Uzasadnienie
- I. G. i Ch. P. w W., dalej: "Skarżący" lub "Instytut" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku Skarżący wskazał, że źródłami przychodów Instytutu są dotacja statutowa oraz przychody osiągane w ramach kontraktów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia. Tym samym zapłata wpisu musiałaby nastąpić ze środków otrzymanych z Narodowego Funduszu Zdrowia za udzielane świadczenia zdrowotne, a więc ze szkodą dla pacjentów. Od 2013 r. działalność Instytutu przynosi straty w zakresie sprzedaży produktów, co przekłada się na stratę zarówno ze sprzedaży, z działalności operacyjnej, z działalności gospodarczej, jak i na ogólną stratę brutto i netto. W 2013 r. strata z działalności operacyjnej wyniosła (-) 1.992.853,21 zł, co przełożyło się na stratę netto w wysokości (-) 2.217.856,66 zł, a w 2014 r. strata wyniosła (-) 6.441.216,51 zł, co przełożyło się na stratę netto (-) 6.933.467,54 zł. Za pierwsze trzy miesiące 2015 r. strata z działalności operacyjnej wyniosła (-) 4.574.744,41 zł, co przełożyło się na stratę netto w wysokości (-) 4.669.922,01 zł. Skarżący podkreślił, że od 2013 r. stale wzrasta strata sprzedaży.
Strata ta w 2013 r. wyniosła (-) 11.321.651,19 zł, w 2014 r. powiększyła się do kwoty (-) 15.206.541,49 zł, a za pierwsze trzy kwartały 2015 r. osiągnęła wysokość (-) 6.924.519,27 zł. W ocenie Skarżącego, jeżeli dynamika przyrostu strat w 2015 r. utrzyma się na poziomie trzech pierwszych kwartałów 2015 r., to rok 2015 Instytut może zamknąć stratą wysokości (-) 28.000.000 zł, co stanowi około 30% przychodów uzyskanych w 2014 r.
Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach Instytut wskazał, iż jego kapitał zakładowy wynosi 8.143.221,36 zł, Skarżący posiada środki trwałe o wartości 80.951.883,56 zł. W oświadczeniu Szpital wskazał rachunki bankowe ze stanem kont: (+) 711.431,68 zł oraz (+) 5.278,98 euro. Instytut nie posiada wolnych środków finansowych na opłacenie kosztów wpisu o skargi. Środki na rachunkach bankowych zostały rozdysponowane na zakup leków i usług związanych z realizacją świadczeń zdrowotnych. Instytut zwrócił uwagę, że cały majątek jest niezbędny do wykonywania zadań, zatem nie jest możliwe jego spieniężenie na pokrycie kosztów sądowych. Na dzień złożenia wniosku tj. 24 sierpnia 2015 r., zaległości Instytutu w zapłatach za zakup leków i usług sięgały 7 miesięcy.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", referendarz sądowy może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis sądowy od skargi w kwocie 15.632 zł oraz stan faktyczny sprawy, zasadne jest uwzględnienie wniosku Skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych, a więc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając możliwości finansowe Skarżącego, wzięto po uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunku bankowym (11.431,68 zł oraz 5.278,98 euro), a w szczególności ich przeznaczenie oraz fakt, że wnioskujący jest instytutem badawczym, prowadzącym badania naukowe i prace rozwojowe w zakresie nauki o gruźlicy i chorobach płuc oraz udzielającym świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia gruźlicy i chorób płuc. Środki te są przeznaczone m.in. na zakup leków oraz zakup usług związanych z realizacją świadczeń zdrowotnych.
O trudnej sytuacji finansowej Skarżącego świadczą zaległości w zapłatach z tytułu zakupu leków i usług sięgające 7 miesięcy. Na podjęte rozstrzygnięcie wpływ miały również informacje o sytuacji finansowej Skarżącego. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Instytut ponosi straty na prowadzonej działalności. W 2013 r. strata netto wyniosła (-) 2.217.856,66 zł, a w pierwszych trzech kwartałach 2015 r. osiągnęła wysokość (-) 6.924.519,27 zł.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.