przez Zarząd Powiatu.
- 7. Stosownie do art. 200 ppsa organ zobowiązany jest zwrócić Wnioskującej koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw w wysokości 340 zł, na które składał się wpis w kwocie 100 zł, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierani wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 221/03/2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł, zgodnie z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348).
/-/ M. Dybowski
AT