Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 24 maja 1994 r., SA/Wr 87/94

Teza

Naliczone na rzecz członka spółdzielni pracy oprocentowanie od jego udziału w funduszu udziałowym spółdzielni stanowi przychód z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej, który powinien być opodatkowany w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Spółdzielnię Pracy w M. jest decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, w której ustalono zobowiązanie podatkowe w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1992 od dochodu z tytułu oprocentowania udziałów w kwocie 32.334.000 złotych wraz z odsetkami w kwocie 21.806.000 złotych. W toku postępowania ustalono, iż Spółdzielnia jako płatnik nie naliczała i nie pobierała podatku dochodowego od osób fizycznych od oprocentowania udziałów członkowskich w wysokości 161.674.200 złotych, przekazanego w dniu 30.4.1992 r. na fundusz udziałowy z odpisu zysku za rok 1991 na podstawie uchwały podjętej przez przedstawicieli członków Spółdzielni. Oprocentowanie to stanowi dochód zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/, zaś jako przychód podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od osób fizycznych bez względu na to, czy zostało ono wypłacone członkom Spółdzielni, czy też wpłacone na powiększenie ich udziałów w Spółdzielni. Kwota 161.674.200 złotych została niewłaściwie przez Spółdzielnię zakwalifikowana jako nadwyżka bilansowa, co potwierdza wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia domagała się uchylenia decyzji zarzucając, iż stosownie do przepisu art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione są od podatku dochodowego m.in. wypłacone po 31.12.1991 r. przychody ze spółdzielczego stosunku pracy, jeżeli w r. 1991 zwolnione były od podatku od wynagrodzeń. Wynagrodzenie członka Spółdzielni składa się z wynagrodzenia bieżącego i odpowiedniego do wkładu pracy udziału w części nadwyżki bilansowej przewidzianej do podziału między członków /art. 183 par. 1 prawa spółdzielczego/. W tej sytuacji oprocentowanie udziałów członkowskich zwolnione jest od podatku dochodowego.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powtórzeniem wywodu co do charakteru oprocentowania udziałów członkowskich w spółdzielni, które stanowi przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, to jest przychód z kapitałów pieniężnych, którego wysokość ustala się w zależności od wysokości wniesionego udziału niezależnie od wykonywanej pracy. Powołany przez Spółdzielnię przepis art. 52 pkt 2a i 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma w tej sprawie zastosowania, gdyż odnosi się do przychodów m.in. ze spółdzielczego stosunku pracy, a nie do przychodów z kapitałów pieniężnych, co ma miejsce w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione jest od ustalenia charakteru prawnego części nadwyżki bilansowej Spółdzielni Pracy, przeznaczonej w wyniku uchwały Walnego Zgromadzenia członków na oprocentowanie posiadanych przez nich udziałów w kapitale udziałowym Spółdzielni.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu skarżącej Spółdzielni, jakoby kwota oprocentowania miała charakter wynagrodzenia za pracę jako przewidziana do podziału między członków część nadwyżki bilansowej. W wyniku bowiem wspomnianej uchwały kwota 161.674.200 złotych stała się łączną kwotą oprocentowania udziałów członkowskich, składających się na kapitał udziałowy Spółdzielni. Oprocentowanie każdego z udziałów, jako pozbawione związku z wykonywaną pracą, nie może mieć charakteru wynagrodzenia za pracę. Podstawą naliczenia oprocentowania stanowi bowiem wyłącznie wysokość posiadanego udziału w kapitale udziałowym. Nie jest również oprocentowanie udziału prowizją, premią, nagrodą z zysku czy nagrodą z zakładowego funduszu nagród, o których to świadczeniach mowa w przepisie art. 52 pkt 2 lit. "a" i "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro zatem oprocentowanie udziału członkowskiego nie stanowi przychodu ze spółdzielczego stosunku pracy, brak było podstaw do zastosowania do przedmiotowej kwoty oprocentowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w powołanym przepisie art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie do podważenia jest stanowisko organów podatkowych, iż płaszczyzny rozważań w tej sprawie nie stanowi spółdzielczy stosunek pracy jako źródło przychodów, jako że w sytuacji utworzenia oprocentowania udziałów członkowskich źródłem tym jest kapitał pieniężny /art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/.

Stosownie do art. 17 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Naliczone na rzecz członka Spółdzielni Pracy oprocentowanie od jego udziału w funduszu udziałowym Spółdzielni stanowi przychód z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej, który powinien być opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sprawie niniejszej jest niesporne, że Spółdzielnia zaniechała obowiązków płatnika i pełną kwotę oprocentowania wkładów członkowskich przekazała na powiększenie udziałów - bez potrącenia należnego podatku. Decyzje organów podatkowych, ustalające zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z należnymi odsetkami, należy zatem uznać za odpowiadające prawu.

Skoro decyzje poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają prawa, należało skargę oddalić po myśli przepisu art. 207 par. 5 Kpa.