Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił A. B. (dalej "skarżący") wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. W decyzji pouczono skarżącego, że na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, ze zm., dalej "u.s.u.s."), od przedmiotowego rozstrzygnięcia przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem Zakładu, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Pismem z 26 września 2016 r. skarżący wniósł skargę do tut. Sądu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2016 r. znak [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), jednakże w przypadku decyzji wydawanych przez ZUS, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, kognicja sądu administracyjnego została ograniczona przepisami ustawy z o systemie ubezpieczeń społecznych, ustanawiającej szczególny tryb odwoławczy od decyzji ZUS (Zakładu). Art. 83 ust. 2 u.s.u.s. stanowi bowiem, że od decyzji Zakładu (ZUS) przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym w tych sprawach jest więc sąd powszechny – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych.
Wyjątek od tej zasady wynika natomiast z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na rozstrzygnięcia wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w oparciu o art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego, na podstawie przepisów p.p.s.a.
Mając na uwadze treść powyżej wskazanych przepisów należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotycząca ustalenia wysokości zadłużenia skarżącemu z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, nie mieści się w katalogu spraw, o którym mowa w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., dlatego też nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Z tego też względu Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z uwagi na odrzucenie skargi, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. odstąpił od merytorycznego rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z 28.03.2012 r., II GZ 101/12, LEX nr 1145541).