Uzasadnienie
SA/Rz 1200/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2003r. [...] Prezydent Miasta orzekł o zezwoleniu A Sp z o. o. w T. Oddział [...] w R. na wejście na nieruchomość położoną w R., oznaczoną jako działka nr 272/1 w obr. 214 R.- S., powstałą w wyniku modernizacji ewidencji gruntów z działki nr 5/5 obj. Kw [...] stanowiącą własność Państwa E. i K. D. pasem o szerokości 4 metrów stosownie do przebiegu budowanej sieci gazowej, ustalonego w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. budowa sieci gazowej dla zespołu mieszkaniowego położonego w R. przy ul. W. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wskazał, że wnioskiem z [...] lutego 2003r. A Sp z o. o. w T. Oddział [...] w R. wystąpiła działając przez pełnomocnika A. W. o wydanie decyzji zezwalającej na przymusowe wejście na działkę nr 272/1 będącą we współwłasności łącznej E. i K. D. celem wykonania sieci gazowej, gdyż przeprowadzone ze współwłaścicielami negocjacje nie doprowadziły do wyrażenia przez nich zgody na wykonanie sieci gazowej dla zespołu mieszkaniowego realizowanego przy ul. [...] w R. Wobec braku zgody właścicieli na wejście na działkę nr 272/1 Prezydent Miasta powołując się na treść art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm.) zezwolił wnioskodawcy na przymusowe wejście stwierdzając, że znajduje ono uzasadnienie w obowiązującym prawie.
Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie złożyli K. i E. D. W odwołaniu wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji. Żądanie uchylenia decyzji oparli na naruszeniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającym na braku negocjacji oraz naruszeniu Konstytucji RP, zwłaszcza zagwarantowanej w niej ochrony własności.
Wojewoda rozpatrując odwołanie utrzymał decyzją z [...] lipca 2003r. [...] w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że decyzja I instancji nie narusza prawa, a powołany w podstawie prawnej decyzji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala staroście ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie urządzeń (sieci) komunalnych. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że spełnione zostały wszystkie przesłanki dla wydania takiej decyzji tzn. przebieg sieci gazowej określony został ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a wnioskodawca przeprowadził prawem przewidziane negocjacje.
Decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2003r. [...] została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez K. i E. D. Skarżący zarzucili decyzji obrazę przepisów prawa materialnego w szczególności art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezgodnym z rzeczywistością przyjęciu, że ze skarżącymi były prowadzone rokowania oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a to: art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 K.p.a.
Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta. Nadto wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji II instancyjnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i i wskazał, że zarzuty w niej podniesione nie znajdują uzasadnienia. Zdaniem organu w toczącym się postępowaniu przeprowadzono prawem przewidziane rokowania, a ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej stanowi przesłankę do zastosowania art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jeżeli właściciele dobrowolnie nie godzą się na wejście na ich nieruchomość i wykonanie sieci gazowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozważeniu sprawy stwierdza co następuje:
Na zasadzie art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwym do rozpatrzenia skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie jeżeli skarga nie została rozpatrzona do 1 stycznia 2004r.
Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonych decyzji Sąd stwierdza, że wydane one zostały z rażącym naruszeniem prawa. Z tego powodu musiały być wyeliminowane z obrotu prawnego. Organy I i II instancji dopuściły się obrazy prawa materialnego art. 124 w związku z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami. Wojewoda utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta przyjął, że dopuszczalne jest ograniczenie w drodze decyzji korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości ciągów, przewodów i urządzeń do przesyłania gazu. Warunkiem dopuszczalności takiego działania miałoby być wystąpienie dwóch przesłanek; ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz przeprowadzenie negocjacji stosownie do art. 124 ust. 3 ustawy.
Sąd takiego poglądu nie podziela i wskazuje, że zastosowanie art. 124 ustawy jako przepisu ingerującego w prawo własności nieruchomości może mieć tylko wyjątkowy charakter. Oznacza to, że wymienione w ust. 1 tego przepisu urządzenia mogą być tylko w niektórych sytuacjach przeprowadzane w drodze decyzji zezwalającej na przymusowe wejście na nieruchomość. Ustawa o gospodarce nieruchomościami precyzuje sytuacje, gdy wskazany w art. 124 organ może wydać decyzje zezwalającą na zakładanie i przeprowadzanie przewodów, ciągów i urządzeń do przesyłania płynów, energii lub gazów. Konkretyzacja takich sytuacji ma miejsce w art. 112 ust. 1 ustawy. Stosownie do treści tego przepisu przepisy rozdziału 4 działu III ustawy stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 125 i art. 126 ustawy. Konsekwencją takiego stanu prawa jest stwierdzenie, że decyzja oparta na podstawie prawnej wynikającej z art. 124 ustawy może mieć miejsce wtedy, gdy odnosi się do nieruchomości położonej w obszarze celów publicznych określonych planem miejscowym. W innych sytuacjach wydanie decyzji z powołaniem się na treść art. 124 ustawy stanowi, że decyzja taka zostaje wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Analiza akt sprawy rozpoznawanej przez Sąd wskazuje jednoznacznie, że działka skarżących oznaczona nr 272/1, której dotyczy skarga położona jest w konturze A28MN, dla którego plan przewidywał następujące ustalenia “pow. 1,25ha - teren projektowanego budownictwa jednorodzinnego. Obowiązują ustalenia jak dla A3MN i A27MN. Kontur A27MN to teren projektowanego budownictwa jednorodzinnego, zaś A3MN to teren istniejących upraw polowych z dwoma budynkami przeznaczonymi do adaptacji trwałej. Projektowana zabudowa jednorodzinna w formie zabudowy wolnostojącej, bliźniaczej i szeregowej. Wskazane ustalenia planu nie są celami publicznymi, gdyż budownictwo mieszkaniowe nie jest takim celem w rozumieniu art. 6 ustawy. Ta okoliczność przesądza o niemożności zastosowania trybu przewidzianego w art. 124 ustawy, gdyż naruszenie własności nieruchomości możliwe jest stosownie do art. 21 ust. 2 Konstytucji RP tylko wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne.
Brak celu publicznego nie daje podstaw do stosowania przepisu ingerującego w istotę prawa własności, a wnioskodawca swoje zamierzenia inwestycyjne może realizować przy zastosowaniu innych środków jak każdy przedmiot, który zamierza korzystać z gazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdzając nieważność decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta miał na uwadze fakt, że rozstrzygnięcia te wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, zatem wyczerpują dyspozycję art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. Orzecznictwo sądowe i doktryna są zgodne, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy naruszono przepis, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona. W przedmiotowej sprawie treść art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie budzi żadnych wątpliwości. Rażące naruszenie prawa ma miejsce także wtedy, gdy skutki decyzji nie są do akceptowania z punktu widzenia praworządności. W rozpatrywanej sprawie naruszenie chronionego Konstytucja prawa własności nieruchomości bez uzasadnionej celem publicznym przyczyny musi spotkać się z wielce naganną oceną i nie może być w porządku prawnym akceptowane.