Wyrok NSA oz. w Bydgoszczy z 14 stycznia 2003 r., SA/Bd 35/03

Teza

Podatek od towarów i usług należny z tytułu sprzedaży nieruchomości nie stanowi przychodu będącego przedmiotem opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 22 marca 2002 r. określił skarżącemu Miłosławowi D. zryczałtowany podatek dochodowy od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w dniu 9 lipca 1999 r. w wysokości 4.080,30 zł oraz odsetki za zwłokę.

Urząd za podstawę opodatkowania przyjął cenę nieruchomości zawierającą podatek od towarów i usług.

Skarżący w odwołaniu zarzucił, że organ podatkowy błędnie rozliczył wydatki dotyczące budowy części mieszkalnej wybudowanego obiektu handlowo-gastronomicznego z wbudowanym mieszkaniem oraz błędnie obliczył podatek od wartości brutto sprzedaży nieruchomości. Podatnik odprowadził należny podatek od towarów i usług i aktualnie musiałby odprowadzić podatek od przychodu, którego nie osiągnął.

Izba Skarbowa uchyliła decyzję i określiła zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 2.613,30 zł.

W odniesieniu do zagadnienia wpływu podatku od towarów i usług na określenie podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, Izba potwierdziła poprawność stanowiska organu pierwszej instancji. Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wartość wyrażana w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej o koszty sprzedaży. Cena zawiera VAT i w 1999 r. ustawa nie przewidywała jej pomniejszenia o podatek.

Mirosław D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko organów podatkowych zakłada nieracjonalność ustawodawcy, nie można bowiem pobierać podatku od podatku. Omawiana regulacja posługuje się pojęciem "kosztu sprzedaży", w którym mieści się zarówno opłata od czynności cywilnoprawnych, jak i podatek od towarów i usług. Koszty sprzedaży nie są wliczone do podstawy opodatkowania.

Aktualna regulacja wyraźnie wskazuje na wyłączenie VAT z podstawy opodatkowania i stanowi sprecyzowanie woli ustawodawcy.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, bowiem rozwiązanie obowiązujące w 1999 r. przyjmowało, że cena ustalona w umowie notarialnej zawierająca VAT stanowiła podstawę opodatkowania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /t.j. Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ stanowiącym, że cena towaru opodatkowanego podatkiem od towarów i usług obejmuje należność wraz z kwotą należnego VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10 procent uzyskanego przychodu.

Stosownie do art. 19 ust. 1 przychodem tym jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej o koszty sprzedaży. Stanowisko organów podatkowych błędnie utożsamia cenę określoną w umowie z przychodem ze wskazanego źródła, nie odnosząc się do zarzutów podatnika, że należny podatek od towarów i usług odprowadzany do Urzędu Skarbowego stanowi koszt sprzedaży nieruchomości, pomniejszający przychód.

Koszty sprzedaży, do których odwołuje się omawiana regulacja stanowią wydatki pozostające w związku przyczynowym z dokonaną sprzedażą /por. J. Marciniuk, Podatek dochodowy od osób fizycznych, Warszawa 2000, str. 185/.

Jako jeden z przykładów takich wydatków podaje się opłatę skarbową /por. W. Nykiel, Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Warszawa 1999, str. 73/, czy aktualnie podatek od czynności cywilnoprawnych /por. R. Kubacki, J. Zubrzycki, Leksykon podatku dochodowego od osób fizycznych 2001, Wrocław 2001, str. 227/.

Skarżący słusznie zwraca uwagę na brak podstaw do wymierzania podatku od podatku i odmiennego traktowania podatku od czynności cywilnoprawnych /odliczonego od podstawy opodatkowania/ od podatku od towarów i usług.

Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku nie sposób traktować zobowiązanie podatnika do wpłaty podatku na rzecz Skarbu Państwa jako przychodu podatnika, a tym bardziej jego dochodu.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje opodatkowanie osób fizycznych /art. 1/ a nie dochodów Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatek od towarów i usług stanowi dochód budżetu państwa.

Reasumując, powtórzyć należy, że podatek od towarów i usług należny z tytułu sprzedaży nieruchomości nie stanowi przychodu będącego przedmiotem opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym /art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/.

Mając powyższe na uwadze, należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono stosownie do art. 55 ust. 1 cyt. wyżej ustawy.