Uzasadnienie
Pismem z [...] maja 2011 r. znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła stronie skarżącej przyznania pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" z uwagi na okoliczności określone w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu [...] maja 2011r.
Pismem z [...] czerwca 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), strona skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na powyższe pismo Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa.
Pismem z 16 sierpnia 2011r. F. Sp. jawna złożyła skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1956/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę wskazując, że przyczyną odrzucenia skargi było skierowanie jej przeciwko niewłaściwemu pismu wydanemu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
F. Sp. jawna wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną strony skarżącej, postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., II GSK 174/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa rodzaju pisma podlegającego zaskarżeniu w niniejszym postępowaniu nie została należycie wyjaśniona i oceniona. Zdaniem NSA przyjęcie, że zaskarżeniu podlegała odpowiedź organu z [...] lipca 2011 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest sprzeczne z materiałem dowodowym w sprawie. Chodzi o to, że strona skarżąca zakwestionowała w sprawie zasadność odmowy przyznania pomocy i całe dalsze postępowanie skoncentrowała na poddaniu kontroli tego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązał Sąd I instancji do dokonania oceny - czy zostały spełnione podstawy do merytorycznej oceny złożonego odwołania od odmowy przyznania pomocy. NSA podkreślił, że ocena przestrzegania terminowości składanych środków odwoławczych powinna być zachowana w pierwszej kolejności.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 174/12 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej strony skarżącej.
Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Natomiast zgodnie z § 3 ww. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Z wymienionych unormowań prawnych wynika więc jednoznacznie, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest m.in. wyczerpanie środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym, a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od daty doręczenia aktu.
Należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku strony skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007 – 2013 rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych do ustawy.
Stosownie do art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W tym przypadku przysługuje wnioskodawcy prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 22 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007r.).
W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej o przyznanie pomocy finansowej ze środków z budżetu UE został rozpoznany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez wydanie pisma z [...] maja 2011r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy. Pismo to strona skarżąca odebrała w dniu [...] maja 2011 r. – dowód zwrotne potwierdzenie odbioru k. 479 akt administracyjnych. Pismo z [...] maja 2011 r. zawierało pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie Agencji po uprzednim wezwaniu na piśmie Prezesa ARiMR w terminie 14 dni od otrzymania pisma o odmowie przyznania pomocy do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, iż strona skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po wskazanym terminie, tj. w dniu [...] czerwca 2011r. W tym miejscu należy uznać, iż złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa po ustawowym termin skutkuje tym samym, co brak wyczerpania drogi administracyjnej przed wniesieniem skargi.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, skargę wniesioną na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2011 r., jako na akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, tj. akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bez uprzedniego, skutecznego (złożonego w ustawowym terminie) wezwania właściwego organu w określonym terminie do usunięcia naruszenia prawa uznał za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.