Uzasadnienie
W dniu 22 października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego.
W dniu 30 października 2013 r. M. R. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, odbywającego karę pozbawienia wolności, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 listopada 2013 r. wezwał skarżącego do przedłożenia:
- a) zaświadczenia dyrektora Zakładu Karnego w S. potwierdzającego, czy M. R. jest zatrudniony w zakładzie karnym, a jeżeli tak – to na jakiej podstawie prawnej (skierowania do pracy, umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą) i ewentualnie za jakim wynagrodzeniem;
- b) zaświadczenia depozytora, dyrektora lub upoważnionego funkcjonariusza, bądź pracownika zakładu karnego wskazującego, czy skarżący posiada jakieś środki pieniężne w depozycie, ewentualnie – czy środki pieniężne zostały przekazane z depozytu na książeczkę oszczędnościową lub wybrany rachunek bankowy i czy ze środków tych może swobodnie korzystać.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego nadesłał zaświadczenie, podpisane przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w S., z którego wynika, że osadzony nie jest zatrudniony w zakładzie karnym.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego treści wskazał, że nie posiada żadnych dochodów, nie jest zatrudniony odpłatnie, nie posiada książeczki oszczędnościowej, ani rachunku bankowego. W zakładzie karnym posiada pieniądze będące doraźnym wsparciem.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2014 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania, w terminie 7 dni, zaświadczenia depozytora, dyrektora lub upoważnionego funkcjonariusza bądź pracownika zakładu karnego, wskazującego czy skarżący posiada środki pieniężne w depozycie, w jakiej wysokości i czy może z tych środków swobodnie korzystać.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 3 lutego 2014 r. Termin zakreślony w wezwaniu upłynął w dniu 10 lutego 2014 r. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy.
Przepis art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Informacje, do udzielenia których zobowiązano skarżącego, nie zostały bowiem przedstawione. Okoliczności powołane przez stronę nie mogą natomiast stanowić domniemania ze strony sądu.
Ponieważ wnioskodawca na wezwanie sądu nie udzielił wymaganych wyjaśnień, przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OZ 650/11, postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt II GZ 318/10).
Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 243 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.