Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Sz., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, 3, 4, 5 w związku z art. 71 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 123 Kpa - wstrzymał samowolne użytkowanie części obiektu, istniejącego pomieszczenia gospodarczego, polegające na świadczeniu usług związanych z działalnością warsztatu ślusarskiego, regeneracji narzędzi skrawających, na terenie nieruchomości przy ul. W.-P. 192 w Sz.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Ewa i Czesław G. prowadzący na nieruchomości przy ul. W.-P. 192 warsztat ślusarski, dokonali zmiany sposobu użytkowania części istniejącego budynku gospodarczego o pow. 13,05 m2 /bezpośrednio przyległego do istniejącego zakładu/ bez decyzji administracyjnej na dokonanie tej zmiany. O przekazanie tej części obiektu zwróciła się Ewa G. w dniu 28 grudnia 1989 r. do Dyrektora Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Sz. wskazując, że umożliwi to prowadzenie działalności w poszerzonym zakresie przeznaczenie pomieszczenia na magazyn drewna. W piśmie Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w Sz. z dnia 7 marca 1990 r. wyjaśniono, że istnieje możliwość przekazania tego obiektu, ale gdyby pomieszczenie to wymagało przebudowy niezbędne będzie opracowanie dokumentacji technicznej i zatwierdzenie przez właściwy organ. W aktach sprawy brak takiej decyzji.
Znajdują się natomiast: decyzje organu do spraw lokalowych w Sz. z dnia 7 lipca 1999 r. o przydziale lokalu użytkowego na warsztat ślusarski /o pow. 13.33 m2/ oraz decyzja organu nadzoru budowlanego w Sz. z dnia 11 maja 1992 r. zezwalająca na zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego przy ul. W.-P. 192/2 dotychczas przeznaczonego na cele mieszkalne na lokal użytkowy. Na wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania drugiej części budynku gospodarczego o pow. 13,05 m2, wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania, zgodnie z art. 28 i art. 44 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. /Dz.U. nr 38 poz. 229/.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Ewa i Czesław G. wyjaśniając, że od 1987 r. są dzierżawcami przedmiotowego lokalu, w którym prowadzą działalność na podstawie stosownych dokumentów: zaleceń Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Sz., pism Komendy Rejonowej Straży Pożarnej w Sz., protokołu z badania skuteczności zerowania przez Zakład Energetyki w Sz., decyzji z dnia 7 lipca 1987 r. o przydziale lokalu użytkowego, a także umowy najmu lokalu z dnia 23 listopada 1990 r. oraz aneksu do tej umowy obejmującego dodatkową powierzchnię lokalu użytkowego, tj. 26,66 m2. Dodatkowa powierzchnia 13,33 m2, przejęta przez nich do użytkowania nie wymagała wykonania żadnej przebudowy. Z tego względu nie występowali o wydanie pozwoleń, a jedynie pismem z dnia 10 października 1990 r. zwrócili się o pozostawienie w ich dyspozycji dodatkowej powierzchni przylegającej do warsztatu ślusarskiego. Sporządzono w związku z tym umowę najmu lokalu o łącznej powierzchni 26,22 m2, który użytkują do chwili obecnej, na bieżąco wywiązując się z zobowiązań czynszowych.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2000 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sz., działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 50 ust. 1 pkt 1, w zw. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Sz., po stwierdzeniu samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego - pomieszczenia gospodarczego, na działce nr 6/9 w Sz., postanowieniem z dnia 15 listopada 1999 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał jego użytkowanie. Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy zmiana sposoby użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie musi wiązać się z przeróbką pomieszczenia, wystarczy, że zostanie zmienione przeznaczenie lokalu.
Odwołujący się zmienili sposób użytkowania przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego, wykorzystując je dla potrzeb zakładu ślusarskiego, bez uzyskania stosownej decyzji. Zatem organ słusznie wydał postanowienie o wstrzymaniu jego użytkowania.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli Ewa i Czesław G. wyjaśniając, że sposób użytkowania przedmiotowego obiektu nie został przez nich zmieniony od czasu jego przydziału, co skutkuje brakiem obowiązku dokonywania zgłoszenia i uzyskania stosownej decyzji. W 1987 r. skarżący otrzymali od właściwego organu do spraw lokalowych w Sz. decyzję o przydziale lokalu użytkowego z przeznaczeniem na zakład ślusarski. Na podstawie tej decyzji zawarta została umowa najmu z dnia 23 listopada 1990 r., którą następnie rozszerzono aneksem o dodatkową powierzchnię użytkową. Przeznaczenie oraz sposób wykorzystania tych pomieszczeń nie zmienił się, dlatego nie żądano od nich jakichkolwiek dokumentów. Skarżący dopiero po kilku latach, z treści wydanych postanowień, dowiedzieli się o rzekomo samowolnym użytkowaniu pomieszczenia gospodarczego. Nie jest to jednak zgodne ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Sąd ten właściwy jest do badania zgodności z prawem orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę zakres kompetencji Sądu oraz stan faktyczny i prawny sprawy należało uznać, że skarga jest zasadna.
W wydanych w toku sprawy postanowieniach jako podstawę prawną wskazano przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, 3, 4, 5 w związku z art. 71 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego.
Przepis art. 50 Prawa budowlanego odnosi się do robót budowlanych nie będących budową. Zgodnie z art. 3 pkt 6 i 7 będą to prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może być wydane, jeżeli są one wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Natomiast na podstawie art. 71 ust. 1 zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się: 1/ przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt dla ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, 2/ podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio.
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia z mocy prawa, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust.
1. Ustawa nie wymaga więc wydania w tym zakresie odrębnego aktu administracyjnego. Oznacza to, że jeżeli w określonym czasie nie zostanie wydana stosowna decyzja, roboty budowlane będą mogły być wykonywane, a organ będzie zmuszony ewentualnie wydać kolejne postanowienie. Ma to również w pełni zastosowanie do postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 cyt. ustawy w wypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Określony w przepisie art. 50 ust. 4 termin obowiązuje również organ odwoławczy, w przypadku zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jeżeli w tym terminie nie zostanie rozpatrzone zażalenie, a organ I instancji nie wyda decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, obowiązkiem organu odwoławczego jest umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość /art. 105 par. 1 Kpa/.
W rozpatrywanej sprawie organ II instancji wydał postanowienie po upływie terminu dwumiesięcznego i zamiast umorzyć postępowanie zgodnie z treścią obowiązujących przepisów, utrzymał w mocy postanowienie wydane przez organ I instancji. W związku z tym, wobec naruszenia przepisów prawa, należało uchylić zaskarżone postanowienie.
Ponadto trzeba stwierdzić, że w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji zawarte były nieścisłości, dotyczące zarówno określenia funkcji jaką spełnia użytkowane pomieszczenie, jak i różnic w określeniu jego powierzchni /13,05 m2 i 13,33 m2/.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 powołanej na wstępie ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.