Wyrok WSA w Szczecinie z 17 lutego 2004 r., SA/Sz 101/02

Sąd

1 Sygn. akt SA/Sz 101/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Rozpoznanie

w dniu 17 lutego 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] li. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Skład

Przewodniczący del. Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak
st.sekr. sąd. Krzysztof Chudy protokolant

Uzasadnienie

1 Sygn. akt SA/Sz 101/02 2

UZASADNIEŃ IE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w S. decyzją z dnia [...]. sygn. akt [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 19941 r. - Prawo Budowlane /Dz.U nr 89 poz. 414 z późn. zm./ nakazał J. Z., dokonanie rozbiórki zbiornika [...] wybudowanego na działce nr [...] w T. bez wymaganego prawem zgłoszenia.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ oparł się o zeznania opisane w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] w sprawie I [...] z powództwa D. i R. małż. S. przeciwko J. i K. małż. Z oraz protokół oględzin dokonanych przez Sąd Rejonowy w dniu [...], że przedmiotowy [...] został wybudowany w latach [...]. Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie samowolnego wybudowania przedmiotowego zbiornika ma zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W odwołaniu J. Z. podnosił, że powyższa decyzja jest niezasadna, gdyż zbiornik [...] wybudował w latach [...] i na tę okoliczność przedłożył oświadczenie świadków B. D. i B. S. oraz że na późniejszą modernizację nie potrzebował zgody. Sprawa sądowa, na którą powołano się w decyzji dotyczyła obsuwania się skarpy wynikającego z różnicy terenu między działkami oraz oczka wodnego na ryby ozdobne, które rzeczywiście zostało wykonane w latach [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm./, po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania organ odwoławczy powołał się na zgromadzony materiał dowodowy, który zdaniem organu, nie potwierdza, by w [...] na działce nr [...] istniał [...]

Ustalenie powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł na następującej argumentacji:

1/ Z ustaleń Sądu Rejonowego w innej sprawie /uzasadnienie wyroku z dnia [...]. sygn. akt I C[...] dotyczącej tego samego terenu wynika, że w [...]r. i [...]r. przy granicy z sąsiadem /działką nr [...] J. Z. prowadził roboty ziemne przy wykonywaniu [...].

2/ Pisemnych oświadczeń świadków B. D. i B. S., co do 3

Sygn. akt SA/Sz 101/02 terminu wybudowania zbiornika, przedłożonych przez inwestora, nie można uznać za" wiarygodne, bowiem ci sami panowie przed sądem i w prokuraturze nie potwierdzają że budowali przedmiotowy obiekt, lecz [...]. 3/ Sam inwestor przyznaje w odwołaniu, że wybudowany w latach [...] obiekt przy granicy działki został później zmodernizowany. 4/ Podczas wizji lokalnej działki Nr [...] w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor ' Nadzoru Budowlanego nie stwierdził' istnienia [...] przy granicy z działką Nr [...]. Z powyższego wynika, zdaniem organu II instancji, że wybudowane w latach [...] [...] /jak oświadczają świadkowie/ zostało później /w latach [...]/ przebudowane na zbiornik [...]. Oznacza to, że roboty ziemne prowadzone w roku [...] i [...]r. przy granicy działki p. Z. dotyczyły budowy przedmiotowego zbiornika [...]

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Powyższą decyzję ostateczną zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą z dnia [...] J.Z.domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem.

Skarga oparta została na zarzutach: 1/ naruszenia przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa, art. 136 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez:

* nie przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, których przeprowadzenie wnioskował J.Z.

* przyjęcie jako dowodu okoliczności dotyczących zupełnie innego urządzania technicznego, niż to którego dotyczyć miało przedmiotowe postępowanie, co w rezultacie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o fragment materiału dowodowego, nie dotyczącego w ogóle konstrukcji podlegającej rozbiórce,

• wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia organu II instancji i brak ' ustosunkowania się przez organy I i II instancji do dowodów przedstawionych przez skarżącego oraz nie wskazanie dlaczego uznano je za niewiarygodne w sprawie, 2/ naruszenie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie zamiast zastosowania art. 37 ustawy z 24 października 1974r. - Prawo budowlane.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację przyjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że podstawą wydanego nakazu rozbiórki zbiornika było ustalenie, że wybudowano go w latach [...]. N podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że wybudowanie w latach [...] [...] /nazywane przez skarżącego [...]/ w latach [...] zostało przebudowane na zbiornik [...]

Oświadczenie skarżącego, że w latach [...] budował [...] nie znalazło potwierdzenia podczas wizji lokalnej. Tłumaczenia w skardze, że "zostało ono zasypane w [...] r. ze względu na przeznaczenie miejsca, w którym ono się znajdowało pod budowę budynku mieszkalnego" nie można uznać za wiarygodne, ponieważ w tym okresie skarżący nie wystąpił jeszcze z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę obiektu. Również twierdzenie, że skarżący wnioskował o przesłuchanie nowych świadków nie znajduje poparcia w aktach.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do uwzględnienia skargi, bowiem decyzja ta nie odpowiada prawu.

Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia sprawy należy zauważyć, iż warunkiem dokonania w niej prawidłowych ocen prawnych /zastosowania właściwego przepisu prawa materialnego/ było poczynienie przez organy orzekające ustaleń faktycznych, odpowiadających prawdzie, a więc takich, które są logiczną konsekwencją wszechstronnie zgromadzonego i wyczerpująco ocenionego materiału dowodowego.

Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego dochodzenia prawdy obiektywnej i zaufania do organów państwa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art. 7 kpa/ oraz obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli /art. 8 kpa/.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych organów obu instancji prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja /jak i decyzja organu l instancji/ wymogów tych nie spełnia.

W szczególności za zasadny uznać trzeba podnoszony w skardze zarzut naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego.

Z art 75 kpa wynika, że jako dowód należy dopuścić, wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zaskarżona decyzja organu II instancji oparta została na protokole oględzin sporządzonym przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r, a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji oraz na ustaleniach poczynionych przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] w sprawie do sygn. akt [...].

Należy zauważyć, że wyżej wskazany protokół, sporządzony został pod nieobecność skarżącego /odnotowano w nim: "J. Z. nieobecny"/, przy czym z akt sprawy nie wynika, czy strona była zawiadomiona o terminie przeprowadzenia tej czynności procesowej, który to obowiązek zawiadomienia wynika z art. 79 § 1 kpa. W protokole oględzin ustalono: "Na działce nr [...] w T. zlokalizowany jest:

[...]

Natomiast ustalenia zawarte w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...]. poczynione zostały w sprawie toczącej się z powództwa D. i R. S. przeciwko J. i K. Z. o ochronę naruszonego posiadania. Przedmiotem postępowania nie było więc ustalenie przy jakiego rodzaju obiekcie /świadkowie - jak wynika to z uzasadnienia tego wyroku zeznawali o "[...]", "małym [...] /[...]"/-wykonywał roboty w latach [...] J. Z.. Oba te dowody nie wyjaśniają kiedy i w jakim miejscu został wybudowany basen [...] oraz czy obiekt ten jest obiektem tożsamym z [...] i powstał na jego miejscu.

W sytuacji, gdy J. Z. twierdził już w piśmie z dnia [...] skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego /k.[...] akt organu II instancji/, że w latach [...] wybudował zbiornik [...] o wymiarach [...]m. spełniający funkcję [...] oraz [...] też podniósł to w odwołaniu wskazując, że na tą okoliczność ma

Sygn. akt SA/Sz 101/02 świadków oraz złożył pisemne oświadczenia dwóch świadków, oparcie się przez organy orzekające wyłącznie na wskazanych wyżej dowodach narusza obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wynikający z art. 77 § 1 kpa.

Wbrew sugestii wynikającej z wywodów odpowiedzi na skargę, okoliczność, że J.Z.w odwołaniu nie sformułował wprost wniosku o przesłuchanie świadków, a jedynie zawarł informację o dowodzie, nie zwalniała organu odwoławczego od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, zwłaszcza że przepis art. 75 § 1 kpa jak i pozostałe przepisy [...] kodeksu nie ograniczają inicjatywy dowodowej tylko do dowodów na wniosek strony.

Trzeba też zauważyć, że organ II instancji przed wydaniem decyzji nie zawiadomił w trybie art. 10 § 1 kpa skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiału oraz zgłoszonych żądań, a więc skarżący nie miał możliwości uzupełnienia wniosków dowodowych.

W tym stanie sprawy, stawiany skargą zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy prawa materialnego wymyka się spod skutecznej kontroli Sądu.

Wyżej stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć bowiem istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Dlatego rzeczą organu, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie przeprowadzenie dowodów bezpośrednich w postaci przesłuchania strony, naprowadzonych przez skarżącego świadków, a także właścicielki nieruchomości sąsiedniej /D.S., którą organ uznał za stronę postępowania, jak również - w razie potrzeby - przeprowadzenie oględzin nieruchomości skarżącego z udziałem zainteresowanych stron oraz przeprowadzenia tych dowodów, których potrzeba wyłoni się w toku postępowania.

Z tych wszystkich względów należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.