Uzasadnienie
Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia 2 marca 1998 r. wydanym na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ i art. 123 Kpa - zaopiniował pozytywnie dla Gminy P. propozycję podziału działki Nr 507/2 położonej w K. pod wydzielenie drogi publicznej do plebanii w K. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej w P. z 3 grudnia 1986 r., zmienioną uchwałami z 11 października 1993 r. i z 12 października 1994 r., teren części działki Nr 507/2 przeznaczony jest pod drogę publiczną do plebanii /kontur C 70 UK KX/.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu zażalenia Wojciecha Ż., postanowieniem z 15 kwietnia 1998 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy podniósł, że w zażaleniu Wojciech Ż. zakwestionował podział jego działki budowlanej, która ma ogromną wartość. Zarzucił też, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie precyzuje dokładnego przebiegu drogi. Wyraził też pogląd, że podstawą podziału powinna być prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę drogi, a do tej pory decyzja taka nie uprawomocniła się, gdyż sprawa jest obecnie rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, że treścią zaskarżonego postanowienia z 2 marca 1998 r. nie jest zatwierdzenie podziału nieruchomości, lecz jedynie opiniowanie zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego wyrażane w formie postanowienia w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego ogranicza się do oceny wydanej opinii pod względem formalnym oraz oceny zgodności proponowanego podziału z treścią planu miejscowego.
Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę drogi do plebanii w K. jest prawomocna. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 1997 r. SA/Rz 1748/97 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie oddalił skargę Wojciecha Ż. w tym przedmiocie.
W myśl art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P. nieruchomość położona w K. oznaczona Nr 507/2 znajduje się w konturze C 70 UK UX, dla którego ustalenia planu brzmią "Pow. 1,80 ha. W stanie istniejącym teren plebanii i użytków rolnych. Funkcja terenu - teren usług z zakresu kultury i mieszkalnictwa /plebania/ oraz publicznej drogi łączącej plebanię z drogą wojewódzką K.-Z. /05 KDW/". Mając to na uwadze organ odwoławczy w konkluzji stwierdził, że proponowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego i z tego powodu zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Wojciech Ż., nie wskazując sposobu weryfikacji zaskarżonego postanowienia, zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło - jak to ujął - sedno sprawy, tj. czy podział działki jest zgodny z planem przestrzennym Gminy, a jemu chodziło o dogłębne rozpatrzenie sprawy co do celowości utworzenia drogi i miejsca, w którym powinna być usytuowana. Wszystkie instancje wyższe nie chcą rozpatrzyć sprawy dogłębnie, opierają się jedynie na artykułach, planach i terminach, a nie sprawdzają, na jakiej podstawie i dlaczego nie wyraża zgody na przebieg drogi. Sądzi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnie spór po dogłębnym rozpatrzeniu całej sprawy, począwszy od czasów uzyskania prawa własności poprzez lata nagonki i udręki ze strony urzędu i kolejnych proboszczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie było wydane na tle przepisów obowiązującej od 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/.
Ustawa ta w porównaniu z poprzednio obowiązującą ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /art. 10/ zawiera nową instytucję w postaci opiniowania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie /art. 93 ust. 4 i 5/.
W art. 100 upoważniono Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego tryb dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposób sporządzania i rodzaje dokumentów wymaganych w postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości.
Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu /Dz.U. nr 25 poz. 130/. Paragraf 4 ust. 1 tego rozporządzenia ma następujące brzmienie: "Pozytywna opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5, stanowi podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości".
W skąpej jak na razie literaturze jedynie zasygnalizowano, iż na tle art. 93 ustawy rodzi się wątpliwość, czy wydanie postanowienia /opinii/ jest częścią postępowania podziałowego /por. Eugeniusz Mzyk: Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa-Zielona Góra 1998, t. II, str. 23/.
Zdaniem Sądu, wskazana wątpliwość rysuje się dopiero po zestawieniu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z wymienionym wyżej przepisem rozporządzenia wykonawczego. Na tle przepisów samej ustawy takiej wątpliwości nie ma, bowiem systematyka art. 93 prowadzi do konkluzji, iż ustępy 4 i 5 nie mają charakteru odrębnego, lecz są zintegrowane z ustępem 1, który dotyczy li tylko podziału nieruchomości. Oznacza to, iż zasygnalizowana wątpliwość jest iluzoryczna, opiniowanie zatem zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego. Na podstawie akt administracyjnych obu instancji nie można ustalić, czy postanowienie /opinia/ Wójta Gminy P. z 2 marca 1998 r. zostało wydane przed wszczęciem postępowania administracyjnego o podział działki Nr 507/2 położonej w K., czy też w trakcie tego postępowania. Z akt I instancji wynika, iż impulsem do wydania opinii było pismo z 15 stycznia 1998 r. Przewodniczącego Zarządu Gminy Ryszarda W. skierowane do Referatu ds.
Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Gminy w P. o treści: "Zarząd Gminy w P. zwraca się z prośbą o zaopiniowanie wstępnego podziału działki Nr 507/2 w K. zgodnie z art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ pod wydzielenie drogi publicznej do plebanii w K."
Natomiast w postanowieniu z 2 marca 1998 r. zamieszczono passus "postanawia zaopiniować pozytywnie dla Gminy P. (...)". Przy takim sformułowaniu można jedynie przypuszczać, iż wnioskodawcą jest Gmina P., ale to jeszcze nie dowodzi, iż przed wydaniem opinii było wszczęte postępowanie podziałowe.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu odwoławczego oświadczył, że nie wie, czy toczy się postępowanie o podział nieruchomości.
Skoro więc zdaniem Sądu opinia nie może być wydana przed wszczęciem postępowania podziałowego, niewyjaśnienie zatem zasygnalizowanej kwestii stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Badanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego polega na konfrontacji, czy proponowany podział nie jest sprzeczny z częścią tekstową i graficzną planu miejscowego.
W aktach administracyjnych I instancji znajdują się następujące dokumenty:
- - wstępny projekt podziału działki nr 507/2 sporządzony na wyrysie mapy zasadniczej,
- - wypis z rejestru gruntów,
- - wycinek /kserokopia/ części graficznej planu miejscowego z oznaczeniem w kolorze zielonym przypuszczalnie działki nr 507/2 lub plebanii albo Kościoła /brak legendy/,
- - wypis z tekstu planu miejscowego o treści: "C 70 UK KX - pow. 1,80 ha. W stanie istniejącym teren plebanii i użytków rolnych. Funkcja terenu - teren usług z zakresu kultury i mieszkalnictwa /plebania/ oraz publicznej drogi łączącej plebanię z drogą wojewódzką K.-Z. /05 KDW/".
Na wycinku części graficznej planu nie ma konturu o symbolu "C70 UK KX". Jest natomiast symbol "C 70 UK UX". W uzasadnieniu postanowienia z 2 marca 1998 r. organ I instancji podał, że działka nr 507/2 jest położona w konturze "C70 VK KX". Taki też kontur wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 8 kwietnia 1998 r. SA/Rz 1748/97 w sprawie dotyczącej ustalenia dla Gminy P. warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr 507/2. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż działka nr 507/2 położona jest w konturze "C70 UK UX". Skoro więc organy administracji wskazały różniące się kontury /C70 VK KX, C70 UK UX/, które też nie pokrywają się z konturem uwidocznionym w wyciągu tekstu planu /C70 UK KX/ i nie wyjaśniły istniejących rozbieżności, przeto i w tej materii doszło do naruszenia art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Być może są to omyłki pisarskie, ale nie zostały sprostowane lub poprawione. Należy nadmienić, iż zgodność dołączonego do akt sprawy administracyjnej wyciągu tekstu planu i wycinka części graficznej planu z oryginałem planu potwierdziła Inspektor ds. Budownictwa Urzędu Gminy w P. - Marta G. Z przedstawionych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 55 ust. 1 tej ustawy.
Trzeba też nadmienić, iż ewentualne uzupełnianie przez Sąd z urzędu materiału dowodowego w trybie art. 52 ust. 2 ustawy o NSA spowodowałoby znaczne wydłużenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy wyjaśni następujące kwestie:
- - czy przed wydaniem postanowienia z 2 marca 1998 r. było wszczęte postępowanie o podział działki nr 507/2 /z czyjego wniosku, czy też z urzędu/, a jeżeli tak, z jakich dowodów to wynika;
- - w jakim konkretnie konturze planu miejscowego położona jest działka nr 507/2, na jakie cele w tym planie jest przeznaczona. Dołączy do akt odpis wymaganego tekstu i rysunku planu ze stwierdzeniem zgodności z oryginałem i wyjaśni zasygnalizowane w niniejszym uzasadnieniu różnice;
- - uwzględni też inne wskazówki zawarte w niniejszym uzasadnieniu.