Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej we W. prowadzi wobec Z. S. (zwanego dalej: skarżącym) postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia....10.2009 r. nr... obejmującego należności z tytułu cła za czerwiec 2000 r.
Pismem z dnia....01.2010 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Izby Celnej we W. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. w związku z tytułem wykonawczym nr...
Orzekając w sprawie postanowieniem z dnia....02.2010 r. nr... Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego zwracając uwagę na brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w tym zakresie.
Rozpatrując zażalenie skarżącego na powyższe postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia....04.2010 r. nr... utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia....02.2010 r.
Wnioskiem z dnia....04.2011 r. uzupełnionym (na wezwanie organu) pismem z dnia...05.2011 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia....04.2010 r., wskazując jako podstawę prawną uwzględnienia jego żądania art. 156 § 1 pkt 3, 4 i 7 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazał na swoją sytuację zdrowotną i fakt, iż nigdy nie został przebadany przez biegłych psychiatrów, co w jego ocenie miało wpływ na prowadzone wobec niego postępowanie. Podniósł ponadto argumenty dotyczące powstania egzekwowanej zaległości wyjaśniając, iż był jedynie firmantem i nie są mu znane szczegóły transakcji.
Rozpatrując powyższy wniosek Minister Finansów postanowieniem z dnia...08.2011 r., Nr... odmówił skarżącemu stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia...04.2010 r., nr... W jego uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a odnosząc się do treści wniosku skarżącego z dnia...04.2011 r., sprecyzowanego pismem z...05.2011 r. wyjaśnił, iż wniosek ten zainicjował konkretną sprawę administracyjną, tj. w tym przypadku sprawę o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia...04.2010 r.
Dalej przytaczając podstawy prawne, które mogą doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), uregulowane w art. 156-159 k.p.a., wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prowadzone przez organ wyższego stopnia ma na celu jedynie dokonanie oceny ważności decyzji na podstawie stanu dowodowego i przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania, co oznacza, że organy administracji opierają się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję (postanowienie) postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Ministra Finansów organ I instancji wydając postanowienie z dnia...02.2010 r., działał na podstawie i w granicach zakreślonych przez prawo, stronie zaś wyczerpująco wyjaśnił przyczyny, dla których jej argumenty dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zostały uwzględnione.
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Finansów postanowieniem z dnia...11.2011 r., nr... utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia...08.2011 r.
W jego uzasadnieniu wyjaśniając, iż podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia, zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. mogą stanowić tylko przyczyny wskazane w tym przepisie, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które mogłyby uzasadnić zastosowanie w sprawie przepisu art. 156 k.p.a. Niedopuszczalne jest bowiem odwoływanie się do innych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mieszczą się w katalogu zawartych w tym przepisie i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia...04.2010 r. nr...
Kwestionując prawidłowość wydanego postanowienia z dnia...11.2011 r. skarżący pismem z....01.2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w treści której zarzucił urzędnikom administracji naruszenie zasady humanitaryzmu i wniósł o umorzenie należności zawartych w egzekucji komorniczej. W przedmiotowej skardze opisał również szczegółowo swoje problemy związane z życiem codziennym.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Rozpoznając sprawę zgodnie z powyższymi zasadami uznać należy, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Niniejsza sprawa - prowadzona w trybie nadzwyczajnym - sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia....04.2010 r. nr... utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia....02.2010 r., nr... w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr... obejmującego zaległości z tytułu cła za czerwiec 2000 r., w kwocie... zł.
Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35 oraz z 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, Nr 23, s.
43) i jak wynika z obu wydanych w tej sprawie postanowień podstawą odmowy stwierdzenia nieważności było stwierdzenie, że przeprowadzona przez Ministra Finansów kontrola postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia...04.2010 r. nie potwierdziła jakiejkolwiek przesłanki określonej w wart. 156 § 1 k.p.a., a warunkującej stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) i taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu[1].
Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy organy orzekające - prowadząc postępowanie wyjaśniające - zobowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania postanowienia z...04.2010 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny, biorąc przy tym pod uwagę argumentację podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu. Wprawdzie dla oceny postanowienia z...04.2010 r. znaczenie miał przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tym postanowieniem, ale stanowisko skarżącego zaprezentowane w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności również należało w tym postępowaniu uwzględnić i ocenić, co - zdaniem Sądu - zostało prawidłowo dokonane przez organy orzekające.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, Minister Finansów, podzielając swoje stanowisko (jako organu pierwszej instancji) uznał, że postanowienie z...04.2010 r. nie jest obarczone wadą uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności. W tym kontekście dodatkowo organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu z dnia...11.2011 r. zwrócił uwagę, iż postanowienie z....04.2010 r. wydane zostało przez właściwy organ administracji, posiada podstawę prawną, nie narusza przepisów prawa, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem, zostało skierowane do osoby będącej stroną w sprawie, było wykonalne w dniu jego wydania, a w razie jego wykonania nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej nieważność z mocy prawa.
W ocenie Sądu, z takim stanowiskiem organu wyrażonym w postanowieniu z dnia...11.2011 r. w pełni należy się zgodzić. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący zarówno we wniosku z dnia....04.2011 r., sprecyzowanym pismem z dnia....05.2011 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia....04.2010 r., jak i wniosku z dnia....09.2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wskazał na konkretne okoliczności wynikające z ustaleń stanu faktycznego, których wystąpienie powodowałoby naruszenie przepisu art. 156 k.p.a. Jak zasadnie podniósł Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu powołane przez skarżącego argumenty dotyczące m.in. powstania egzekwowanej zaległości, czy sytuacji zdrowotnej nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia...04.2010 r. Z kolei kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowana w toku postępowania egzekucyjnego, nie może dotyczyć zgodności z prawem rozstrzygnięć merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki.
Z uwagi zatem na nieprzedstawienie przez skarżącego konkretnych podstaw, mieszczących się w katalogu przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, określonych w art. 156 k.p.a., Minister Finansów zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia...04.2010 r., co czyni przedmiotową skargę bezzasadną.
Tym samym, Sąd Administracyjny, wychodząc poza granice zaskarżenia na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2012 r.,, poz. 270], dalej – p.p.s.a., nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia Ministra Finansów z dnia...11.2011 r., które zostało wydane na mocy właściwie zastosowanych przepisów prawa i w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Nie doszło tym samym do naruszenia norm prawa materialnego, w szczególności art. 156 k.p.a. oraz podstawowych zasad postępowania wyjaśniającego określonych w art. 7, art. 77 i art. 9 k.p.a.
Z tych wszystkich przyczyn, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie stwierdzając, aby wydane w sprawie postanowienia naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
- - ---------------------- [1] Wyrok WSA w Warszawie z dnia 01.12.2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/09, Lex nr 583157.