Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez A. P. jest decyzja Dyrektora... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z... lipca 2008 r. nr... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z... maja 2008 r., nr..., odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, która zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia... kwietnia 2007 r. A. P. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.
W dniu... września 2007 r. - w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z błędem kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr... -skarżący złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem, że działki rolne zostały prawidłowo zadeklarowane we wniosku obszarowym. Na potwierdzenie niniejszego przedstawił umowę dzierżawy przedmiotowych działek wraz z dowodem opłaty za dzierżawę.
Decyzją z... maja 2008 r. nr... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. odmówił A. P. przyznania płatności do gruntów rolnych z uwagi na stwierdzoną różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ wskazał, iż z związku z podtrzymaniem deklaracji na działce nr... przez wszystkich wnioskodawców i brakiem możliwości jednoznacznego wyjaśnienia powierzchni uprawnionej do przyznania płatności dla każdego producenta na poziomie kontroli administracyjnej wniosku, skierowano sporną działkę do kontroli metodą inspekcji terenowej. W dniu... marca 2009 r. została przeprowadzona inspekcja terenowa na spornej działce. Ze sporządzonej notatki z inspekcji wynika, iż działka rolna... nie została zlokalizowana (powierzchnia zadeklarowana przez producenta rolnego wynosi... ha natomiast powierzchnia stwierdzona podczas inspekcji terenowej wynosi 0,00 ha).
W związku z procentową różnicą między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą... % należało odmówić jednolitej płatności obszarowej. Odnośnie odmowy przyznania płatności uzupełniających organ wskazał, iż procentowa różnica w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi...%. Jeśli natomiast różnica wynosi więcej niż 30% pomoc, do której rolnik byłby uprawniony nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy.
Pismem z... maja 2008 r. A. P. złożył odwołanie od ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., wskazując m.in, iż dzierżawcą działki... jest od 28 lat. Nadmienił, iż działka ta położona jest pomiędzy lasem a rzeką W. i pasą się tam nie tylko jego stada, ale także leśna zwierzyna i dlatego nie można wycinać krzewów.
Decyzją nr... z... lipca 2008 r. Dyrektor...Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia... maja 2008 r., uznając w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.
Pismem z... sierpnia 2008 r. A. P. wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia... lipca 2008 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż działkę...dzierżawi od nadleśnictwa P. od 28 lat. Działka ta położona jest pomiędzy rzeką W. a lasem, w myśl paragrafu 5 nie wolno im wycinać żadnych krzewów, ponieważ żyją tam leśne zwierzęta. Skarżący wskazał ponadto, iż część tej działki koszą a na części wypasają bydło.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta nie może się ostać, albowiem została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. oraz przepisów postępowania zawartych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141, 30.04.2004), w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.
W myśl art. 3 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei ust. 2 wskazuje, że organ ARiMR prowadząc postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Jak wynika z okoliczności sprawy jedynym powodem odmowy przyznania Skarżącemu wnioskowanej jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej było ustalenie przez organy różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Różnice te przyjęte zostały na podstawie treści notatki z inspekcji terenowej działek Skarżącego przeprowadzonej w dniu... marca 2008 r., która potwierdzała, że nie zlokalizowano jednej z zadeklarowanych działek (działki...).
Sąd zważył, że zasady przeprowadzania kontroli na miejscu określone zostały w przepisach ww. ustawy o płatnościach z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz Rozporządzenia Komisji (WE) z 21 kwietnia 2004 r. Zgodnie z art. 31 ust. 6 cyt. ustawy z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 28 i 48 rozporządzenia wspólnotowego 796/2004. Stosownie do art. 28 ust. 2 rozporządzenia - w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopie raportu z przeprowadzonej kontroli. Rozporządzenie określa ponadto w sposób szczegółowy wymogi jakim odpowiadać powinien raport, w tym precyzuje części z jakich powinien się składać. Jak wynika z art. 31 ust. 7 ustawy gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami kontroli zawartymi w raporcie to może zgłosić do nich umotywowane zastrzeżenia na piśmie dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu.
W rozpatrywanej sprawie organ orzekający oparł się wyłącznie na ustaleniach bliżej nie określonej inspekcji terenowej zawartych w notatce, której treść nie odpowiada w żaden sposób wskazanym powyżej wymogom dokumentowania kontroli na miejscu. Opierając się na aktach administracyjnych stwierdzić należy, iż kopia notatki nie została doręczona Skarżącemu, który nie został również poinformowany o prawie do złożenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń kontroli. Zarówno sposób przeprowadzenia kontroli jak i jej udokumentowania powodują, że wiarygodność ustaleń kontroli jest trudno weryfikowalna w postępowaniu sądowym, a tym samym zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu administracyjnego.
Dyrektor... Oddziału Regionalnego ARiMR w W., orzekając w II instancji w sprawie i mając na względzie treść wniesionego odwołania, obowiązany był zgodnie z art. 3 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym przede wszystkim taki, który umożliwiłby wyjaśnienie występujących w tej sprawie kwestii spornych. Dopiero po dokładnym przeanalizowaniu zgromadzonych dowodów winien ustalić ponownie stan faktyczny. W sprawie nie zgromadzono niezbędnych do jej rozpatrzenia dowodów, te zaś, które znajdowały się w aktach (tj. notatka z inspekcji omówiona powyżej) nie spełniały wymogów dla nich określonych w przepisach prawa. W konsekwencji należało stwierdzić, iż wydanie negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia nie zostało poprzedzone prawidłowym postępowaniem wyjaśniającym.
W ponownie prowadzonym przez organ odwoławczy postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Organ wskaże, jaki stan faktyczny został przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia i na podstawie jakich dowodów (nie budzących wątpliwości), a także ustosunkuje się szczegółowo do twierdzeń i zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, zwłaszcza, jeśli nie podzieli ich zasadności.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.