Uzasadnienie
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej natychmiastową rozbiórkę wybudowanego bezprawnie garażu na działce położonej we wsi D. będącej częścią pasa drogowego drogi krajowej nr [...].
Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 81, 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, umorzył postępowanie wszczęte na wniosek GDDKiA w dniu [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że właściciel terenu, który zamierza dokonać zmian w zagospodarowaniu terenu – dąży do rozbiórki obiektu na tym terenie, winien w tej sprawie wystąpić o pozwolenie na rozbiórkę do organu administracji architektonicznej, którym w tym wypadku jest Wójt Gminy O. Jednocześnie organ wskazał przyczyny, które w jego ocenie uniemożliwiają dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu na drodze postępowania w trybie nadzoru budowlanego.
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. wniosła odwołanie od tej decyzji żądając jej uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podniosła, że jakkolwiek nie można wykluczyć, że stodoła na bazie której dziś istnieje garaż powstała w latach 30-tych, nie zmienia to jednak faktu, że jej modernizacja i przebudowa na garaż nastąpiła znacznie później, w czasach gdy obowiązywało prawo budowlane. Zdaniem strony skarżącej tak daleko idąca przebudowa wymagała posiadania stosownych zezwoleń i uzgodnień, a właściciele garażu takich dokumentów nie posiadają, co wskazuje, że dopuścili się samowoli budowlanej, zatem istnieją podstawy do wydania decyzji o rozbiórce budowli.
Decyzją z dnia [...] nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., powołując dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wskazał, iż sporny obiekt, który powstał w latach 30-tych nie może być uznany za obiekt postawiony samowolnie. Stwierdzono także, że na podstawie art. 84 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. organ nadzoru budowlanego nie może orzekać o nakazaniu rozbiórki części budynku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa dobudowanej części została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim trwale w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż co prawda w sprawie istnieją przesłanki do stwierdzenia, że zostały wykonane samowolnie roboty budowlane jednakże nie ma podstaw do wydania decyzji na rozbiórkę budynku garażu.
Jednocześnie organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie konieczne jest uregulowanie spraw własnościowych i odszkodowawczych, między innymi założenie przez wnioskodawcę księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej nr działki [...].
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. zaskarżyła w/w. decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów administracji publicznej obu instancji, jako niezgodnych z prawem oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca wskazała, iż przedmiotowy obiekt od roku 1952 w części znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], umiejscowiony w tzw. trójkącie widoczności bezpośrednio przy skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną ograniczając w znacznym stopniu widoczność oraz jest umiejscowiony w miejscu przewidywanych modernizacyjnych robót drogowych. Obiekt ten, zdaniem skarżących przeznaczony był do likwidacji, natomiast działania budowlane inwestora przeprowadzone bez uzyskania stosownych zezwoleń i uzgodnień doprowadziły do przedłużenia jego funkcjonowania niezgodnego z przepisami art. 39 pkt 3, art. 38 i art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych..
Odpowiadając na skargę K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270).
Skarga jest zasadna, albowiem decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wybudowanego bezprawnie garażu, wszczętego na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B., nie znajduje podstaw w dyspozycji art. 105 kpa.
Zgodnie z treścią przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty lub nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r. III SA 2225/01 Biul.Skarb. 2003/6/25).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz narusza interes strony skarżącej. Należy podkreślić, że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu powyższego przepisu, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Dopiero wynik postępowania administracyjnego pozwala na ocenę zasadności wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1989r. S.A./Wr 957/88, ONSA 1989 Nr1, poz.22, wyrok NSA z dnia 25 maja 2000 r., IISA/Łd 251/97- niepubl., z dnia 9 października 2000 r. IVSA 707/00 – niepubl., z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA/Gd 1266/00 – niepubl.).
Podzielając zasadność przedstawionych poglądów Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku organów orzekających, w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania. Jego przedmiotem było żądanie strony skarżącej nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku, z uwagi na jego modernizację przeprowadzoną bez uzyskania wymaganych przepisami prawa pozwoleń i uzgodnień, z naruszeniem przepisów ustawy o drogach publicznych. Żądanie to należało rozpoznać i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne przez uwzględnienie bądź odmowę uwzględnienia żądania strony, w trybie właściwych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm), również w przypadku ustalenia braku przesłanek do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stroną skarżącą.
Umorzenie postępowania mogłoby nastąpić, gdyby jego wszczęcie nastąpiło z urzędu, bądź też gdyby strona inicjująca wszczęcie postępowania cofnęła wniosek i nie zachodziłyby przesłanki negatywne umorzenia postępowania, określone w art. 105 § 2 kpa.
Należy jednocześnie wskazać, iż organy administracji publicznej orzekające w sprawie, wskazując jako podstawę swych rozstrzygnięć bezprzedmiotowość postępowania, w zasadzie nie uzasadniły tego stanowiska tzn. nie wskazały na czym, w ich ocenie, polega bezprzedmiotowość wniosku skarżącego.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.