Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt SA/ [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy oddalił skargę T. H. "P.-N." S. w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nakazującą T. H. "P.-N." S.. w S. rozbiórkę samowolnie budowanego budynku [...] na działce nr [...] przy ul. P. w S..
Upomnieniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wezwał T. H. "P.-N." S. z o.o. do wykonania czynności określonych w decyzji tego organu z dnia [...] r. tj. rozbiórki budynku [...] na działce nr [...] przy ul. P. w S.. Upomnienie zawierało informację, że termin wykonania rozbiórki upłynął w dniu [...] r. oraz, że nie wykonanie obowiązku określonego we wskazanej wyżej decyzji spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] celem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r.. W tym samym dniu, na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 z późn. zm.), wydał postanowienie Nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. oraz wezwał T. H. P.-N." S.. do jej uiszczenia w terminie do dnia [...] r.
Zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na to postanowienie złożyło T. H. "P.-N." S.., argumentując, że organ nadzoru budowlanego nie miał podstawy by wszcząć postępowanie egzekucyjne, gdyż termin wykonania rozbiórki nie upłynął, bowiem żaden przepis nie upoważniał do jego określenia. Ponadto S. podniosła, że przystąpiła do realizacji decyzji, oraz ustawy Prawo budowlane może doprowadzić do wyrządzenia S. znacznej straty materialnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym tj. wykonania nakazu z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. dotyczącej rozbiórki budynku [...] położonego na działce nr [...] w S.. Ponadto, że przed przystąpieniem do egzekucji administracyjnej organ nadzoru budowlanego, stosownie do art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłał zobowiązanej Spółce pisemne upomnienie z dnia [...] r., oraz że w protokole z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że roboty rozbiórkowe nie zostały rozpoczęte, pomimo powiadomienia przez inwestora o zamiarze przystąpienia do nich (pismo z dnia [...] r.). Ustosunkowując się do argumentów zażalenia, organ II instancji wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie ponieważ w decyzji o nakazie rozbiórki, wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie określa się terminu jej wykonania. Zobowiązany do wykonania rozbiórki powinien ją wykonać niezwłocznie po otrzymaniu decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie, na skutek wniesienia skargi do NSA, decyzja powinna być wykonana niezwłocznie po otrzymaniu wyroku Sądu z dnia [...]
W dniu [...] r. T. H. "P.-N." S. z siedzibą w S. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane wyżej postanowienie.
W uzasadnieniu skargi S. ponownie wskazała, że art. 48 Prawa Budowlanego, który nakazuje w pewnych przypadkach rozbiórkę obiektu budowlanego nie określa terminu jej wykonania. Natomiast art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Bezpodstawne było zatem stwierdzenie, że termin wykonania obowiązku upłynął w dniu [...] r., zwłaszcza, że w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał zatem żadnej podstawy prawnej by wszcząć postępowanie egzekucyjne, skoro termin wykonania rozbiórki nie upłynął, gdyż żaden przepis nie upoważniał do jego określenia. Strona skarżąca wskazała, że mimo to rozpoczęła roboty rozbiórkowe o czym kilkakrotnie informowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednakże z uwagi na wysokie koszty prac rozbiórkowych i chęć odzyskania jak największej ilości materiałów budowlanych, S. realizuje rozbiórkę własnymi siłami. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie organu nadzoru budowlanego, że roboty rozbiórkowe nie zostały rozpoczęte. Inspektorowi nie był bowiem znany stopień zaawansowania robót budowlanych w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i nie mógł porównać tego stanu ze stanem jaki zastał w czasie rzekomej wizji jakiej dokonał w dniu [...] r. bez udziału S.. Strona skarżąca podniosła, że nie mogła ustosunkować się do protokołu z dnia [...] r. ponieważ takowego nie otrzymała.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem, przy uwzględnieniu granic rozstrzygania sądu administracyjnego określonych w art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna, bowiem zaskarżony akt nie narusza prawa.
Obowiązek dokonania rozbiórki obiektu budowlanego został nałożony na stronę skarżącą decyzją ostateczną z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).
Wobec wywodów skargi wyjaśnić trzeba na wstępie, że decyzja administracyjna oprócz elementów wskazanych w art. 107 § 1 Kodeksu po stępowania administracyjnego, zawierać może również inne składniki, do których między innymi zalicza się termin i warunek, ale tylko wówczas, gdy – jak stanowi to art. 107 § 2 Kpa - przepisy szczególne określają inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Wyżej wskazany przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane nie daje podstawy prawnej, do zawarcia w decyzji wydawanej na tej podstawie materialno-prawnej, innych składników niż wymienione w art. 107 § 1 Kpa. Dlatego w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolity pogląd, że w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie można ustalić terminu jej wykonania (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia [...]r.,[...], [...], wyrok NSA z [...]r., IV SA [...], LEX).
Powyższa okoliczność nie stanowi jednak o tym, że nie można w sposób przewidziany prawem ustalić terminu wykonania decyzji ostatecznej w której termin ten nie został określony. Co do zasady, każda decyzja ostateczna (w której nie określono w trybie art. 107 § 2 Kpa) podlega niezwłocznemu wykonaniu. Również wniesienie skargi na decyzję ostateczną do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji, chyba że sąd wyda orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był uprawniony, wbrew obecnym, odmiennym twierdzeniom skargi, do wysłania do sprawcy samowoli budowlanej upomnienia z dnia 3 września 1999r. wzywającego do wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że decyzja ostateczna nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego była wprawdzie przedmiotem skargi do sądu, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy postanowienie o wstrzymaniu wykonania tej decyzji wydał dopiero w dniu [...]r. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. tenże Sąd oddalił skargę T. H. "P.-N." S. w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Z chwilą wydania przez Sąd prawomocnego wyroku upadło uprzednie wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, a zatem decyzja nakazująca rozbiórkę stała się wykonalna.
Analiza przedstawionych sądowi akt egzekucyjnych wskazuje, ze postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z przepisami prawa. Zobowiązany do wykonania decyzji dwukrotnie zawiadamiał organ pismami z dnia [...]r. i z dnia [...] o przystąpieniu do rozbiórki, ale nie informował o jej wykonaniu. Organ egzekucyjny dokonał oględzin obiektu objętego nakazem i stwierdził w protokole z dnia [...] r. że obowiązek nie został wykonany. W tej sytuacji, w celu wykonania obowiązku rozbiórki, którego egzekucja przebiega w trybie przewidzianym w przepisach o egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, organ egzekucyjny I instancji wezwał, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanego do wykonania czynności określonych w decyzji. Wobec nie wykonania obowiązku przez jego adresata, organ egzekucyjny, stosownie do art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy wraz z klauzulą wykonalności z dnia 26 listopada 2002 r. oraz z tej samej daty postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia /art. 122 § 1 i 2 ustawy o p.e.a./.
Zastosowany zaskarżonym postanowieniem środek egzekucyjny jest przewidziany prawem (art.119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a wysokość nałożonej grzywny została obliczona zgodnie z wymogami z art. 121 § 4 i 5.ustawy o p.e.a.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi należało zatem orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. andlowego H