Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2023 r. B. K. (dalej: strona, wnioskodawca,) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wójtowi Gminy Zagrodno (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 8 grudnia 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że wcześniejszym wnioskiem z dnia 8 czerwca 2023 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi z dnia 8 grudnia 2022 r. Pomimo postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OZ 479/23 wymierzającego organowi grzywnę w wysokości 3000 zł skarga z dnia 8 grudnia 2022 r. nie została przekazana do tut. Sądu.
W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 21 grudnia 2023r. (data wpływu: 22 grudnia 2023r. wniósł o jego oddalenie jako oczywiście bezzasadnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ przedstawił stan faktyczny sprawy i podjęte przez niego czynności w tej sprawie. Jednocześnie wraz z aktami administracyjnymi organ przesłał skargę z dnia 8 grudnia 2022 r. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2024 r. Sąd wyłączył z akt administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy skargę z dnia 8 grudnia 2022 r. i zarejestrował pod nową sygnaturą IV SAB/Wr 11/24 jako skargę na bezczynność Wójta Gminy Zagrodno w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Mając na uwadze, że przedmiotem wniosku jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12).
Zaznaczyć trzeba, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. Na podstawie przedłożonej przez stronę kopii skargi z dnia 8 grudnia 2022 r. (z naniesioną prezentatą Urzędu Gminy w Zagrodnie) Sąd przyjął, że skarga została wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu w dniu 8 grudnia 2022 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien przekazać tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 23 grudnia 2022 r. Tymczasem, jak wskazuje analiza urządzeń ewidencyjnych, skarga strony została przekazana do tutejszego Sądu po upływie jednego roku. Pomimo wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2023 r. wymierzającego organowi grzywnę w kwocie 3000 złotych za nieprzekazanie skargi i wezwania tut.
Sądu o ustosunkowanie się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organ wprawdzie w dniu 21 grudnia 2023 r. nadesłał skargę z dnia 8 grudnia 2022 r. wraz z aktami sprawy, jednak nie wyjaśnił dlaczego opóźnienie w przekazaniu skargi było tak znaczne.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że w żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego wykonania ustawowego obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., ilość spraw do niego wniesionych, nawet przez ten sam podmiot.
Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi kolejną grzywnę w wysokości 800 złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na uwadze z jednej strony zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność) jak i okres zwłoki w nieprzekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy, a z drugiej strony wysokość wymierzonej już organowi grzywny postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OZ 479/23. W ocenie Sądu, kolejna grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany.
Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.