Uzasadnienie
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2016 r. nr [...] W. B. (dalej jako: "skarżący") złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że łączna wysokość kary pieniężnej (36.000 zł) jest znacznie większa niż uzyskiwane przez niego przez ostatnie dwa lata dochody (2014 r. – 10.573,63 zł i 2015 r. – 7.432,73 zł). Dodał, że odwrócenie skutków gospodarczych w przypadku wyegzekwowania kary pieniężnej jest znacznie trudniejsze co pokazuje praktyka, niż późniejsze wyegzekwowanie prawomocnego wyroku sądu.
Do skargi skarżący załączył m.in. kopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36) za 2014 i 2015 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie Sąd powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, np. uzyskanego przy rozpoznaniu prawa pomocy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednakże wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np. post. NSA: z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z 6 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 975/09; z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11; z 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; z 31 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 1651/13, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a pojawiające się zwroty nieostre wiążą się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Wskazać należy, że na podstawie dołączonych do akt kserokopii dokumentów oraz powołanych we wniosku okoliczności nie sposób wywieść możliwości nastąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W ocenie Sądu skarżący tego nie uczynił.
Jako podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na grożącą mu szkodę majątkową związaną z wysokością nałożonej na niego kary pieniężnej.
Należy zauważyć, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się wyłącznie do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami, jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art.61 § 3 p.p.s.a.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący stwierdził, że nie zdołałby uiścić nałożonej na niego kary pieniężnej (36.000 zł) nawet gdyby nie czynił żadnych wydatków przez ostatnie dwa lata.
Należy w tym miejscu podkreślić, że nie każda szkoda wywołana koniecznością zapłaty kwoty pieniężnej będzie miała znaczące rozmiary. Co istotne, w przypadku niekompletności uzasadnienia wniosku sąd nie dysponuje pełnym obrazem sytuacji majątkowej, mogącym służyć do oceny charakteru szkody i samego jej zaistnienia (por. pot. NSA z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z załączonych do skargi zeznań PIT-36 wynika, iż w 2014 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 10.573,63 zł, zaś w 2015 roku w wysokości 7.432,73 zł. Jednocześnie żona skarżącego w roku 2014 uzyskała dochód w wysokości 36.108,23 zł, a w roku 2015 – 32.365,90 zł. Łączny dochód małżonków wyniósł zatem w 2014 roku – 46.681,86 zł, oraz 39.798,63 zł w roku 2015.
Należy podkreślić, iż fakt osiągnięcia przez skarżącego dochodu w kwocie niższej od kwoty wymierzonej mu kary nie stanowi automatycznie o spełnieniu się jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oparcie wniosku o informacje wynikające z przedłożonych zeznań, bez wykazania wartości posiadanego majątku, który skarżący mógł zgromadzić w latach poprzednich, oraz bez przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, które zobrazowałyby stan posiadanych zasobów pieniężnych, uniemożliwiło Sądowi ocenę, czy szkoda, na którą skarżący powołuje się we wniosku, ma charakter znaczący, a co za tym idzie, czy spełnia przesłankę ustawową udzielenia ochrony tymczasowej.
W oparciu o powyższe stwierdzić należało, że skarżący nie uprawdopodobnił jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego nałożonej kary pieniężnej. Podkreślić należy, że w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych ugruntowany jest pogląd, iż rodzaj nałożonego obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.
Z kolei w postanowieniu z 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W świetle powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w stosunku do niej zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.