Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy w O. decyzją z dnia 1 lutego 1995 r. nr KOM-7151/10 odj/95, wydaną na podstawie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./, odmówił Dorocie N. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 42 ust. 2 powołanej ustawy faktyczna powierzchnia lokalu osoby ubiegającej się o dodatek nie może przekroczyć powierzchni normatywnej, określonej w art. 42 ust. 1 i 3 ustawy. Ponieważ normatyw w domach jednorodzinnych dla 3 osób wynosi 45 m2, a faktyczna powierzchnia lokalu wnioskodawcy wynosi 55 m2, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
W odwołaniu od powyższej decyzji Dorota N. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Odwołująca się zarzuciła, że decyzja jest krzywdząca, gdyż jej własność nie ma 70 m2, jak to jest przewidziane w ustawie, lecz 55 m2, czyli o 15 m2 mniej. Podała, że koszty utrzymania własnego domu są znacznie wyższe niż koszty mieszkania spółdzielczego, a mimo to metraż dla domów prywatnych jest liczony tak samo jak dla lokali spółdzielczych; ponadto w odniesieniu do domów prywatnych nie stosuje się 30 procent dodatku w metrażu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia 6 marca 1995 r. nr SKO-144/95 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że Dorota N. jest współwłaścicielką budynku położonego w O. przy ul. K. nr 2, który składa się z dwóch kondygnacji o łącznej powierzchni użytkowej 109 m2. Prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje w myśl art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509/, gdy powierzchnia użytkowa domu nie przekracza 70 m2. W przypadku wnioskodawczyni powierzchnia ta została przekroczona, a zatem dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dorota N. wniosła o "cofnięcie" zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zarzuciła, że organ administracji wziął pod uwagę powierzchnię całego domu /109 m2/, a nie powierzchnię zamieszkiwaną przez nią /54 m2/. Ponadto nie uwzględnił jej sytuacji rodzinnej i finansowej oraz dopuścił się "próby manipulacji datami wydania decyzji".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdzono, że kwestionowana decyzja została wydana w dniu 6 marca 1995 r., lecz wywiera skutki prawne z chwilą doręczenia stronie, co nastąpiło w dniu 6 maja 1995 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 196 par. 1 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, oceniając prawidłowość zastosowania prawa i jego wykładni przez organy administracji. Nie jest natomiast uprawniony do badania innych przesłanek wydania decyzji, w tym względów celowości i słuszności.
W tym świetle skarga nie jest uzasadniona, ponieważ sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn określonych w art. 207 par. 2 lub 3 Kpa.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 150 procent najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100 procent w gospodarstwie wieloosobowym.
Uprawnienia do dodatku mieszkaniowego mają te osoby i rodziny /gospodarstwa domowe/, które spełniają warunki, o których mowa w art. 39 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, to jest kryterium dochodu i warunek posiadania tytułu prawnego do lokalu, jeśli ponadto nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych przewidzianych w tej ustawie.
Tytuł prawny do lokalu mają między innymi właściciele domów i mieszkań, a dokumentem stwierdzającym tytuł prawny będzie akt własności lub współwłasności domu bądź lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lokalową.
Oprócz kryterium dochodowego i warunku posiadania tytułu prawnego do lokalu ustawodawca wprowadził kryterium normatywnej powierzchni użytkowej w wypadku lokali mieszkalnych /art. 42 ust. 1 ustawy/ i kryterium powierzchni użytkowej w wypadku domów jednorodzinnych /art. 42 ust. 2/.
Z porównania art. 42 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy wynika jednoznacznie, że w stosunku do właścicieli domów jednorodzinnych została przyjęta regulacja prawna odmienna od regulacji dotyczącej najemców i właścicieli lokali mieszkalnych. Jest to unormowanie samodzielne i pełne, nie powiązane z warunkami określonymi w art. 42 ust. 1 ustawy. Z tej przyczyny normatywy powierzchni użytkowej /art. 42 ust. 1/ nie znajdują zastosowania przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego właściciela domu jednorodzinnego /art. 42 ust. 2/.
W myśl art. 42 ust. 2 powołanej wyżej ustawy właścicielowi domu jednorodzinnego dodatek mieszkaniowy przysługuje tylko wtedy, gdy powierzchnia użytkowa tego domu nie przekracza 70 m2. Jednocześnie przepis ten stanowi, że "w takim przypadku nie ma zastosowania przepis ust. 5". Według art. 42 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu w domach wielorodzinnych przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 procent. W przepisie tym użyto sformułowania "lokale w domach wielorodzinnych".
Brzmienie przytoczonych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca wyłączył możliwość jakiegokolwiek zwiększania powierzchni użytkowej /ponad 70 m2/ w domach jednorodzinnych.
Rozróżnienie kryterium normatywnej powierzchni użytkowej wedle art. 41 ust. 1 ustawy w odniesieniu do lokali mieszkalnych i kryterium powierzchni użytkowej, o jakiej mowa w art. 42 ust. 2 ustawy w odniesieniu do domów jednorodzinnych, ma zasadnicze znaczenie dla właściwej interpretacji przepisów prawnych regulujących pozytywne i negatywne przesłanki prawa do dodatku mieszkaniowego.
Skarżąca Dorota N. jest współwłaścicielką /w 1/2 części/ budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni użytkowej 109 m2 /parter około 55 m2 i piętro około 54 m2/, co wynika z zawiadomienia z dnia 8 listopada 1978 r. o wpisaniu w księdze wieczystej Kw nr 8252, prowadzonej przez Państwowe Biuro Notarialne w O., współwłaścicieli nieruchomości, a także z zaświadczenia Urzędu Rejonowego w O. z dnia 23 listopada 1994 r. Tak więc Dorota N. ma tytuł prawny do domu jednorodzinnego w postaci aktu współwłasności domu. W tej sytuacji organ odwoławczy trafnie przyjął w niniejszej sprawie kryterium powierzchni użytkowej - 70 m2, mające zastosowanie do domów jednorodzinnych.
W świetle przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509/ bez znaczenia jest podnoszona przez Dorotę N. okoliczność, że zajmuje ona jedynie 54 m2 powierzchni domu. Przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego właścicieli /współwłaścicieli/ domu jednorodzinnego decydujące znaczenie mają kryteria, o których mowa w art. 39 ust. 1 omawianej ustawy, to jest posiadanie tytułu prawnego i kryterium dochodowe, oraz kryterium powierzchni użytkowej, o którym mowa w art. 42 ust. 2 tej ustawy. Okoliczności faktyczne świadczące o zajmowaniu przez jednego ze współwłaścicieli domu jednorodzinnego o powierzchni powyżej 70 m2 jedynie części tego domu nie wpływają na ocenę uprawnień tego współwłaściciela do otrzymania dodatku mieszkaniowego, choćby zajmowana przez niego część domu jednorodzinnego miała powierzchnię użytkową mniejszą niż 70 m2. Tytuł prawny do domu jednorodzinnego w postaci własności lub współwłasności przesądza o niemożliwości traktowania części tego domu jako odrębnej nieruchomości do czasu ewentualnego ustanowienia odrębnej własności lokali /art. 9-11 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. nr 85 poz. 388/ bądź zniesienia współwłasności przez podział rzeczy wspólnej /art. 211 kodeksu cywilnego/. Definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego, który może stanowić odrębną nieruchomość, zawiera art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388/.
W rozważanej sprawie mamy do czynienia z domem jednorodzinnym stanowiącym współwłasność Doroty N. i Stanisława R. To oznacza, że własność tej nieruchomości przysługuje dwóm podmiotom, lecz żadnemu z nich nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części danej nieruchomości. Powierzchnia użytkowa tego domu jednorodzinnego przekracza 70 m2. W tych warunkach Dorocie N. nie przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego, i to niezależnie od tego, czy skarżąca spełnia pozostałe warunki nabycia tego prawa.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.