Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 marca 2001 r., V SA 1193/00

Rozpoznanie

na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi Samer T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 2000 r. (...) w przedmiocie unieważnienia dokumentu podróży postanawia - odrzucić skargę.

Teza

Przepis art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie ma zastosowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej dokumentu podróży, ponieważ przepis ograniczający prawo do sądu nie może być poddany wykładni rozszerzającej.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Samer T., obywatel Syryjskiej Republiki Arabskiej, studiujący w Polsce od 1985 r., zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (...) z 17 marca 2000 r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Wojewody Z. (...) z 12 października 1999 r., orzekającej o wydaniu skarżącemu dokumentu podróży. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o możliwości złożenia skargi do NSA, pod warunkiem wszakże, że skarżący przebywa w Polsce legalnie, z powołaniem się na art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.

Jak wynika z niepełnych akt administracyjnych /brak w nich decyzji, której dotyczy stwierdzenie nieważności/, skarżący w dniu 27 września 1999 r. złożył wniosek o wydanie mu dokumentu podróży zgodnie z art. 28 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r., ponieważ uprzednio mu wydany dokument podróży w 1994 r. (...) został zniszczony na skutek zamoczenia. Dokument taki skarżący otrzymał. Z dalszej korespondencji wynika, że była to decyzja Wojewody Z. (...) z 12 października 1999 r., zaś dokument nią przyznany nosił numer (...), był wydany 19 października 1999 r. i był ważny do 19 października 2009 r. Samej decyzji brak w aktach administracyjnych. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja stwierdza z urzędu nieważność decyzji przyznającej dokument podróży. Przyczyną był brak ustawowych przesłanek do wystawienia dokumentu podróży, ponieważ z brzmienia art. 28 ustawy o cudzoziemcach wynika, iż wydanie dokumentu, o którego wydanie ubiegał się skarżący, wymaga, aby skarżący miał zezwolenie na osiedlenie się. Takiego zezwolenia skarżący nie miał. Działając zgodnie z treścią pouczenia w zaskarżonej decyzji, skarżący złożył skargę do NSA w dniu 15 maja 2000 r., przy czym nie można stwierdzić, czy został zachowany termin do jej wniesienia, ponieważ w aktach brak dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji. W skardze podniesiono, że skarżący działał w nieświadomości, iż nie może legalizować swego pobytu w Polsce poprzez ubieganie się o dokument podróży. Zaznaczyć należy, że skarżący w roku 1994 r. na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów otrzymał dokument podróży, ponieważ uzyskanie syryjskiego paszportu okazało się niemożliwe. Zgodnie ze stanowiskiem MSWiA, wyrażonym w odpowiedzi na skargę (...), dokument z 1994 r. był wydany zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem.

Odpowiedź na skargę wskazuje /wynika to z nagłówka, gdzie wskazano datę i numer decyzji, której dotyczy odpowiedź, jak również oznaczenia decyzji poprzedzającej/, że organ administracji odnosi ją do innej sprawy administracyjnej z udziałem skarżącego. Niniejsza skarga dotyczy bowiem decyzji MSWiA stwierdzającej nieważność decyzji o wydaniu dokumentu podróży w trybie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa /a więc decyzji wydanej w nadzwyczajnym postępowaniu nadzorczym/, zaś odpowiedź na skargę dotyczy decyzji MSWiA dotyczącej utrzymania w mocy decyzji o odmowie wydania skarżącemu wizy pobytowej na czas oznaczony /postępowanie zwykłe, w innej sprawie, niż ta, której dotyczy skarga, odnoszące się do decyzji MSWiA z 7 czerwca 2000 r. (...) i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Z. z 19 kwietnia 2000 r. (...)/. W odpowiedzi na skargę wnosi się o odrzucenie skargi, na podstawie art. 19 pkt 5 ustawy o NSA. Wniosek ten przedstawiciel organu administracji podtrzymał, także na rozprawie w dniu 23 marca 2001 r., w sytuacji, gdy wyjaśniono wątpliwość co do tego, co jest przedmiotem skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest przedwczesna. Skarżący został pouczony o możliwości złożenia skargi do NSA i z możliwości tej skorzystał, gdy w rzeczywistości należało go pouczyć o konieczności złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w kwestii stwierdzenia nieważności /art. 127 par. 3 Kpa/. W tej sytuacji, z mocy art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę odrzucić jako niedopuszczalną. Ponieważ jednak skarżący został wadliwie pouczony i nie może z tego tytułu ponieść uszczerbku, powinien w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku /był obecny przy jego ogłoszeniu/, zgodnie z art. 58 Kpa, złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i jednocześnie złożyć taki wniosek.

Jednocześnie należy stwierdzić, w związku z twierdzeniem organu administracji, uważającego, że skargę należy odrzucić jako dotyczącą osoby przebywającej w Polsce nielegalnie, iż przepis art. 19 pkt 5 ustawy o NSA nie dotyczy wszystkich spraw cudzoziemców przebywających w Polsce nielegalnie, lecz tych tylko, które są wyliczone w enumeratywnie wyliczonej hipotezie przepisu. Przepis jako ograniczający prawo do sądu nie może być poddany wykładni rozszerzającej. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej dokumentu podróży nie należy do żadnej z kategorii spraw wskazanych w art. 19 pkt 5 ustawy o NSA. Dlatego też nie jest dopuszczalne stosowanie tego przepisu w tych sprawach.

W tej sytuacji, na podstawie art. 34 oraz art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w sentencji postanowienia.