Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2002 r. Burmistrz Miasta Ł., powołując się na art. 105 Kpa oraz działając w oparciu o porozumienie z dnia 30 grudnia 1999 r. pomiędzy Zarządem Powiatu B. a Zarządem Miasta i Gminy w Ł. w sprawie przekazania organom gminy prowadzenia spraw i wydawania decyzji administracyjnych należących do właściwości powiatu, wynikających m.in. z ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w zakresie spraw przypisanych administracji architektoniczno-budowlanej, umorzył postępowanie administracyjne z wniosku skarżących Leszka i Teresy P. o udzielenie pozwolenia na stałe użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego z dewocjonaliami, zlokalizowanego na działce nr 969/1, położonej w Ł. przy ul. Ks. B. Organ ustalił, że sporny obiekt został wzniesiony za pozwoleniem na budowę wydanym 26 stycznia 1990 r., w którego treści zaznaczono, iż pozwolenie wydaje się na okres 3 lat od daty wydania niniejszej decyzji, po upływie którego obiekt należy rozebrać na każde żądanie władzy budowlanej.
Powyższe oznacza, że po upływie 3 lat od wydania pozwolenia wskazany w nim warunek stał się egzekwowalny. Przypadki, w których wydaje się pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, są ściśle wymienione w art. 55 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a żaden z tych przypadków nie zachodzi w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstawy prawnej do merytorycznego orzeczenia w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Nadto organ I instancji zwrócił uwagę na to, że pozostawieniu spornego budynku sprzeciwiają się sąsiedzi skarżących - Jarosław i Joanna Ł., z których działką o numerze geodezyjnym 696/2 sporny obiekt graniczy /usytuowany jest wzdłuż granicy/. W tej sytuacji, mimo iż organ nie dostrzega potrzeby rozbiórki kiosku, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. nie przewiduje teraz na tym terenie inwestycji kolidujących z kioskiem i funkcjonuje on na podobnych zasadach, jak i inne obiekty zlokalizowane na tej ulicy, organ ze względu na ochronę interesów osób trzecich nie może uwzględnić wniosku.
Odwołanie pod tej decyzji wywiedli inwestorzy i ich sąsiedzi. Małżonkowie Ł. domagali się wydania polecenia natychmiastowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do rozbiórki spornego kiosku ze względu na niemożność dojścia do porozumienia z sąsiadami, a skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania raz jeszcze. Inwestorzy zarzucili organowi I instancji uprzedzenie w stosunku do ich osób. Przyczyny odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie skarżący dostrzegli w wyrażonym przez sąsiadów sprzeciwie wobec istnienia kiosku, przy czym w odwołaniu podkreślono, iż poprzednicy prawni właścicieli sąsiedniej działki, będący w 1990 r. współwłaścicielami, obok skarżących, obu działek /stanowiły współwłasność zniesioną sądownie w 2001 r./ wyrazili zgodę na budowę bezterminowo, a ograniczenie czasowe zawarte w pozwoleniu na budowę wynikało wyłącznie z niepewności co do zmian planu zagospodarowania przestrzennego.
Zawarta w uzasadnieniu decyzji zapowiedź odstąpienia od żądania rozbiórki pawilonu nie może być przyczyną bezprzedmiotowości postępowania. Odwołujący się zaprzeczyli też owemu niewłaściwemu postępowaniu wobec sąsiadów, podając jednocześnie przykłady negatywnego zachowania małżonków Ł. W następstwie rozpatrzenia powyższych odwołań Wojewoda P. decyzją z dnia 19 lipca 2002 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 55 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. wskazującą, kiedy wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i potwierdził stanowisko organu I instancji, że okoliczności wskazane przez inwestorów nie wyczerpują żadnej z ww. przesłanek, umożliwiających merytoryczne orzekanie o pozwoleniu na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego. Wojewoda dodał, że w sprawie nie może też mieć zastosowanie powoływany przez inwestorów przepis art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, tj. inwestorów przepis art. 49 ust. 1 ustawy - prawo budowlane, tj. wynikający z tego artykułu obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu z uwagi na niewydany przez 5 lat od zakończenia budowy nakaz rozbiórki tego obiektu, podkreślając, że inwestorzy nie wznieśli budynku samowolnie ale za pozwoleniem, lecz przy świadomości tymczasowości tego pozwolenia. Inwestorzy nie mogą żądać legalizacji budynku, który powinni byli we własnym zakresie rozebrać.
W skardze wywiedzionej do NSA na powyższą decyzję inwestorzy zarzucili organowi niesłuszność poglądu, iż brak w prawie budowlanym przepisu normującego i dopuszczającego merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżących i że w związku z tym bezprzedmiotowość tego wniosku uzasadnia umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy SA/Bk 195/02 z ich skargi na decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego nakazującego demontaż sidingu ze ścian spornego budynku, a którą to decyzję sąd uchylił. W uzasadnieniu skargi inwestorzy podnieśli, że umorzeniem postępowania pozostawiono w zawieszeniu rozstrzygnięcie o prawie obywatela do posiadania uregulowanego stosunku względem administracji publicznej i podkreślili, że ich status prawny w zakresie wzniesienia pawilonu handlowego wymaga uregulowania. Zdaniem skarżących, spełnione zostały przesłanki z art. 49, ostatniego zdania i art. 55 Prawa budowlanego do rozpoznania i uwzględnienia wniosku.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Organ architektoniczno-budowlany nie mógł bowiem orzec merytorycznie o wniosku dotyczącym pozwolenia na użytkowanie spornego pawilonu handlowego. Orzekanie o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach określonych w art. 55 Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy bądź:
- - właściwy organ nałożył taki obowiązek w pozwoleniu na budowę, bądź
- - właściwy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę, bądź
- - właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 ustawy decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, bądź
- - gdy zachodziły okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy, bądź wreszcie,
- - gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przez wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
W przypadku skarżących, żadna z powyższych podstaw nie wystąpiła. Wprawdzie skarżący powołali się na art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., tj. na wynikający z tego przepisu obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, którego rozbiórki nie orzeczono wobec upływu 5 lat od dnia zakończenia jego budowy i braku naruszenia usytuowaniem obiektu przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ale jest oczywistym, że tenże przepis nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - dotyczy przypadków samowoli budowlanych popełnionych w rozumieniu art. 48 ustawy, tj. po wejściu jej w życie, czyli po 1 stycznia 1995 r. W sprawie jest niewątpliwie, że skarżący swój budynek wznieśli za pozwoleniem na budowę i w okresie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Brak umocowania w ustawie do orzekania o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego czyniła koniecznym umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Bezprzedmiotowość niniejszego postępowania uzasadniał też charakter spornego budynku, tj. jego tymczasowość, wynikająca z treści pozwolenia na budowę. Brak jest podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na stałe użytkowanie obiektu budowlanego tymczasowego. Póki nie ulegnie zmianie decyzja ostateczna przesadzająca o tymczasowości spornego budynku, póty nie będzie możliwe ubieganie się o pozwolenie na stałe jego użytkowanie. Na razie pozostaje więc skarżącym możliwość faktycznego użytkowania budynku, przy wykorzystaniu przyzwolenia miejscowych władz na jego funkcjonowanie i zaniechaniu wszczynania czynności egzekucyjnych. Fakt zalegalizowania przez nadzór budowlany robót remontowych spornego obiektu, polegających na obiciu ścian budynku sidingiem, pozostaje bez wpływu na możliwość udzielenia pozwolenia na stałe użytkowanie obiektu.
W wyroku wydanym w sprawie SA/Bk 195/02, uchylającym nakaz demontażu sidingu, Sąd stwierdził, iż przepisy Prawa budowlanego nie wprowadzają zakazu remontu tymczasowych obiektów budowlanych, a ewentualne wyegzekwowanie w przyszłości rozbiórki pawilonu handlowego będzie musiało też wiązać się z jednoczesnym usunięciem zewnętrznej elewacji ścian budynku.
Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.