Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2020r. (data wpływu: 2 lipca 2020 r.), złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przed wniesieniem skargi, W. E. (dalej: wnioskodawca, strona lub skarżący) zwrócił się o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody D. z dnia 18 czerwca 2020 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Starosty Ś. z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr [...]w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że w chili obecnej jest pozbawiony środków do życia oraz informacji o tym, czy dochodzone świadczenie w ogóle mu przysługuje. Wszelkie decyzje zostały bowiem wstrzymane do czasu zakończenia postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wr 123/20. W ocenie skarżącego takie działanie organu jest niedopuszczalne, gdyż pozbawia go ono zabezpieczenia socjalnego, jako że nie jest on w stanie dowiedzieć się nawet, czy ma wypracowane prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5).
Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06).
Wymaga zatem wskazania,że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Jednak niezbędną przesłanką do wstrzymania wykonania aktu jest uprzednie stwierdzenie, że można go zaliczyć do katalogu tych rozstrzygnięć, które podlegają wykonaniu jako akty zobowiązujące, ustalające dla adresatów nakazy powinnego lub zakazy określonego zachowania, czy też przyznające prawa lub obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1863/15).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postanowienie o zawieszeniu postępowania – samo w sobie – ma wyłącznie charakter procesowy i nie zawiera elementu wykonalności. Nie przyznaje bowiem stronie żadnego uprawnienia, ani nie nakłada na nią jakiegokolwiek obowiązku prawnego. Nie wywołuje ono zatem żadnych skutków materialnych, które mogłyby zostać wyegzekwowane w drodze przymusu państwowego.
Po drugie, trzeba dostrzec, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego ma na celu zaniechanie prowadzenia jakichkolwiek czynności procesowych na danym etapie sprawy. W związku z tym udzielenie stronie ochrony tymczasowej w ramach instytucji z art. 61 p.p.s.a., może prowadzić do faktycznego zanegowania istoty zaskarżonego aktu. W konsekwencji bowiem wstrzymania wykonania kwestionowanego postanowienia i podjęcia przez organ bądź stronę określonych czynności procesowych, może zdezaktualizować się już potrzeba zawieszenia postępowania administracyjnego. Dlatego też należy uznać – nawiązując również do argumentów podniesionych przez stronę – że podważenie skutku zawieszenia postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie w drodze wyroku kończącego postępowanie sądowe, a nie incydentalnego postanowienia wydawanego w jego toku.
Tym samym kontrola zasadności zawieszenia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych zostanie poddana ocenie tutejszego Sądu na późniejszym etapie niniejszej sprawy, albowiem instytucja wstrzymania wykonania temu celowi służyć nie może.
Ponadto wymaga zaakcentowania, że wykazanie istnienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia stronie tymczasowej ochrony sądowej, leży po stronie wnioskodawcy. Domagając się zatem wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynność strona winna należycie wykazać, że jej obiektywna sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 oraz z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11).
Natomiast skarżący, poza sformułowaniem żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i stwierdzeniem, że w chwili obecnej jest on pozbawiony środków do życia, nie poparł swojego wniosku jakimikolwiek argumentami, które świadczyłyby o wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, strona nawet nie wskazała, która z wymienionych przesłanek ustawowych zachodzi w niniejszej sprawie. Wobec tego również i z tej przyczyny żądanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.