Uzasadnienie
Brak jest podstaw do traktowania oprocentowania udziałów w kapitale udziałowym spółdzielni jako przychodu ze spółdzielczego stosunku pracy - nie ma też podstaw do zwolnienia podatkowego, przewidzianego w art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Urząd Skarbowy w K.-K. ustalił Spółdzielni zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych za rok 1992 w kwocie 1.087.782.000 zł. Powołując się na wyniki kontroli skarbowej w O. organ podatkowy ustalił, że spółdzielnia dokonała w kwietniu 1992 r. wypłat gotówkowych z tytułu oprocentowania udziałów członkowskich w wysokości 3.950.610.000 zł, zaś w październiku tego samego roku przypisała do stanu udziałów kwotę 1.488.295.824 zł.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ kwoty te stanowiły przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, od których to przychodów należny jest 20 procent podatek dochodowy, opłacony w formie zryczałtowanej.
Izba Skarbowa w O. po rozpatrzeniu złożonego przez spółdzielnię odwołania uchyliła w części zaskarżoną decyzję i obniżyła podatek do kwoty 790.122.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podała, że sposób podziału nadwyżki bilansowej reguluje art. 77 prawa spółdzielczego, który istotnie dopuszcza możliwość podziału nadwyżki bilansowej w formie oprocentowania udziałów. Zebranie przedstawicieli spółdzielni w dniu 28 sierpnia 1992 r. postanowiło przeznaczyć kwotę 5.438.906.324 zł na oprocentowanie wkładów członkowskich, z czego 3.950.619.500 zł stanowiły wypłaty gotówkowe liczone w stosunku do udziałów członków według stanu na dzień 31 grudnia 1991 r., natomiast resztę przeznaczono na powiększenie udziałów członkowskich, przyjmując za podstawę roczne wynagrodzenie ze stosunku pracy. Tylko ta kwota stanowi przychód ze spółdzielczego stosunku pracy, gdyż jej ustalenie związane jest z uwzględnieniem wkładu pracy członków spółdzielni i może na mocy art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegać zwolnieniu.
Kwota wymieniona jako pierwsza jest przychodem z tytułu udziału w zyskach osób prawnych i podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 20 procent - wskutek czego kwota naliczonego podatku nie została zupełnie anulowana, a jedynie obniżona.
Spółdzielnia zaskarżyła powyższą decyzję do NSA domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawa spółdzielczego. Rozstrzygnięcie sprawy, skład sędziowski NSA uzależnił od ustalenia charakteru prawnego części nadwyżki bilansowej spółdzielni pracy, przeznaczonej na oprocentowanie posiadanych przez członków spółdzielni udziałów w kapitale udziałowym. Zdaniem NSA nie można traktować oprocentowania udziałów w omawianej sprawie jako wynagrodzenie za pracę, gdyż jest ono pozbawione związku z wykonywaną pracą. Nie jest ono również prowizją, premią, nagrodą z zysku czy nagrodą z zakładowego funduszu nagród, o którym mowa w art. 52 pkt 2 lit. "a" i "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak jest podstaw do traktowania oprocentowania udziałów jako przychodu ze spółdzielczego stosunku pracy, brak również podstaw do zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Oprocentowanie udziałów nie jest także objęte zwolnieniem z art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 46 poz. 201/. W tym stanie rzeczy NSA oddalił skargę spółdzielni, uznając ją za bezzasadną.