Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 3 grudnia 2002 r. (...), powołując się na art. 62 ust. 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 Kpa nakazał skarżącemu Radosławowi M. dostarczenie oceny bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest oraz ekspertyzy budowlano-konstrukcyjnej budynku mieszkalno-inwetarskiego położonego na działce nr 292 w Cz. Gmina O., co do wytrzymałości elementów konstrukcyjnych i bezpiecznego dalszego użytkowania budynku.
Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że na skutek pisma skarżącego przekazanego Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przez Urząd Gminy O., przeprowadzono w dniu 29 listopada 2002 r. oględziny budynku, w trakcie których ustalono, że budynek, którego dotyczy decyzja jest parterowy, nie podpiwniczony, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej krytym płytami azbestowo-cementowymi. W jednej części budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne, a w drugiej pomieszczenia inwentarskie. Mury zewnętrzne budynku, wykonane z różnego materiału w tym z pacy glinianej, są spękane od zewnątrz. Drewniany, belkowy strop międzykondygnacyjny w części mieszkalnej wypełniony jest polepą, od spodu obity deskami, trzciną i otynkowany. W pozostałej części budynku strop nie jest wypełniony. W części inwentarskiej belka podtrzymująca strop jest ugięta i podstemplowana. Nośne słupy konstrukcji więźby dachowej powiązane są liną stalową. Szczyt budynku wykazuje odchylenia. W pokryciu dachu z płyt azbestowo-cementowych widoczne są ubytki i nieszczelności oraz brak jest należytych opierzeń. Opisując wyniki oględzin zaznaczono, że jeden z lokali mieszkalnych nie został przeprowadzającym oględziny udostępniony. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził też, że bezpośredniego zagrożenia katastrofą w części mieszkalnej nie stwierdzono. Następnie przytoczono treść przepisów art. 61 i art. 62 Prawa budowlanego oraz stwierdzono, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobu bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów azbestowych /Dz.U. nr 138 poz. 895/ określa jakie winny być i w jakich terminach sporządzane oceny wymienione w sentencji decyzji. Zaznaczono przy tym, że oceny winny być sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie techniczne. Wyjaśniono też, że przedłożenie ekspertyzy budowlano-konstrukcyjnej ma za zadanie jednoznacznie określić czy obiekt zagraża bezpieczeństwu zamieszkałym w budynku lokatorom.
W odwołaniu od opisanej decyzji skarżący podnosił, że na podstawie fragmentarycznych oględzin stwierdzono, że bezpośredniego zagrożenia katastrofą nie stwierdzono. Skarżący podkreślił przy tym, że w czasie oględzin nie istniała możliwość zapoznania się z częścią budynku. Następnie skarżący wywodził, że nałożenie na niego obowiązku wynikającego z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest zasadne, gdyż nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Skarżący podnosił też, że nie miał możliwości wskazania swoich planów, co do dalszego użytkowania obiektu lub jego części. Jego zdaniem decyzja, co dalszych losów budynku powinna być pozostawiona właścicielowi. W związku z tym wskazał, że część mieszkalną zamierza w miarę posiadanych środków remontować, zaś inwentarską rozebrać.
Rozpoznając odwołanie skarżącego K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w B. zaskarżoną decyzją z dnia 6 stycznia 2003 r. (...), podzielając ustalenia organu pierwszej instancji, utrzymał jego decyzję w mocy.
W skardze skarżący zarzucił, że ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie skorzystały z możliwości jaką stwarza art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, to jest wezwania do przedstawienia wyników okresowej kontroli wymienionej w art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącego przedstawienie wyników takiej kontroli było uzasadnione tym, że nie stwierdzono zagrożenia katastrofą budowlaną i tym samym nie były, jak twierdzi, spełnione wymogi określone w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Skarżący podniósł też, że w trakcie oględzin nie był dostępny cały budynek oraz wskazał na swoje plany związane z tym budynkiem, mianowicie chęć utrzymania części mieszkalnej i rozebranie części inwentarskiej. W końcu skarżący wskazał, że ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest przesłał już do organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 62 ust. 3 prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ może - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska - nakazać przeprowadzenie, w każdym terminie, kontroli, o których mowa w ust. 1, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z powyższego wynika, że możliwość zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego nie jest uzależniona od zagrożenia katastrofą. Wystarczy, że stwierdzono, iż obiekt budowlany lub jego część są w nieodpowiednim stanie technicznym, który może spowodować zagrożenie życie lub zdrowia ludzi albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W niniejszej sprawie ustalono zaś, że przynajmniej część budynku, którego właścicielem jest skarżący, jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Ustalono bowiem, że belka podtrzymująca strop jest podparta, nośne elementy konstrukcji więźby dachowej powiązane są stalową liną a ściany szczytowe są przechylone. Stan ten niewątpliwie może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i to niezależnie od tego, że dotyczy tylko części inwentarskiej budynku, gdyż w jego drugiej części, a więc obok, mieszkają ludzie.
Zatem nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlano-konstrukcyjnej było zasadne i nie narusza art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Zaznaczyć przy tym należy, że obowiązek wykonania tej ekspertyzy w niczym nie uszczupla praw skarżącego do decydowania o swojej własności. Skarżący nadal może decydować o swoim przedmiocie własności, w tym zadecydować o remoncie lub rozbiórce domu /oczywiście o ile nie jest w tym zakresie skrępowany prawami innych osób do jego nieruchomości/. Jednakże dopóki dom, którego jest właścicielem, istnieje jest on zobowiązany do dbałości o jego właściwy stan techniczny, zaś organ nadzoru budowlanego jest upoważniony do kontroli tego stanu technicznego i w razie stwierdzenia nieprawidłowości jest uprawniony do ingerowanie w wolności skarżącego poprzez nakładanie na niego określonych obowiązków, mających na celu poprawę stanu technicznego budynku.
Jeżeli chodzi o nałożony na skarżącego obowiązek przedłożenia oceny bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest, to stwierdzić należy, że określenie zakresu tego obowiązku jest sprzeczne z przepisami rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobu bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów azbestowych. W par. 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia przewidziano, że właściciele lub zarządcy obiektów i urządzeń budowlanych z zabudowanymi wyrobami zawierającymi azbest mają obowiązek dokonania przeglądu technicznego tych wyrobów, z którego powinni sporządzić w dwóch egzemplarzach ocenę stanu i możliwości ich bezpiecznego użytkowania. Zatem właściciel obiektu z zabudowanymi wyrobami zawierającymi azbest nie ma obowiązku sporządzać oceny warunków usunięcia wyrobów zawierających azbest. W konsekwencji stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy naruszyły powołane rozporządzenie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w częściach, które dotyczą obowiązku przedłożenia przez skarżącego oceny bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest.
W pozostałej części Sąd skargę skarżącego jako niezasadną na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oddalił.
Nadto, wobec uwzględnienia części skargi Sąd na mocy art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł o obowiązku zwrotu skarżącemu kosztów postępowania.