Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 26/20

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], zobowiązującą Gminę [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w wysokości [...]zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła następującym stanie faktycznym.

Izba Administracji Skarbowej w B. przeprowadziła w Gminie [...] audyt w zakresie gospodarowania środkami publicznymi, w tym wykorzystania i rozporządzania mieniem państwowym w roku 2016. Ustalenia audytu zawarto w wydanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. sprawozdaniu z audytu z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Na podstawie ustaleń audytu wyliczono, że otrzymana przez Gminę [...] na 2016 r. część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę [...]zł.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Gmina [...] została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów - decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] - zobowiązał Gminę [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 w wysokości [...] zł.

Gmina [...], korzystając z prawa zaskarżenia ww. decyzji - wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. - zwróciła się do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Zaskarżoną do Sądu decyzją organ utrzymał decyzję z [...] marca 2019 r.

Organ wyjaśnił, że podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016 dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Gminy [...], stanowiły m. in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci i młodzieży, wychowanków) wykazywane przez dyrektorów szkół/placówek oświatowych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r. i 10 października 2015 r., zweryfikowane przez organy prowadzące (dotujące) szkoły i placówki oświatowe. Jednostki samorządu terytorialnego w terminie 30 dni roboczych od dnia udostępnienia danych w bazie SIO potwierdzają prawdziwość danych, stosownie do art. 50 ust. 3 ustawy o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2015 r. poz. 45, z późn. zm.).

Podniósł, że w okresie objętym przedmiotową sprawą, podstawę prawną wykazania danych w systemie informacji oświatowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej oraz - wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957, z późn. zm.). Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów (dzieci i młodzieży, wychowanków) w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.19 (30 września 2015 r.). Informacje w systemie informacji oświatowej należało wprowadzać według stanu na 30 września, o ile w instrukcji nie wskazuje się innego terminu (innej zasady) wprowadzania danych.

Wyjaśnił, że algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016, przewidywał m.in. wagę P17 = 0,20 dla uczniów oddziałów sportowych, która miała zastosowanie w niniejszej sprawie.

Podniósł, iż kwota części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2016 przypadająca na 1 ucznia przeliczeniowego w skali ogólnokrajowej (tzw. finansowy standard A) wyliczona została jednolicie dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i wynosiła 5 278,0717 zł w stosunku rocznym. Natomiast dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określono indywidualny wskaźnik korygujący Di., który dla skarżącej gminy wyniósł 1,1093194356.

Organ odwoławczy podniósł iż na podstawie zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego ustalono, że w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r.:

1. - Szkoła Podstawowa w [...] - wykazała klasę IV sportową liczącą [...] uczniów utworzoną z uczniów klas: IV - [...] uczniów, V - [...] uczniów i VI - [...] uczniów, realizującą szkolenie sportowe z zakresu lekkiej atletyki. Jednak klasa ta nie spełniała wymagań dotyczących funkcjonowania oddziału sportowego w zakresie prowadzenia szkolenia sportowego w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej [...] uczniów w oddziale. Powyższe spowodowało zawyżenie o [...] liczby uczniów przeliczonych wagą P17;
2. - Gimnazjum w [...] - wykazało klasę I sportową liczącą [...] uczniów utworzoną z uczniów klas: la - [...] uczniów, Ib - [...] uczniów, Ha - [...] uczniów, Ilb - [...] uczniów, Ilia - [...] uczniów, Illb, realizującą szkolenie sportowe z zakresu piłki nożnej. Klasa ta nie spełniała wymagań dotyczących funkcjonowania oddziału sportowego w zakresie prowadzenia szkolenia sportowego w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Powyższe spowodowało zawyżenie o [...] liczby uczniów przeliczonych wagą P17.

Następnie wyjaśnił, że podstawą prawną tworzenia - w roku szkolnym 2015/2016 - oddziałów sportowych w szkole podstawowej oraz oddziałów sportowych w gimnazjum, były przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. poz. 1129).

Wskazał, iż zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia, oddziały sportowe mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych dla młodzieży. W oddziale sportowym jest prowadzone szkolenie sportowe w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. W myśl § 7ust. 1 cyt. rozporządzenia, obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych w oddziałach sportowych i szkołach sportowych wynosi co najmniej 10 godzin.

Wyjaśnił, że szkolenie sportowe, rozpoczęte we wrześniu 2015 roku przez uczniów danej klasy w szkole podstawowej/gimnazjum, powinno być kontynuowane przez tę klasę i trwać co najmniej trzy lata, tj. w roku szkolnym 2015/2016, 2016/2017 i 2017/2018. Natomiast jego zdaniem utworzenie oddziału sportowego składającego się z uczniów różnych klas w tym samym roku szkolnym np. klasy la, Ib, Ha, II b, Ilia i Illb w roku 2015/2016 było niezgodne z cyt. rozporządzeniem.

Podniósł, że ww. przepisy nie wskazują na możliwość prowadzenia szkolenia sportowego w grupach międzyoddziałowych i międzyklasowych, a skarżąca gmina błędnie oceniła, że parametr 20 uczniów na moment utworzenia oddziału sportowego dotyczy uczniów różnych klas, na różnym poziomie kształcenia.

W związku z powyższym zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o [...], a tym samym zawyżono o kwotę [...]zł część oświatową subwencji ogólnej za rok 2016 dla Gminy [...].

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzająca ją decyzji z dnia [...] marca 2019 roku znak: [...] i umorzenie postępowania w sprawie, ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. - naruszenie przepisów postępowania tj. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez Ministra, podczas gdy nie odniósł się do wszystkich argumentów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto zdaniem skarżącej nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że nastąpiło zawyżenie części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017;
2. - naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji rozstrzygnął na korzyść strony wątpliwości pomimo braku definicji legalnej oddziału sportowego;
3. - naruszenie art. 7,75 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji Organ wydał decyzję administracyjną jedynie na podstawie audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B.,
4. - naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego wraz z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w zakresie przyjęcia, iż oddział sportowy i klasa sportowa to pojęcia synonimiczne,
5. - art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 poprzez przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016, podczas gdy przedmiotowa subwencja była zgodna z przepisami ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wobec czego nie zachodzą przesłanki umożliwiające Ministrowi Finansów, Inwestycji i Rozwoju Organ nieprawidłowo ustalił, że w systemie informacji oświatowej według danych na domaganie się zwrotu wypłaconej w tym zakresie części subwencji, tym samym dzień 30 września 2015 r. Organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów warunkujących istnienie oddziału sportowego w rozumieniu rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, w zakresie liczby uczniów, których należało przeliczyć przez wagę P17.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego dacie orzekania sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej - "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. Przepis ten stanowi samoistną materialnoprawną podstawę wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego w latach poprzedzających rok budżetowy kwot subwencji.

Należy podkreślić, że minister do spraw finansów publicznych jest zobligowany na mocy tego przepisu do wydania decyzji w tym zakresie w sytuacji ustalenia, że jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej.

Ponadto, stosownie do zakresu postępowania wynikającego z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przedmiotem badania i analizy w przedmiotowej sprawie administracyjnej była prawidłowość naliczenia uzyskanej przez skarżącą gminę na rok 2016 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2016, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2294).

Wyjaśnić należy, że w okresie, którego sprawa dotyczy, podstawą kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2016, zgodnie z ww. rozporządzeniem, były m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów/wychowanków w roku szkolnym 2015/2016, wykazywane w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r. Zakres wykazywania danych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r., określały przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2015 r. poz. 45, z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957).

Zatem, przepisy prawa określały dane dziedzinowe systemu informacji oświatowej jakie były niezbędne do wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej. Dla prawidłowego wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej niezbędne było, aby dane zawarte w bazach danych oświatowych, według stanu na dzień 30 września, odzwierciedlały rzeczywistą (faktyczną) liczbę uczniów/wychowanków według m.in.: płci, roku urodzenia, typów lub rodzajów szkół i placówek oświatowych, klas, rodzajów oddziałów, do których uczęszczają (np. ogólnodostępnych, integracyjnych, specjalnych, sportowych, mistrzostwa sportowego).

Zauważyć należy, że otrzymana przez skarżącą część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2016 została skalkulowana według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016, a podstawę jej wyliczenia stanowiły dane wykazane przez Gminę [...] w systemie informacji oświatowej. Natomiast audyt przeprowadzony wobec Gminy [...] przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. obejmującym swym zakresem prawidłowość wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej, mających wpływ na wysokość części oświatowej subwencji ogólnej w 2016 r. wykazał, że w systemie informacji oświatowej podano dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Wobec tego, Gmina [...] otrzymała na rok 2016 część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej. Powyższa okoliczność wypełniała zatem przesłankę z art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. To z kolei obligowało Ministra Finansów do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za ten rok.

Organ w ramach postępowania prowadzonego w trybie ponownego rozpoznania sprawy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeanalizowaniu wszystkich argumentów Gminy [...] zawartych we wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, prawidłowo uznał brak podstaw prawnych do odstąpienia od wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016.

W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości wykazano, że otrzymana kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016 jest wyższa od należnej. Dlatego też, na podstawie art. 138 § 3 pkt 1 w związku z art. 137 § 3 k.p.a., organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podkreślenia wymaga, że gmina w skardze, nie wyjaśniła, co do których argumentów organ nie odniósł się w prowadzonym postępowaniu, dlatego też wymaga zwrócić uwagę, że odmienna - od dokonanej przez organ - ocena stanu faktycznego przedmiotowej sprawy przez skarżącą nie oznacza, że ten naruszył obowiązujące przepisy prawa. Kwota podlegająca zwrotowi w części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 została ustalona zgodnie z właściwymi w tym zakresie przepisami prawa, co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Organ art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji przez Ministra, podczas gdy - nie odniósł się do wszystkich argumentów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także zdaniem Skarżącej, nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że nastąpiło zawyżenie subwencji oświatowej za rok 2016.

W przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji rozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości pomimo braku definicji legalnej oddziału sportowego.

Sąd wyjaśnia, że tylko zaistnienie wątpliwości, co do treści normy prawnej warunkuje potencjalną możliwość zastosowania art. 7a k.p.a.

W ocenie Sądu mając na względzie treść opisu wagi P17 zawartej w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2016, załącznika do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016, brak było wątpliwości co do treści ww. przepisu (normy prawnej). Zawarta w nim regulacja dotycząca wagi P17 warunkująca możliwość jej zastosowania do uczniów oddziałów sportowych jest jednoznaczna.

Podkreślenia wymaga, że uwzględnienie uczniów w tej wadze może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wymogów wskazanych w jej opisie. Wagą tą mogli być przeliczeni jedynie uczniowie oddziału sportowego, zdefiniowanego zgodnie z art. 3 pkt 11c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), jako oddział szkolny, w którym są prowadzone zajęcia sportowe obejmujące szkolenie sportowe, zorganizowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 5 tej ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. poz. 1129). Z tego względu w przedmiotowej sprawie konkretni uczniowie mogli zostać uwzględni w tej wadze, tylko jeśli uczęszczali do oddziału sportowego spełniającego określone wymogi w zakresie utworzenia i funkcjonowania tego oddziału. Organ udowodnił, że klasa sportowa Szkoły Podstawowej w D. oraz klasa sportowa Gimnazjum w D., nie spełniały wymagań określonych dla utworzenia i funkcjonowania oddziałów sportowych.

Sąd uznał również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 7, 75 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji których, w ocenie skarżącej, organ wydał decyzję administracyjną jedynie na podstawie audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B..

W tym miejscu należy zaznaczyć, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył zasady określonej w art. 7 k.p.a. niezbędnego uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli. A to wynika z faktu, że decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jest decyzją związaną. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w przypadku stwierdzenia przesłanki do jej wydania, tj. otrzymania przez Gminę [...] części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, był zobowiązany do wydania decyzji i nie mógł odstąpić od jej wydania, uzasadniając to słusznym interesem społecznym i interesem obywateli. Wymaga dodania, że możliwość uwzględniania słusznego interesu obywateli istnieje tylko w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji uznaniowej, a - jak już wyżej wskazano - decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, nie jest decyzją uznaniową, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt II GSK 696/15 wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3795/15).

Zdaniem Sądu organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarówno w postępowaniu I, jak i II instancji, przeprowadzono postępowanie dowodowo-wyjaśniające. Nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w zakresie przedmiotowym niniejszej sprawy, wynikającym z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016 oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Podkreślenia wymaga, że okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. sprawozdanie z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] z audytu przeprowadzonego w Gminie [...] w zakresie obejmującym prawidłowość wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej, mających wpływ na wysokość części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2016 oraz protokołu z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...]. Organ wziął również pod uwagę opinie Ministerstwa Edukacji Narodowej zawarte w pismach: z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2019 r. nr [...].

Z tego względu Sąd uznał za niezasadny i chybiony zarzut, że organ wydał decyzję administracyjną na podstawie audytu prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B..

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzono. Zatem za dokumenty urzędowe należy uznać dokumenty sporządzone w przepisanej formie oraz dokumenty sporządzone przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania.

Wskazać należy, że przedmiotem audytu przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w B. była kompletności i zgodności ze stanem faktycznym danych ujawnionych przez Gminę [...] w prowadzonych przez nią bazach danych oświatowych, na podstawie których ustalona została wielkość subwencji oświatowej przyznanej i przekazanej Gminie na rok 2016.

Przedmiotowe sprawozdanie zostało wydane na podstawie uprawnień wynikających z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. Nr z 2018 r. poz. 508, z późn. zm.), a następnie przekazane na podstawie art. 97 ust. 2 pkt 1 tej ustawy do Ministra Finansów. Zgodnie z tym przepisem, sprawozdanie wraz z dokumentacją z audytu mogą być przekazywane właściwym organom lub dysponentom części budżetowej, w tym dysponentom środków finansowych w postaci części oświatowej subwencji ogólnej. Z tego też względu uznać należy, że sprawozdanie z audytu, jako dokument urzędowy sporządzony przez organ do tego uprawniony, mógł stanowić materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego wraz z ustawą z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w zakresie przyjęcia, iż oddział sportowy i klasa sportowa to pojęcia synonimiczne.

Zdaniem skarżącej gminy, wykładnia § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. poz. 1129), wskazujący, że w oddziale sportowym jest prowadzone szkolenie sportowe w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale, zmierza do wniosku, iż oddział sportowy związany jest z celem, dla którego jest utworzony, natomiast z przepisu nie wynika, iż uczniowie tworzący oddział muszą pochodzić tylko z jednej klasy, tylko z jednego rocznika, a utworzyć oddział można dopiero po upływie 3 lat, dopóki liczba uczniów nie będzie mniejsza niż 20 osób. P, Strona również twierdzi z naciskiem, iż słusznie dokonała wykładni, tworząc oddział z uczniów pochodzących klas różnych roczników, gwarantując tym samym równy dostęp do podnoszenia kwalifikacji sportowych wszystkim dzieciom.

Sąd wyjaśnia, że w okresie którego sprawa dotyczy, przez oddział sportowy należy rozumieć oddział szkolny, w którym są prowadzone zajęcia sportowe obejmujące szkolenie sportowe, zorganizowany zgodnie z wydanym na podstawie art. 9 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. poz. 1129). Stosownie do § 1 tego rozporządzenia, oddziały sportowe mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych dla młodzieży (ust. 1), natomiast w oddziale sportowym jest prowadzone szkolenie sportowe w jednym lub kilku sportach, w co najmniej trzech kolejnych klasach szkoły danego typu, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale (ust. 2). Zgodnie zaś z § 4 tego rozporządzenia, w oddziale sportowym jest prowadzone szkolenie sportowe w ramach zajęć sportowych wg programów szkolenia sportowego opracowanych dla poszczególnych sportów, a program szkolenia sportowego jest realizowany równolegle z programem nauczania, który uwzględnia podstawę programową kształcenia ogólnego danego typu szkoły.

W oddziale sportowym w klasach IV-VI szkoły podstawowej i wszystkich klasach gimnazjum, realizuje się ukierunkowany etap szkolenia sportowego, mający na celu ujawnienie predyspozycji i uzdolnień kwalifikujących uczniów do szkolenia w określonym sporcie (§ 6 ww. rozporządzenia). Zaś obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych w tym oddziale (wynoszący co najmniej 10 godzin), ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym, na podstawie programu szkolenia sportowego, z uwzględnieniem etapu szkolenia sportowego, sportu oraz poziomu wyszkolenia sportowego uczniów. W ramach ustalonego obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych są realizowane obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, przewidziane w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły (§ 8 ww. rozporządzenia). Zadaniem oddziału sportowego jest stworzenie uczniom optymalnych warunków, umożliwiających godzenie zajęć sportowych z innymi zajęciami edukacyjnymi, m.in. przez opracowanie tygodniowego planu zajęć tak, aby rozkład innych zajęć edukacyjnych był dostosowany do rozkładu zajęć sportowych (§11 ww. rozporządzenia).

Podkreślenia wymaga, że oprócz wymienionych przepisów dotyczących tworzenia i organizacji oddziału sportowego, należy mieć na uwadze także inne przepisy prawa oświatowego. I tak, w Załączniku 2 Ramowy statut publicznej szkoły podstawowej oraz Załączniku 3 Ramowy statut publicznego gimnazjum, do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.), w § 2 wskazano, że statut szkoły określa m.in. organizację oddziałów sportowych, z kolei w § 5 określono, iż podstawową jednostką organizacyjną szkoły jest oddział.

Natomiast, w myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1170), szkoła prowadzi dla każdego oddziału dziennik lekcyjny, w którym dokumentuje się przebieg nauczania w danym roku szkolnym.

Zauważyć również należy, iż na etapie organizacji oddziału sportowego istotne są zasady rekrutacji do tego oddziału, które zostały określone w art. 20h ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, z którego wynika, iż do klasy pierwszej publicznej szkoły podstawowej sportowej, publicznej szkoły podstawowej mistrzostwa sportowego lub oddziału sportowego w publicznej szkole podstawowe ogólnodostępnej lub do klasy wyższej niż pierwsza w tych szkołach, w przypadku gdy szkolenie w danym sporcie rozpoczyna się w tej klasie, przyjmuje się kandydatów przy spełnieniu określonych wymagań dotyczących m.in. posiadania bardzo dobrego stanu zdrowia, potwierdzanego odpowiednim orzeczeniem lekarskim, jaki i uzyskaniem pozytywnych wyników prób sprawności fizycznej, na warunkach ustalonych przez polski związek sportowy właściwy dla danego sportu, w którym jest prowadzone szkolenie sportowe (w danej szkole lub danym oddziale).

Z ww. przepisów wynika, że oddział sportowy tworzy się dla co najmniej 20 uczniów, szkolenie sportowe odbywa się w jednym lub kilku sportach, i ma być ono realizowane w kolejnych co najmniej trzech klasach szkoły, natomiast funkcjonowanie oddziału odbywa się według ściśle określonych wymagań dla oddziału sportowego. Przy czym należy zaznaczyć, że oddział sportowy jest jednym z oddziałów funkcjonujących w szkole w danym roku szkolnym (zob. Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2725/16, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2208/17).

Podkreślenia wymaga, iż szkolenie sportowe rozpoczęte przez uczniów oddziału sportowego we wrześniu 2015 roku w roku szkolnym 2015/2016 powinno być kontynuowane przez ten oddział w następnych klasach i trwać co najmniej kolejne trzy klasy, tj. w szkole podstawowe od klasy IV do klasy VI - funkcjonujące w roku szkolnym 2015/2016, 2016/2017 oraz 2017/2018 oraz w gimnazjum od klasy I do klasy III - funkcjonujące w roku szkolnym 2015/2016, 2016/2017 oraz 2017/2018.

Wskazać należy, że istotą prowadzonego postępowania było ustalenie liczby uczniów oddziałów sportowych, utworzonych zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego.

Sąd stwierdza, że organ prawidłowo wskazał, że utworzenie w roku szkolnym 2015/2016: klasy sportowej Szkoły Podstawowej w D., realizującej szkolenie sportowe z zakresu lekkiej atletyki, która liczyła [...] uczniów z różnych klas ogólnych, w tym z klas IV - [...] uczniów, z klas V - [...] uczniów i z klas VI - [...] uczniów oraz klasy sportowej Gimnazjum, realizującej szkolenie sportowe z zakresu piłki nożnej, która liczyła [...] uczniów, w tym z klas I - [...] uczniów (z tego uczniowie z klasy la - [...], z klasy Ib - [...]), z klas II - [...] uczniów (z tego uczniowie klasy IIa - [...], Ilb - [...]), z klas III - [...] uczniów (z tego klasa Ilia - [...], klasa Illb - [...]), było niezgodne § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego.

Sąd podkreśla, że przywołane powyżej przepisy, w których określono zasady tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych w szkołach podstawowych i gimnazjach, nie wskazują na możliwość prowadzenia szkolenia sportowego w grupach międzyoddziałowych i międzyklasowych. Z tego względu skarżąca gmina błędnie oceniła, że parametr 20 uczniów na moment utworzenia oddziału sportowego dotyczy uczniów różnych klas, na różnym poziomie kształcenia.

Stwierdzić należy, iż w świetle zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016 uczniowie klasy sportowej Szkoły Podstawowej w D. oraz klasy sportowej Gimnazjum w D., tj. według nazewnictwa klas, ustalonego w Uchwale Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół w D. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia klasy sportowej), na dzień sprawozdawczy, tj. [...] września 2015 r., nie mogli zostać przeliczeni wagą P17, z uwagi na fakt, iż klas tych nie można uznać jako oddziałów sportowych utworzonych na podstawie rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego.

Z tego względu dokonana przez skarżącą interpretacja § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, iż oddział sportowy i klasa sportowa to pojęcia synonimiczne - jest nieprawidłowa.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016 poprzez przyjęcie, że Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016, podczas gdy przedmiotowa subwencja była zgodna z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wobec czego nie zachodzą przesłanki umożliwiające Ministrowi Finansów, Inwestycji i Rozwoju domaganie się zwrotu wypłaconej w tym zakresie części subwencji, tym samym Organ nieprawidłowo ustalił, że w systemie informacji oświatowej według danych na dzień 30 września 2015 r. Organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów warunkujących istnienie oddziału sportowego w rozumieniu rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, w zakresie liczby uczniów, których należało przeliczyć przez wagę P17.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016. Sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.

Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 28 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2016 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2016.

W niniejszym postępowaniu organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, udowodnił iż w związku z przedstawieniem błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2015 r., przez Szkołę Podstawową w D. i Gimnazjum w D., Gmina [...] otrzymała część oświatową subwencji ogólnej na rok 2016 w kwocie wyższej od należnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.