Uzasadnienie
Prezydent W. prowadził wobec M.A. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany"), postępowanie egzekucyjne w przedmiocie dochodzenia należności z tytułu kary pieniężnej oraz należności z tytułu opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdu, na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. Zobowiązany zwrócił się o zaprzestanie egzekucji kar pieniężnych wraz z odsetkami ze względu na upływ pięciu lat od daty, w którym kara powinna być wykonana - zgodnie z art. 189 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej - k.p.a.
Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., nr [...] ww. organ podmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z [...] marca 2012 r., nr [...] z [...] marca 2014 r., nr [...] z [...] marca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r.
W dniu [...] lipca 2018 r. Skarżący wniósł zażalenie na opisane rozstrzygnięcie.
Następnie, postanowieniem z [...] października 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "organ", "SKO") utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2018 r.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że dochodzone w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym należności należą do kategorii niepodatkowych należności publicznoprawnych, które uregulowane zostały w art. 60 – 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2017 r., poz. 2077, ze zm.), dalej – u.f.p. Wskazano, że zgodnie z art. 60 pkt 7 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego obejmujące dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Stosownie natomiast do art. 67 ust. 1 do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537), dalej - O.p., tj. m.in. przepis art. 70 określający zasady i warunki zakłócenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, w tym ich zawieszenie lub przerwanie.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Mając na uwadze powyższe organ zauważył, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w stosunku do należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Wyjaśniono, że odnośnie tytułu wykonawczego:
- - nr [...] z [...] marca 2012 r. z terminem płatności do [...] marca 2012 r. do Skarżącego skierowano upomnienie odebrane [...] lutego 2012 r., a następnie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono [...] stycznia 2016 r., [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2018 r.,
- - nr [...] z [...] marca 2014 r., z terminem płatności do [...] sierpnia 2011 r. do Zobowiązanego skierowano upomnienie z [...] kwietnia 2013 r. odebrane [...] maja 2013 r., a następnie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono [...] stycznia 2016 r., kolejne [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2018 r.,
- - nr [...] z [...] marca 2014 r., z terminem płatności do [...] października 2011 r., do Zobowiązanego skierowano upomnienie z [...] kwietnia 2013 r. odebrane [...] maja 2013 r., a następnie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono [...] stycznia 2016 r., kolejne [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2018 r.,
- - nr [...] z [...] lipca 2014 r., z terminem płatności do dnia [...] marca 2012 r. do Skarżącego skierowano upomnienie z [...] lipca 2013 r. awizowane [...] lipca 2013 r. i [...] lipca 2013 r., a następnie zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono [...] stycznia 2016 r., kolejne w dniu [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2018 r.
Wobec powyższego organ uznał, że w zaskarżonym postanowieniu zasadnie odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący nie zgodził się z opisanym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, że organ prowadzi postępowanie egzekucyjne pomimo przedawnienia należności.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Zgodnie zaś z art. 40d ust. 3 powołanego ostatnio aktu, obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Przytoczony ostatnio przepis obowiązuje począwszy od 4 października 2005 r. na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 179 poz. 1486). Dodając do u.d.p. art. 40d ust. 3 ustawodawca uregulował, m.in. kwestie przedawnienia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 powołanego ostatnio aktu.
Następnie 1 stycznia 2010 r. weszła w życie u.f.p. W art. 67 ust. 1 tego aktu postanowiono, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Dokonując zestawienia art. 40d ust. 3 u.d.p. z art. 67 u.f.p. Sąd zauważa, że pierwszy ze wskazanych przepisów jest przepisem szczególnym w stosunku do postanowień u.f.p. Reguluje on bowiem jedynie przedawnienie wskazanych w nim opłat pobieranych na podstawie u.d.p. Tymczasem art. 67 ust. 1 u.f.p. dotyczy wszystkich należności wskazanych w art. 60, tj. wszystkich niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym.
Ponadto art. 67 u.f.p. (odsyłający do odpowiedniego stosowania, m.in. przepisów działu III O.p.) jest przepisem późniejszym względem art. 40d ust. 3 u.d.p. Mając powyższe na uwadze, kierując się regułą wykładni lex posterior generali non derogat legi priori speciali (ustawa późniejsza ogólna nie uchyla ustawy wcześniejszej szczególnej) Sąd przyjął, że art. 40d ust. 3 u.d.p. znajduje pierwszeństwo w zastosowaniu przed postanowieniami art. 67 u.f.p. oraz stosownymi na jego mocy odpowiednio postanowieniami działu III O.p. Sąd podziela przy tym pogląd, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną, zupełną, wystarczającą i prawidłową podstawę do uznania, że z upływem pięcioletniego terminu w tym przepisie wskazanego, przedawnia się obowiązek zapłaty, m.in. opłaty z art. 13f tej ustawy [tak: wyrok WSA w Gdańsku z 13 marca 2018 r., I SA/Gd 96/18, wyrok WSA w Olsztynie z 7 marca 2018 r., I SA/Ol 95/18, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl].
Znajdująca pierwszeństwo na gruncie prawa podatkowego wykładnia językowa art. 40d ust. 3 u.d.p. nie daje podstaw do posiłkowego stosowania postanowień O.p. regulujących zagadnienia związane z przerwaniem bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Wykładnia językowa art. 40d ust. 3 u.d.p. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie zdecydował się na modyfikację przewidzianego w tym przepisie biegu terminu przedawnienia na skutek zdarzeń, które na gruncie O.p. skutkują zawieszeniem bądź przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Okoliczność, że omawiany przepis nie określa czy i kiedy przewidziany na jego mocy termin przedawnienia może zostać przerwany nie świadczy o braku całościowego uregulowania kwestii związanych z przedawnieniem lecz jedynie o tym, że od przewidzianego w tym przepisie terminu przedawnienia nie przewidziano żadnych wyjątków [tak: wyrok WSA w Poznaniu z 5 lipca 2018 r., I SA/Po 410/18].
Trudno również znaleźć uzasadnione podstawy do przyjęcia założenia, że racjonalny ustawodawca zamierzał celowo, poprzez u.f.p., pogorszyć sytuację osób zobowiązanych do uiszczenia opłat wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p., w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w okresie od 2005 r.
Wobec powyższego – wbrew twierdzeniom organu – Sąd stoi na stanowisku, że nie ma możliwości zastosowania do ww. opłaty regulacji w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia, określonej w art. 70 § 4 O.p. Nie ma zatem racji organ, że termin przedawnienia przedmiotowych należności nie upłynął, bowiem doszło do przerwania jego biegu.
Jednocześnie – mając na uwadze argumentację skargi – wyjaśnić należy, że z uwagi na fakt, że ustawa o drogach publicznych zawiera regulacje dotyczące przedawnienia kar i innych należności pieniężnych (art. 40 d ust. 2 i 3), w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania powołany przez skarżącego art. 189g § 2 k.p.a.
Stwierdzenie przedawnienia należności dochodzonej w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obligowało organ egzekucyjny do umorzenia tego postępowania na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zgodnie z powyższym przepisem, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W myśl art. 59 § 4 u.p.e.a. postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.
Reasumując Sąd stwierdza, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 40d ust. 3 u.d.p., art. 70 § 4 O.p, art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną przez Sąd wykładnię prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.