Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 czerwca 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w B. powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał Andrzejowi i Marzannie K. zamieszkałym przy ul. W. 4/11 w B., aby w terminie do 31 sierpnia 2001 r. doprowadzili do stanu zgodnego z przepisami samowolnie zamontowane kraty balkonowe zewnętrzne, zabezpieczające ich lokal mieszkalny, poprzez zlikwidowanie w kratach prętów poziomych i skośnych. Organ ustalił, że ww. inwestorzy kraty balkonowe w swoim mieszkaniu zamontowali w 1998 r. nie zgłaszając powyższego faktu w organie architektoniczno-budowlanym. Konstrukcja krat tworzy układ drabinkowy umożliwiający dostęp osób niepowołanych do lokalu położonego na wyższej kondygnacji, a tym samym jest niezgodna z par. 300 ust. 1 Rozporządzenia MBiGB z dnia 12 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stąd dla wyeliminowania nieprawidłowości nakazano wykonanie czynności opisanych w decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Irena M. właścicielka lokalu mieszkalnego usytuowanego nad lokalem inwestorów, będąca inicjatorką postępowania administracyjnego w sprawie. Podtrzymała żądanie całkowitego demontażu krat, gdyż ich istnienie stanowiło bezpośrednią drogę dostania się do jej mieszkania przez włamywacza /włamywaczy/ i okradzenia mieszkania. Na powyższe dołączyła zaświadczenie komisariatu policji. Na wypadek niepodzielenia żądania likwidacji krat podniosła, że wyznaczony przez organ termin likwidacji skośnych i poziomych prętów krat jest zbyt długi, zważywszy, że instalacja całych krat zajęła sąsiadom około 2 dni. Dodała, że nigdy nie wyraziła sąsiadom zgody na instalację krat.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia 18 lipca 2001 r. uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł całkowitą rozbiórkę wykonanych samowolnie krat balkonowych, powołując art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że roboty budowlane polegające na zamontowaniu krat w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej zamieszkania zbiorowego oraz obiektach zabytkowych, wymagają zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy Prawo budowlane. Zgłoszenia należy dokonać stosownie do wskazań zawartych w art. 30 ust. 1a i 2 ustawy przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia złożenia organ nie zgłosi sprzeciwu. Ponieważ sporne kraty zostały wykonane bez uprzedniego zgłoszenia, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest nakaz ich rozbiórki w celu likwidacji samowoli budowlanej.
Skargę do NSA na powyższą decyzję wywiedli inwestorzy. Podali, że otrzymali ustną zgodę administratora na zamontowanie krat a także ustne przyzwolenie na powyższe sąsiadki mieszkającej piętro wyżej. Powodem zamontowania krat była potrzeba zabezpieczenia mieszkania położonego na niskim parterze przez kradzieżami. Dodali, że są zgodni na likwidację układu drabinkowego krat stosownie do nakazu organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł ojej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała oddaleniu.
Orzeczony, bowiem zaskarżoną decyzją nakaz całkowitej likwidacji samowolnie zamontowanej kraty balkonowej jest zgodny z prawem a jedynie kryterium zgodności z prawem działań administracji publicznej jest wyznacznikiem kontroli tych działań przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zainstalowanie krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych wymaga zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu z mocy art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 111 poz. 726/, która weszła w życie z dniem 24 grudnia 1997 r. Nie ulega wątpliwości, że skarżący instalacji 1998 r. spornej kraty balkonowej nie poprzedzili zgłoszeniem, o którym mowa w przepisach Prawa budowlanego, tj. w art. 30 ust. 1a ustawy. Wprawdzie - wedle twierdzeń skarżącej - zgodę na zainstalowanie kraty ustnie wyraziła i administracja spółdzielni mieszkaniowej i sąsiadka mieszkająca piętro wyżej, ale ustna akceptacja ww. podmiotów nie mogła zastąpić kontroli organu architektoniczno-budowlanego, do wyłącznej właściwości, którego zastrzeżona została kompetencja w zakresie oceny zgodności z prawem budowlanym planowanych inwestycji. Dla samego zgłoszenia zastrzeżona jest forma pisemna zaś treść zgłoszenia winna informować o zamiarze inwestycyjnym w sposób pozwalający na kontrolę zamierzenia z punktu widzenia obowiązujących norm prawa.
Niewątpliwie przed upływem terminu dla ewentualnego oprotestowania zgłoszenia zamiaru zainstalowania krat balkonowych w budynku wielomieszkalnym, organ architektoniczno-budowlany zasięga informacji o zgodzie na powyższe administracji spółdzielni i sąsiadów inwestorów, których interesów dotykać może planowana inwestycja. Prawo do zabezpieczenia własnego mienia nie może być realizowane w sposób zwiększający zagrożenie dla sąsiadów /tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1999 r. IV SA 338/97/. Skarżący formalnego zgłoszenia zamiaru instalacji krat nie dokonali. Ich działanie było, więc ewidentną samowolą budowlaną, do której nie ma zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, ale przepisy art. 50 i art. 51 tejże ustawy.
Nakaz rozbiórki z art. 48 wyłącznie bowiem dotyczy budowy obiektu budowlanego lub jego części, a instalowanie kraty balkonowej należy do robót budowlanych montażowych wykonywanych na już istniejącym obiekcie budowlanym, a dokładnie jego części w postaci balkonu. Inne /niż budowa obiektu budowlanego bądź jego części/ roboty budowlane, wykonywane bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, podlegają ocenie z punktu widzenia art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. W przypadku stwierdzenia wykonania innych niż objęte art. 48 robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego na obowiązek stosowania sankcji z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy /tak stanowi art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego/.
O ile da się doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności naprawczych /art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane/, natomiast w sytuacji braku możliwości konwalidacji dostrzeżonych uchybień, organ nadzoru budowlanego nakazuje całkowite usunięcie efektu samowolnych robót budowlanych /art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego/. Stanowisko zajęte w sprawie niniejszej przez organ nadzoru budowlanego II instancji, któremu ten organ dał wyraz w zaskarżonej do NSA decyzji, jest stanowiskiem trafnym z punktu widzenia prawa. Braku zgłoszenia we właściwym organie zamiaru instalacji kraty balkonowej nie mogą, bowiem sanować czynności techniczne prowadzące jedynie do zmniejszenia zagrożenia, jakie stwarzają kraty na balkonie parteru dla użytkowników mieszkania położonego na piętrze.
Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną Sąd oddalił /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.