Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 13 lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw M. P. od ww. postanowienia z dnia 14 czerwca 2012 r.
Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie.
Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Jak wynika z nadesłanego formularza PPF wynika, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i dzieckiem, posiada dom, natomiast nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż uzyskuje miesięczny dochód z tytułu pracy w wysokości 4.400 zł brutto, zaś jej mąż prowadzi działalność gospodarczą, jednakże nie osiąga dochodu z tego tytułu.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 20 kwietnia 2012 r. wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe, skarżąca złożyła pismo procesowe z 16 maja 2012 r., w którym wskazała, iż pracuje jako nauczycielka, osiąga miesięczny dochód w wysokości około 2.500 zł, koszt utrzymania domu, wydatki na życie oraz raty kredytu wynoszą około 2.000 zł. Oświadczyła nadto, iż zarówno ona, jak i mąż posiadają rachunki bankowe, na które wpływają przelewy wynagrodzenia za pracę oraz opłaty związane z usługami świadczonymi w ramach działalności gospodarczej.
Sąd po analizie zebranego materiału dowodowego stwierdził, iż wnioskodawczyni nie wykonała należycie zarządzenia z 20 kwietnia 2012 r., którym została wezwana m. in. do złożenia wyciągów i wykazów z posiadanego rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. W piśmie z dnia 16 maja 2012 r. wskazała jedynie, że posiada rachunek bankowy, na który wpływa wynagrodzenie za pracę.
Należy zauważyć, iż w orzecznictwie podnosi się, że kwestia posiadania środków pieniężnych (w szczególności oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym) jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07). Okoliczność ta miała zatem znaczenie przy dokonywanej ocenie, bowiem dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie jest tylko istotne jaka jest wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym, ale również jak wygląda obrót tymi środkami, czy strona nie wyzbywa się środków w związku z wezwaniem do złożenia oświadczenia w tym zakresie, bądź też jakie są przyczyny, że posiadając stałe źródło dochodów nie dysponuje zasobami pieniężnymi w danym okresie.
Na odmowę przyznania prawa pomocy wpływ miało również i to, że wnioskodawczyni oświadczyła jedynie, że ponosi miesięczne wydatki w wysokości 2.000 zł, jednakże nie wyszczególniła w jakiej części są to wydatki niezbędne dla utrzymania. W tym miejscu wyjaśnić należy wnioskodawczyni, iż rozpoznając prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędna dla utrzymania, do których nie można zaliczyć zobowiązań pieniężnych z tytułu zaciągniętych pożyczek czy kredytów. Nie można bowiem przyjąć jakoby takie zobowiązania miały charakter priorytetowy przed kosztami sądowymi.
Jak to już prezentowano w orzecznictwie, strona która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (v. postanowienie s. apel. z 9 lipca 1992 r., sygn. I ACz 393/92 publ. Wokanda 93 2/32).
Sąd zauważył również, iż w oświadczeniach złożonych przez stronę we wniosku z dnia 6 kwietnia 2012 r. i w piśmie z dnia 16 maja 2012 r. w zakresie wysokości wynagrodzenia za pracę (4.400 zł brutto oraz 2.500 zł). Skarżąca nie wyjaśnia czy wysokość wynagrodzenia podana w późniejszym oświadczeniu jest kwota netto, czy też uległa ona zmniejszeniu w stosunku do wysokości oświadczonej wcześniej.
Stwierdzić zatem należało, iż wnioskodawczyni nie przedstawiła istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczym, biorąc pod uwagę to, iż posiada stałe źródło dochodów. Nie bez znaczenia pozostaje również wysokość ciążących na stronie kosztów sądowych, na które na obecnym etapie składa się wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Należy również wskazać, iż podnoszona w sprzeciwie przez wnioskodawczynie kwestia wszczęcia postępowania zniesienia współwłasności celem ochrony dochodów wykorzystywanych na zaspokajanie bieżących potrzeb wnioskodawczyni i nieletniego syna nie ma wpływu na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni.
Przedstawione wątpliwości powodują, iż nie można dokonać oceny, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.