Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy związanej z samowolną zmianą sposobu użytkowania dachu nad pierwszą klatką schodową bloku mieszkalnego przy ul. K. 18 w B. organ I instancji ustalił, iż zatwierdzony projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 16.04.1996 r. (...) o pozwoleniu na budowę przewidywał w miejscach występowania różnic wysokości kondygnacji, na fragmentach dachów niższych kondygnacji urządzenie oranżerii i tarasów. Pod oranżeriami i tarasami zgodnie z projektem konstrukcyjnym przewidziano ułożenie płyt dachowych korytkowych wzmocnionych, natomiast w pozostałej części płyty korytkowe bez wzmocnienia. Z analizy wpisów do Dziennika Budowy osób odpowiedzialnych za realizację przedmiotowego obiektu wynika, iż dach został wykonany zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu, czyli jako "dach płaski z prefabrykowanych płytek korytkowych zamkniętych (...). W miejscach usytuowania oranżerii oraz tarasów - płytki korytkowe wzmocnione, zaprojektowane indywidualnie".
Ponieważ państwo Maria i Krzysztof A. poprzez samowolną zmianę sposobu użytkowania części dachu polegającą na urządzeniu na przedmiotowej części dachu ogrodu z nawiezieniem darni, zasadzeniu drzewek i urządzeniu oczka wodnego z kamieni spowodowali zmianę układu obciążeń, a poprzez obudowę kominów dachowych zmienili drożność pionów wentylacyjnych, stąd też organ I instancji decyzją z dnia 8.12.2000 r. (...) nakazał państwu A. przywrócenie pierwotnej funkcji dachu nad pierwszą klatką schodową w bloku mieszkalnym przy ul. K. 18 w B. poprzez wykonanie wymienionych w niniejszej decyzji czynności.
Na skutek odwołania Marii i Krzysztofa A. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 8.02.2001 r. (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż skarżący samowolnie wykonali roboty budowlane, które zmieniły sposób użytkowania części dachu nie przystosowanego do przenoszenia tego typu obciążeń, jak między innymi oczko wodne obłożone kamieniem polnym. Organ odwoławczy, nie widząc możliwości zalegalizowania powstałej samowoli, podkreślił, że decyzja nakazująca przywrócenie pierwotnej funkcji dachu rozstrzyga sprawę kompleksowo, bowiem mieści się w niej zarówno nakaz rozbiórki obiektów małej architektury wykonanych bez zgłoszenia oraz rozstrzyga ona także o samowolnej zmianie sposobu użytkowania dachu. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego nie stanowi zamkniętego katalogu zmian funkcji obiektu budowlanego, o czym świadczy użycie sformułowania: "w szczególności". Organ także stwierdził, że nakłady finansowe na urządzenie tarasu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, zaś samowolna zmiana sposobu użytkowania została dokonana przez odwołujących się, a nie przez Przedsiębiorstwo Budowlane "W.-P.", dlatego też obowiązki wynikające z decyzji I instancji zostały nałożone na faktycznego inwestora dokonanych zmian.
Obszerną skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedli państwo Maria i Krzysztof A., zarzucając naruszenie prawa poprzez "wybiórczą i dowolną interpretację" art. 77 i art. 71 Prawa budowlanego oraz art. 7-8 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli. Skarżący podnieśli także naruszenie art. 28 Kpa poprzez, ich zdaniem, "niedokładne ustalenie stron w przedmiotowym postępowaniu".
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. przez pojęcie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie działalności zmieniającej w tym obiekcie warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Powyższe zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga, w myśl art. 71 ust. 1 cytowanego powyżej przepisu, uzyskania pozwolenia na budowę.
W świetle zaś art. 71 ust. 3 tejże ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. l, przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane stosuje się odpowiednio, a organ może nakazać właścicielowi lub zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W konkretnej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący nie dysponowali pozwoleniem na zmianę użytkowania tarasu pokrytego mozaiką mrozoodporną na ogród z nawiezieniem darni, zasadzeniem drzewek, wybudowaniem ogrodzenia, obudowaniem kominów dachowych i urządzeniem oczka wodnego z kamieni polnych /w większości głazów polnych/. Należy podkreślić, że powyższa samowolna zamiana tarasu na ogród dokonana na dachu budynku wielomieszkalnego. Jak znacznie został naruszony układ obciążeniowy dachu świadczą wykonane w czasie oględzin zdjęcia ukazujące oczko wodne okolone nie tylko kamieniami polnymi ale i głazami narzutowymi. Jeżeli doda się do tego obciążenie posadzonych drzew, wybudowanego ogrodzenia i ułożonej darni przy założeniu, iż zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym integralną część pozwolenia na budowę - w miejscu ogrodu miał być tylko taras pokryty mozaiką - trudno uznać zaskarżoną decyzję organu nakazującego przywrócenie obiektu do stanu pierwotnego za niezgodną z prawem, bowiem skarżący swym postępowaniem wyczerpali przesłanki art. 71 ust. 1 i 3 oraz art. 51 Prawa budowlanego, a organ nie znalazł podstaw do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodne prawem.
Trzeba także dodać, że skarżący przedmiotowe oczko wodne, będące z całą pewnością obiektem małej architektury /art. 3 pkt 4 lit. "b" ustawy - Prawo budowlane/ wybudowali wadliwie o czym świadczy zalewanie mieszkania położonego kondygnację niżej - co zostało dowiedzione bezspornie poprzez oględziny - oraz nie tylko obudowali kominy wentylacyjne, ale je zakryli pozostawiając niewielkie otwory z boku - co jest widoczne na zdjęciach dokonanych w czasie wizji. Nie ma znaczenia w sprawie niniejszej opinia mistrza kominiarskiego z dnia 11.10.2000 r., bowiem dotyczy ona drożności przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym skarżących, a nie na tarasie położonym na dachu zamienionym samowolnie przez nich na ogród. Dlatego też nie ustosunkowanie się do tej opinii przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy. Również ekspertyza techniczna dokonana przez dr inż. Jerzego W. nie mogła być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu, bowiem złożona została w czasie postępowania sądowego, a więc nie mogła być oceniona przez organy obu instancji w trakcie postępowania administracyjnego.
Należy również podkreślić, iż zarzut skarżących, iż stroną w tym postępowaniu winien być inwestor, którym jest "Wersal Podlaski" nie znajduje uzasadnienia w aktualnie obowiązujących przepisach prawa, bowiem bezspornie samowoli w zakresie zmiany użytkowania przedmiotowych obiektów dokonali skarżący a nie "Wersal Podlaski". Ponadto organ w myśl art. 52 - Prawa budowlanego, mógł dokonać wyboru strony pomiędzy inwestorem, właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego.
Nie można podzielić także zarzutów skarżących dotyczących naruszenia art. 7-8 Kpa, ponieważ organy dokładnie i wszechstronnie wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy. Poza tym nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżących, iż zmiana w dniu 12.04.2000 r. aktu notarialnego dokonana przez nich poprzez sprecyzowanie, iż taras wyłożony mozaiką wchodzi w cenę kupna lokalu mieszkalnego określonego w akcie notarialnym z dnia 26.06.1998 r. - a więc aktu sporządzonego już po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej - może być utożsamiana z pozwoleniem na zmianę użytkowania tego tarasu na ogród.
Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.