Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 lutego 1981 r., SA 118/81

Teza

Organy administracji państwowej nie są właściwe do orzekania o wstąpieniu strony w stosunek najmu w trybie art. 691 Kc. Jeżeli jednak w toku postępowania o przydział lokalu mieszkalnego dla osoby obcej w stosunku do dotychczasowego najemcy organ zawrze w uzasadnieniu swej decyzji stwierdzenie, że strona nie wstąpiła w stosunek najmu w tym trybie, stwierdzenie takie nie jest wadą decyzji mającą wpływ na wynik sprawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Czesławy K. na decyzję Wojewody Toruńskiego z dnia 27 listopada 1980 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

W dniu 19 września 1980 r. wpłynął do Urzędu Miejskiego w Ch. wniosek Czesławy K. o przydzielenie jej lokalu mieszkalnego w domu nr 18/a/ przy ulicy G. Najemcą tego lokalu - jak podano we wniosku - był J.G., który zmarł w dniu złożenia wymienionego wniosku, natomiast ubiegająca się o przydział tego lokalu zamieszkuje w nim "jako sublokator". Naczelnik Miasta Ch. decyzją z dnia 10 października 1980 r., nr GTK-6174/20/80, orzekł:

a/ odmówić przydziału wyżej wymienionego lokalu na rzecz Czesławy K., b/ wezwać ją do opróżnienia tego lokalu i przeniesienia się do pomieszczenia zastępczego przy ul. P., c/ przydzielić lokal w domu nr 18/a/ przy ul. G. 7-osobowej rodzinie Urszuli W. Jako podstawę prawną tej decyzji powołał przepisy art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 38 ust. 2 i art. 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/. W jej uzupełnieniu zaś podał, że Czesława K. zameldowana została w spornym lokalu w dniu 26 sierpnia 1980 r. jako tzw. sublokator, nie była osobą bliską najemcy i nie wstąpiła w stosunek najmu na mocy art. 691 Kc. Rodzina Urszuli W. natomiast zamieszkuje w lokalu nadmiernie zagęszczonym, gdyż zajmuje lokal przy ul. P. składający się z 1 pokoju o powierzchni 16 m2 i kuchni. Lokal ten przydzielono Czesławie K., jako pomieszczenie zastępcze.

Od decyzji organu I instancji Czesława K. odwołała się do Wojewody Toruńskiego podając, że w spornym lokalu zamieszkuje dotychczas z synem, lecz jej rodzina w najbliższym czasie powiększy się, gdyż ma zamiar zawrzeć związek małżeński, a ponadto jest w ciąży. Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 27 listopada 1980 r., nr GT-8174/I/262/80, wydaną z upoważnienia Wojewody Toruńskiego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Czesława K. o d dnia śmierci najemcy zamieszkuje w spornym lokalu bez tytułu prawnego. Odmowa zaś przydziału tego lokalu i zadysponowania nim na rzecz wieloosobowej rodziny Urszuli W. znajduje uzasadnienie prawne i faktyczne, tym bardziej że skarżącej przydzielono pomieszczenie zastępcze nadające się na stały pobyt ludzi, składające się z pokoju i kuchni.

Wymieniona decyzja organu II instancji zaskarżona została przez Czesławę K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła równocześnie pozew do Sądu Rejonowego w Ch. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc. Okoliczność ta została podniesiona w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domaga się ona uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej przez organ niewłaściwy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Najemca spornego lokalu J.G. zmarł w dniu 19 września 1980 r. W lokalu tym nie pozostał nikt z członków rodziny najemcy, a zatem lokal stał się wolny pod względem prawnym. Również Czesława K. nie wywodziła samodzielnych praw do tego lokalu, stwierdzając we wniosku o jego przydział, że zamieszkuje w nim jako "sublokator" /podnajemca/ i prosiła o przydział omawianego lokalu. W tej sytuacji podjęcie przez organ I instancji postępowania zmierzającego do zadysponowania lokalem podlegającym szczególnemu trybowi najmu było prawnie uzasadnione. Komu zaś lokal ten należało przydzielić decydował - stosownie do treści art. 51 prawa lokalowego - terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego przy wzięciu pod uwagę obowiązujących przepisów dotyczących przydziału lokali mieszkalnych, jak i oceny sytuacji mieszkaniowej osób ubiegających się o przydział lokali będących w dyspozycji tego organu.

Dokonana przez Naczelnika Miasta Ch. ocena sytuacji mieszkaniowej Czesławy K. i Urszuli W. i zadysponowanie spornym lokalem na rzecz Urszuli W., przy jednoczesnym przydzieleniu skarżącej pomieszczenia zastępczego składającego się z 1 pokoju i kuchni o powierzchni użytkowej 20 m2, nie budzi zastrzeżeń pod względem prawnym. Ocena taka bowiem mieściła się w granicach uznania przysługującego na podstawie przepisów prawa lokalowego terenowym organom administracji państwowej. Zastosowanie w tej sprawie ma art. 38 ust. 2 prawa lokalowego, który upoważnia terenowy organ administracji państwowej do przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego osób pozostałych w lokalu po śmierci najemcy, jeżeli nie wstąpiły one w stosunek najmu. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, a więc zarówno przed organem I instancji, jak i organem II instancji, nie podnosiła żądania o uznanie, że wstąpiła ona w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc. Twierdziła natomiast, że zamieszkuje w spornym lokalu "jako sublokator". Skoro nie była ona w rozumieniu art. 8 prawa lokalowego osobą bliską J.G., to organy administracji państwowej, rozpatrujące omawianą sprawę, nie miały obowiązku ustalać z urzędu okoliczności z art. 691 Kc.

Wystąpienie Czesławy K. po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzją ostateczną z pozwem skierowanym do sądu powszechnego nie uzasadnia zarzutu, że decyzja ta /jak również utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Miasta Ch./ wydana została z naruszeniem prawa. Okoliczność ta nie uzasadniała również zawieszenie z urzędu postępowania przed sądem powszechnym nie miałby wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji wydanych we wcześniej wszczętym postępowaniu administracyjnym.

Podnoszony w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut, że organy administracji państwowej nie są właściwe do orzekania o wstąpieniu w stosunek najmu lokalu, należy uznać za słuszny. Skoro jednak całe postępowanie administracyjne - zgodnie z wnioskiem - toczyło się w sprawie przydziału spornego lokalu, to stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że skarżąca "nie wstąpiła w stosunek najmu na mocy art. 691 Kc" jest wprawdzie wadliwe, lecz nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym stanie skargę, stosownie do art. 207 par. 5 Kpa, należało oddalić.