Uzasadnienie
M. S. wystąpiła ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Pismem procesowym z dnia 25 października 2017 r. skarżąca wystąpiła o wstrzymani wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż ZUS zajął jej konto, wobec czego została pozbawiona części swoich dochodów, zaś pozostawiona jej kwota (492 zł) jest poniżej jakiegokolwiek minimum socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zaznaczyć należy, iż przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami ' administracyjnymi, komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych.
Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy zatem podkreślić, że zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie nakładają na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jej zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie ich wykonania. Tym samym wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony.
Powyższe stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 23 października 2008 r. o sygn. akt II OZ 1075/08 podkreślono, iż przedmiotem ochrony tymczasowej jak się powszechnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2008 r. o sygn. akt II GZ 293/08, postanowienie NSA z dnia 25 marca 2009 r. o sygn. akt II GZ 59/09; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej, która w jej ocenie uzasadniać ma wniosek o wstrzymanie, wskazać należy, iż przedmiotem skargi inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności, a nie postępowanie egzekucyjne, w toku którego zajęto rachunek bankowy skarżącej. W tym miejscu przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w postanowieniu z dnia 1 października 2009 r. o sygn. akt II OZ 813/09, w sprawie dopuszczalności rozpatrywania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Sąd ten zauważył, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rezultacie powyższych unormowań, stwierdzić należy, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być takie postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, co do którego przepisy obowiązującego prawa wprost przewidują, że przysługuje na nie zażalenie. Tym samym sąd może podjąć orzeczenie o wstrzymaniu wykonania tylko w odniesieniu do tych postanowień.
Zatem żądanie wstrzymania czynności egzekucyjnych, czy postępowania egzekucyjnego nie może zostać uwzględnione, albowiem nie są one objęte zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, a orzeczenia w tym zakresie należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować.
W tych warunkach, biorąc pod uwagę, że przepisy p.p.s.a. nie dają podstawy od odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.