Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 lutego 2020 r. K. N. (zwany dalej: skarżącym lub wnioskodawcą) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie [...] K. G. (zwanemu dalej organem) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 24 stycznia 2020 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Wnioskodawca domagał się wymierzenia organowi grzywny wskazując, że górną jej granicę określa art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym nie może ona przekroczyć dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu wniosku skarżący wywodził, że w dniu 7 stycznia 2020 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi na brak odpowiedzi, w dniu 24 stycznia 2020 r. wnioskodawca skierował skargę na bezczynność. Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarga nie została przekazana.
W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, zobowiązanie Urzędu Miasta Gminy Ch. do przedłożenia informacji w zakresie żądanych przez skarżącego dokumentów, zobowiązanie Regionalnego Centrum Kultury w Ch. do przedłożenia informacji w zakresie żądanych przez skarżącego dokumentów, zobowiązanie MZGKiM w Ch. do przedłożenia informacji w zakresie dotyczącym udostępnienia żądanych przez skarżącego dokumentów, zobowiązanie Przedsiębiorstwa Wodociągowo – Kanalizacyjnego sp. z o.o. w Ch. do przedłożenia informacji w zakresie dotyczącym udostępnienia żądanych przez skarżącego dokumentów.
W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek organ podniósł, że nie udzielił informacji z uwagi na fakt, że jest przedsiębiorcą prywatnym i ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zobowiązuje go do udzielania informacji związanych z jego firmą. Skoro nie był zobowiązany do udzielenia informacji w zakresie działalności swojej firmy, to nie był także zobowiązany do przekazania skargi do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako p.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r., poz. 174), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 4.918,17 zł.
Natomiast przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019, poz. 1429), dalej: u.d.i.p., termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wymaga także zaakcentowania, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi.
Przy czym zastosowanie sankcji w postaci wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., pełni - oprócz funkcji dyscyplinującej i represyjnej - również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że organ faktycznie naruszył przepisy prawa (rangi ustawowej) przez nieprzekazanie skargi tutejszemu Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Z informacji operatora pocztowego w ramach usługi śledzenia przesyłek wynika, że nadesłana przez organ skarga wpłynęła do organu w dniu 27 stycznia 2020 r. Określony przez ustawodawcę w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ upłynął z dniem 11 lutego 2020 r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę została wniesiona przez organ do tut. Sądu w dniu 29 kwietnia 2020 r. (data na blankiecie nadawczym przesyłki k. 12 sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 184/20).
W tym miejscu wymaga podkreślenia również, że przywołany na wstępie przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu.
To dopiero sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisów u.d.i.p. Zaakcentować przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze oraz niesporne okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ wypełnił obowiązek, choć uchybienie terminu było znaczne (ponad dwa miesiące).
Dodatkowo uwzględniono status podmiotu zobowiązanego, który jako przedsiębiorca prywatny mógł nie mieć świadomości istnienia po jego stronie obowiązków wynikających ze złożenia skargi sądowoadministracyjnej, a także konsekwencji ich niedopełnienia. Wzięto również pod uwagę, że była to pierwsza sprawa z jego udziałem przed tutejszym Sądem, o czym Sądowi wiadomo z urzędu.
Z tych względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I tenoru postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).