Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. M. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.
Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem PPF nadesłał wniosek z dnia... czerwca 2012 r., sporządzony na formularzu PPF, w którego rubryce nr 4 wystąpił o ustanowienie radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi sam, posiada dom o pow.... m2 oraz nieruchomość rolną o pow.... ha, a także oszczędności pieniężne w wysokości... zł. Wnioskodawca oświadczył ponadto, iż nie osiąga żadnego dochodu, natomiast otrzymuje płatności bezpośrednie pochodzące z budżetu Unii Europejskiej.
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Od powyższego postanowienia strona złożyła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W orzeczeniu z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił ponadto uwagę, na fakt, iż strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.
Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż wnioskodawca posiada oszczędności pieniężne, których wysokość nie pozwala na zaliczenie go do kategorii osób zasługujących na udzielenie prawa pomocy z uwagi na swoje ubóstwo. Skoro bowiem skarżący – jak sam wskazuje – posiada środki pieniężne w kwocie... zł, które stanowią oszczędności a nie są pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), uznać należy, że ich przeznaczenie na koszty postępowania nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Należy także przypomnieć, jak to słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08, że rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie polega na swobodnym uznaniu, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać. W tym zakresie pozytywne rozpatrzenie wniosku może nastąpić tylko wówczas, gdy bez wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy z tego przede wszystkim względu, iż wiąże się z przeniesieniem ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli, bowiem to z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 należało postanowić jak w sentencji.