Uzasadnienie
I
Decyzją z dnia [...] r. numer [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art.48 w związku z art.30 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.) nakazał H. i A. Ś. współwłaścicielom działki nr [...] w B., gm. D., rozbiórkę:
- 1) ogrodzenia działki nr [...] w B. wraz z podmurówką na odcinku długości [...] m o wysokości [...] m na granicy z działką nr [...] na której znajduje się droga dojazdowa, gdzie słupki o przekroju [...] cegły wykonano z cegły [...] zaś wypełnienie stanowi konstrukcja drewniana oraz dwóch bram [...] o konstrukcji [...] o szerokości [...] m i [...] m opartych na słupkach z cegły [...] o wysokości [...] m i przekroju [...] cegły oraz furtki o konstrukcji [...] o szerokości i wysokości [...] m;
- 2) zadaszenia zbiornika gazu o konstrukcji [...] usytuowanego na działce nr [...] w B. wraz z drewnianymi ściankami [...] (z trzech stron) oraz osłonowej ściany z cegły [...] 1 cegły. Pomieszczenie zbiornika gazu posiada w rzucie wymiary [...]m;
- 3) obiektu kontenerowego usytuowanego na działce nr [...] w B. pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach w rzucie [...] x [...] m o dachu [...] o pokryciu dachu i ścian zewnętrznych z blachy [...]
- 4) obiektów małej architektury w postaci dwóch huśtawek o konstrukcji [...] i stojącej usytuowanych na działce nr [...] w B. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż obiekty wymienione w decyzji zostały wybudowane bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Decyzja została wydana w oparciu o ustalenia wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] r. bez udziału inwestora oraz w oparciu o dokumentację znajdującą się w posiadaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowianego S. oraz oświadczenie E. Ś. z dnia [...] r.
Od decyzji tej strony odwołały się podnosząc, że: - budowa ogrodzenia została zgłoszona w dniu [...]do Urzędu Gminy D. który to Urząd przekazał zgłoszenie zgodnie z właściwością do Starostwa 3
Powiatowego w S. dniu [...]przeciw ze Starostwa strona otrzymała dopiero [...] to jest w osiem miesięcy po zgłoszeniu, gdy ogrodzenie było już wybudowane;
- - zbiornik na gaz winien być osłoniony i zabezpieczony zgodnie z zaleceniami dokumentacji technicznej - pozwolenie na budowę zbiornika numer [...] decyzja nr [...] z [...] r.;
* obiekt kontenerowy obecnie gospodarczy, wcześniej zapiecze budowy znajduje się na planie zagospodarowania terenu przedłożonego do wydania pozwolenia na budowę;
* dwie huśtawki zakupione w handlu posiadające atest bezpieczeństwa, zostały ustawione z konieczności chwili w związku z obecnością małych dzieci. Nie został jeszcze opracowany projekt małej architektury, który będzie obejmował cały kompletny plac jordanowski dla dzieci.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. numer [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu [...] i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie, pozostałą część decyzji utrzymał w mocy.
Organ II instancji w oparciu o akta sprawy ustalił, co następuje. W latach [...] na działce nr [...] w B. gm. D. wybudowano kilka obiektów budowlanych: ogrodzenie wraz z [...] od strony drogi, zadaszenie [...], kontenerowy obiekt gospodarczy, obiekty małej architektury w postaci [...] huśtawek. W świetle przepisów obowiązującej ustawy Prawo budowlane wykonanie ogrodzenia od strony drogi oraz obiektów małej architektury wymaga zgłoszenia robót właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, zaś budowa zadaszenia zbiornika gazu i obiektu kontenerowego -pozwolenia na budowę.
Inwestor H. i E. Ś. dokonali zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od strony drogi. Co prawda w dniu [...] r. Starosta S. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku w terminie do dnia [...] r., ale w aktach sprawy brak jest dowodu, że ww. postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie, a sprzeciw został wniesiony przez Starostę dopiero w dniu 4
Sygn.akt SA/Sz 1914/02 [...] r.. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe ogrodzenie wybudowano na podstawie właściwie dokonanego zgłoszenia.
Odnośnie pozostałych obiektów, ustalono, że zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a zatem zgodnie z prawem, podlegają rozbiórce.
Argumenty podnoszone w odwołaniu, dotyczące obiektu kontenerowego, nie mogą być uwzględnione. Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że powstał on po [...] r., gdyż w akcie notarialnym kupna-sprzedaży działki nr [...] widnieje zapis, że przedmiotowa działka jest niezabudowana, a przed wydaniem pozwolenia na budowę obiektów na nieruchomości nr [...], gdyż obiekt kontenerowy widnieje jako istniejący na planie zagospodarowania terenu w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili, iż decyzje wydane zostały bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art.7 i 77 Kpa. Ponadto strony nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego i nie mogły wypowiedzieć się w oparciu o art.10 Kpa o zebranych dowodach przed wydaniem decyzji. W decyzjach organu I i II instancji występują rozbieżności co do ustalenia czy na dany obiekt potrzebne było zgłoszenie czy też, uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżących poza sporem jest, iż wykonanie [...] zbiornika z gazem oraz ścian [...] zostało wykonane zgodnie z zaleceniami przewidzianymi w dokumentacji technicznej będącej integralną częścią pozwolenia na budowę z dnia [...] r., choć pozwolenie na budowę tego nie dotyczy. Stąd też wykonanie tych elementów wydaje się, że powinno być zakwalifikowane jako nierozerwalnie związane z inwestycją dotyczącą budowy zbiornika gazu. W związku z tym, zdaniem skarżących, słusznym byłoby przyjęcie, że w niniejszej sprawie odnośnie tych prac nie może być mowy o samowoli budowlanej, o której mowa 5
Sygn.akt SA/Sz 1914/02 w art.48 Prawa budowlanego, lecz w grę powinien wchodzić art.51 ust.4 w związku z art.50 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Odnośnie obiektu kontenerowego organy nie ustaliły kiedy nastąpiło przewiezienie obiektu kontenerowego na teren przyszłej budowy oraz czy umieszczony na wyrysie geodezyjnym obiekt jest rzeczywiście tym samym obiektem, co do którego toczy się w chwili obecnej postępowanie dotyczące rozbiórki. W tym zakresie istotne byłoby przesłuchanie strony lub zeznania projektanta. Zdaniem skarżących obiekt kontenerowy mógł być obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych - nie wymagającym pozwolenia na budowę lub zgłoszenia bądź też, tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art.3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Nie wiadomo jak organy zakwalifikowały ten obiekt, a zdaniem skarżących ma to istotne znaczenie dla orzeczenia jego rozbiórki.
Skarżący zarzucają także naruszenie art.107 Kpa, gdyż uzasadnienie faktyczne decyzji jest niepełne, a uzasadnienie prawne ogranicza się do stwierdzenia, że wobec wybudowania obiektów bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zgodnie z prawem podlegają one rozbiórce. Podnoszą też brak motywacji dla umorzenia postępowania w zakresie ogrodzenia uznając, iż brak było w tym zakresie wniosku strony, a bezprzedmiotowość postępowania nie zachodziła.
Zdaniem skarżących wszystkie uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i decyzja jako naruszająca prawo, winna zostać uchylona.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi. Zdaniem organu niepowiadomienie stron o wszczęciu postępowania oraz nie umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie jest niewątpliwie uchybieniem, nie mającym jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Strona brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym, czego dowodem jest oświadczenie złożone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] r. W odwołaniu od decyzji i instancji nie podnoszono sprawy naruszenia przez organ przepisów Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do 6
Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153,poz.1270).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn.zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, [...] zbiornika gazu, obiektu kontenerowego i [...] huśtawek uwzględnił podnoszony przez skarżących fakt zgłoszenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. budowy ogrodzenia i w tym zakresie zaskarżoną decyzję uchylił i postępowanie administracyjne umorzył. Podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia art. 105 Kpa jest nieuzasadniony. Postępowanie w sprawie rozbiórki obiektów wzniesionych bez uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wszczęte zostało przez organ z urzędu. Po ustaleniu więc, że budowa obiektu została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem, odpadła podstawa dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia. W takiej sytuacji organ winien zastosować art. 105 § 1 Kpa.
Bezspornym w sprawie jest, że strona nie posiadała pozwolenia na budowę obiektu kontenerowego oraz na budowę zadaszenia i ścianek osłonowych zbiornika z gazem, a także, iż nie dokonała zgłoszenia budowy obiektów małej architektury –[...] huśtawek. Taki stan faktyczny potwierdza strona w swoim oświadczeniu z dnia [...] r., w odwołaniu oraz skardze.
Kwestią sporną pozostaje czy obiekt kontenerowy wykorzystywany obecnie jako obiekt gospodarczy, powinien podlegać rozbiórce skoro został wzniesiony, zdaniem skarżących, jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie
Sygn.akt SA/Sz 1914/02 realizacji robót budowlanych. Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty prawidłowo ustalił, że obiekt kontenerowy powstał pomiędzy datą nabycia niezabudowanej działki przez skarżących a uzyskaniem przez nich pozwolenia na budowę, gdyż obiekt ten widnieje jako istniejący na planie zagospodarowania terenu w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Nawet jeżeli obecnie stojący na nieruchomości obiekt kontenerowy jest innym obiektem niż uwidoczniony na planie zagospodarowania terenu i został postawiony na działce jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, to po zakończeniu robót budowlanych obiekt taki winien być rozebrany. Obecnie zaś obiekt ten wykorzystywany jest jako obiekt gospodarczy, a więc nie służy wykonywaniu robót budowlanych. Budowa tego rodzaju obiektów kontenerowych nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art.29 ust.1 pkt pkt 3 Prawa budowlanego).
Celem tego wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest umożliwienie wykonywania określonych robót budowlanych. Z tych względów budowa obiektów kontenerowych, które służą realizacji innych celów, w tym wykorzystywaniu ich do celów gospodarczych, stanowiła samowolę budowlaną w rozumieniu art.48 Prawa budowlanego, w brzmieniu przepisów tego prawa obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Kwestią sporną pozostaje także czy skoro skarżący posiadali pozwolenie na budowę [...] gazu, wykonanie zadaszenia tego zbiornika oraz ścianek [...] stanowi podstawę do zastosowania art.48 ustawy Prawo budowlane czy też, winien zostać zastosowany art.51 ust.4 w związku z art.50 ust.1 pkt 1 ww. ustawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta S. na wniosek H. i E. Ś. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę: "[...] gazu [...] i, przyłącza gazowego do budynku mieszkalnego i instalacji gazowej wewnętrznej na działce nr [...] w B. gm. D.". Niniejsze pozwolenie na budowę nie obejmowało zadaszenia [...] gazu i postawienia ścianek [...]. Tak więc obiekt zadaszenia [...] gazu został wybudowany bez pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art.50 ust.1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych między innymi bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia. Przepis art.48 dotyczy samowolnej budowy obiektu lub jego części, natomiast art.50 dotyczy samowolnego wykonywania robót budowlanych innych niż budowa (pojęcie budowy określa art.3 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane), jak również wykonywania robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Jego działanie będzie się również odnosić do budowy obiektów, w stosunku do których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia, a jest ona prowadzona w sposób mogący spowodować zagrożenie, a także niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Skoro więc skarżący wybudowali (powstała nowa substancja budowlana) zadaszenie i ścianki [...] gazu bez pozwolenia na budowę, prawidłowo organy zastosowały art.48 Prawa budowlanego.
Podstawowym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia art.7, 77 i 107 § 1 Kpa. Zdaniem skarżących, decyzje wydane zostały bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto strony nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego i nie mogły wypowiedzieć się w oparciu o art.10 Kpa o zebranych dowodach przed wydaniem decyzji. W decyzjach organu I i II instancji występują rozbieżności co do ustalenia czy na dany obiekt potrzebne było zgłoszenie czy też, uzyskanie pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie w postępowaniu administracyjnym wystąpiło wiele uchybień formalnych - tych podniesionych przez skarżących, jak i tych pominiętych - między innymi naruszenie art.79 § 1 Kpa. Zarzut tych naruszeń procedury skarżący podnieśli dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Nie każde jednak naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Zdaniem Sądu, występujące w sprawie uchybienia proceduralne nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Oględziny działki nr [...] w B. zostały przeprowadzone w dniu [...] r. W dniu [...] r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru 9 Sygn.aktSA/Sz 1914/02
Budowlanego w S. stawił się E. Ś. i złożył oświadczenie, w którym ustosunkował się do stawianych mu zarzutów. Decyzja organu I instancji wydana została dopiero [...]r. Strona wiedziała więc o toczącym się postępowaniu administracyjnym i miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, jak również przedstawienia innych dowodów. Ponadto fakt, iż obiekt kontenerowy, zadaszenie [...] gazu i huśtawki wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie był kwestionowany przez strony na żadnym etapie postępowania. Organ II instancji prawidłowo i jednoznacznie ustalił obiekty na które wymagane jest pozwolenie na budowę, a na które zgłoszenie. Wszystkie więc okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone w sposób wystarczający.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.