Uzasadnienie
W skardze z dnia 10 czerwca 2014 r. P. M. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji do czasu ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w zakresie funkcjonowania prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego.
Uzasadniając wniosek podniesiono, iż dokonanie natychmiastowego zwrotu udzielonej pomocy finansowej w wysokości [...] zł spowoduje konieczność wyprzedawania działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżącego, a w konsekwencji umniejszenie jego ekonomicznej wartości, tj. wartości rynkowej oraz przewidywanych korzyści uzyskiwanych tytułem sprzedaży plonów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji R. i M. R. z dnia [...] maja 2014 r., natomiast wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji organu I instancji, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora W.-M. O. R.Agencji R. i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lutego 2014 r. Decyzja, o wstrzymanie wykonania której skarżący wnosi, została utrzymana w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją. Oznacza to, że decyzja z dnia [...] lutego 2014, której dotyczy rozpatrywany wniosek, jest decyzją wydaną w tej samej sprawie.
Wskazać zatem trzeba, iż opierając się na treści art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine, sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z sytuacja taka mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu. Ponadto, nie każda strata materialna, stanowi "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wyjaśniając motywy odmowy wskazać w pierwszej kolejności należy, iż decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności stanowi podstawę do żądania ich zwrotu. Pamiętać jednakże należy, iż wykonanie decyzji pociągającej za sobą konieczność uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniająca uwzględnienie jej wniosku.
W ocenie Sądu, wnioskujący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawione informacje nie dają podstawy do uznania aby takie szczególne okoliczności w niniejszym przypadku występowały. Zauważyć należy, iż skarżący nie zobrazowała stanu swego majątkowego posiadania, nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, iż podnoszone przez niego niebezpieczeństwo realnie zachodzi, nie poparł ewentualnych twierdzeń w tym zakresie żadnymi dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Dopiero natomiast porównanie podnoszonych argumentów z aktualną sytuacją majątkową wnioskodawcy może doprowadzić do uprawdopodobnienia omawianych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt I GZ 120/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warto na zakończenie wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.
Z kolei w postanowieniu z dnia[...] października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.