Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2280/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania L. S. (dalej jako: "skarżąca") prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 97/14, oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wzruszenia postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r.
W dniu 13 września 2014 r. skarżąca ponownie przesłała wypełniony formularz PPF wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych w zakresie całkowitym.
Zarządzeniem z dnia 18 września L. S. została wezwana do wskazania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem oddalenia wniosku, zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy poprzez wykazanie, że sytuacja majątkowa lub rodzinna skarżącej uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia Sądu z dnia 20 stycznia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 29 września 2014 r. skarżąca wskazała, iż jej syn rozpoczął naukę w liceum, zaś córka na uczelni zagranicznej – [...], co powoduje wzrost miesięcznych kosztów ich utrzymania.
Jak wynika z nadesłanego w dniu 13 września 2014 r. formularza PPF skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwójką dzieci. Posiada dom o pow. [...] m2, natomiast nie posiada innych nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód rodziny wynosi 4.000 zł brutto. Dodatkowo mąż skarżącej jest właścicielem samochodu osobowego. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż od 2006 r. pozostaje bez pracy z uwagi na zły stan zdrowia, nie otrzymuje również z tego tytułu żadnych świadczeń, pozostaje na utrzymaniu męża.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn.. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. odmówiono L. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Jak wynika z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 października 2013 r. skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem oraz dwójką dzieci, posiada dom o pow. [...] m2, natomiast nie posiada innych nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Ani ona ani dzieci nie osiągają dochodów, natomiast jej mąż otrzymuje wynagrodzenie miesięcznie w wysokości 4.000 zł brutto z tytułu umowy o pracę. Mąż skarżącej posiada ponadto samochód osobowy. Od 2006 roku L. S. pozostaje bez pracy z uwagi na zły stan zdrowia, nie otrzymuje również z tego tytułu żadnych świadczeń.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia 9 grudnia 2013 r. skarżąca wskazała miesięczne wydatki rodziny, na które składają się: wydatki na utrzymanie domu w łącznej wysokości 1.050 zł, wydatki na wyżywienie w wysokości 1.000 zł, wydatki na kształcenie dwójki dzieci w wysokości 1.338 zł, wydatki na leczenie w wysokości 100 zł oraz wydatki na utrzymanie samochodu w wysokości 300 zł. Łączna kwota miesięcznych wydatków wyniosła – zgodnie z oświadczeniem – 3.788 zł. Wnioskodawczyni złożyła również wyciągi z 5 rachunków bankowych jej męża.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 sierpnia 2014 r. skarżąca powołała te same okoliczności na jego uzasadnienie, wskazując ponadto w rubryce 11, iż jej sytuacja nie zmieniła się od dnia 30 października 2014 r.
Treść kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 września 2014 r. w zakresie rubryk 6 – 10 również jest zbieżna z treścią pierwotnie złożonego wniosku z 30 października 2013 r. Skarżąca wskazała natomiast w rubryce 5, iż jej syn rozpoczął naukę w liceum, zaś córka w [...], co generuje wyższe koszty ich utrzymania.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia 29 września 2014 r. L. S. podniosła, iż rozpoczęcie nauki w liceum ogólnokształcącym przez jej syna powoduje wzrost miesięcznych kosztów jego utrzymania z uwagi na konieczność finansowania wyższych kosztów wyżywienia i nauki (podręczniki, pomoce naukowe, zajęcia pozalekcyjne, dojazdy i przejazdy na zajęcia szkolne i pozaszkolne). Dodała, iż córka rozpoczyna studia w [...], co również z uwagi na konieczność zakupu biletu lotniczego i znaczną różnicę cen, powoduje wzrost kosztów jej utrzymania poza granicami kraju. Do oświadczenia skarżąca załączyła kserokopię legitymacji szkolnej S. S. oraz kserokopię zaświadczenia Akademii Muzycznej [...] o zakwalifikowaniu N. S. do wyjazdu w ramach programu Erasmus + w semestrze zimowym 2014/2015 do uczelni partnerskiej [...] w terminie [...].10.2014 – [...].01.2015 r.
Zdaniem Sądu, w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 września 2014 r., L. S. nie przedstawiła nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r.
Aktualna sytuacja finansowa wynikająca z ostatniego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, że skarżąca posiada wystarczające środki na zabezpieczenie wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
L. S. jako nową okoliczność, mającą wpływ na sytuację finansową gospodarstwa domowego, wskazała wzrost wydatków związany z rozpoczęciem przez jej syna nauki w liceum ogólnokształcącym oraz w związku z wyjazdem córki w ramach programu Erasmus + w semestrze zimowym 2014/2015. Skarżąca nie przedstawiła jednak jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby faktyczny wzrost comiesięcznych wydatków rodzinny.
Należy zauważyć, iż z załączonej do pisma kserokopii legitymacji szkolnej wynika, iż S. S. rozpoczął naukę w [...] Liceum Ogólnokształcącym [...] w L., tj. w miejscowości miejsca zamieszkania skarżącej. Nie sposób zgodzić się zatem ze stwierdzeniem, iż w wyniku rozpoczęcia nauki w liceum ogólnokształcącym, nastąpi wzrost wydatków związany z dojazdami do szkoły. Szczególnie, że wydatki te zostały wskazane w oświadczeniu skarżącej z dnia 9 grudnia 2013 r. i były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Należy również zauważyć, iż oświadczenie L. S. o wzroście wydatków związanych z wyjazdem N. S. na studia do uczelni [...] w semestrze zimowym 2014/2015 i związanym z tym wzroście kosztów jej utrzymania w [...] również nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r. Zgodnie z treścią komunikatu Narodowej Agencji Programu Erasmus +, zamieszczonego na stronie internetowej: www.erasmusplus.org.pl, stawka stypendium dla studenta wyjeżdżającego w ramach programu do Wielkiej Brytanii wynosi 500 euro miesięcznie, które to środki powinny być przeznaczone właśnie na pokrycie kosztów utrzymania studenta korzystającego z programu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na faktyczny wzrost miesięcznych kosztów utrzymania rodziny, brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a.
Skarżąca nie wykazała bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.