Uzasadnienie
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Stowarzyszenia... "P." Organizacja Pożytku Publicznego (dalej: "Stowarzyszenie", "Strona", "Skarżąca") od postanowienia Ministra Sportu i Turystyki z [...] listopada 2018 r. nr [...]dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu przeprowadzenie postępowania w sprawie udzielenia Stowarzyszeniu, pomocy de minimis w łącznej kwocie 316 000,00 zł, przeznaczonej na wycieczkę do [...] oraz na organizację dwóch imprez sportowych: "[...]" i "[...]", Minister Sportu i Turystyki (dalej: "Minister", "organ") postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji Minister przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Pismem z 29 czerwca 2018 r. Stowarzyszenie wniosło o udzielenie pomocy publicznej - pomoc de minimis w łącznej kwocie w wysokości: 316 000,00 zł przeznaczonej na wycieczkę do Rzymu w 2018 r. - w kwocie wynoszącej: 296 000,00 zł oraz na organizację dwóch imprez sportowych: "[...]" i "[...]"- w kwocie w wysokości: 20 000,00 zł. Do przedmiotowego wniosku dołączono program wraz z harmonogramem wycieczki, a także program, założenia, cele, preliminarz, terminarz przeprowadzenia imprezy "[...] " oraz opis zadania wraz z tabelarycznie ujętą częścią rzeczową i finansową imprezy "[...]". Dołączono również, pisma stanowiące odpowiedź Ministerstwa Sportu i Turystyki na wcześniejsze wystąpienia Stowarzyszenia, w których wyjaśniono Stowarzyszeniu na jakich zasadach i w jaki sposób, może otrzymać dofinansowanie w zakresie właściwości Ministra Sportu i Turystyki.
Pismem z 14 sierpnia 2018 r. Minister poinformował Stronę o zasadach ogłaszania naborów i konkursów na dofinansowanie realizacji zadań. Stowarzyszenie, w odpowiedzi na pismo organu, przesłało kolejne wystąpienie (e-mail z 21 sierpnia 2018 r.).
Minister pismem z 20 września 2018 r., udzielił szczegółowych wyjaśnień w zakresie pomocy de minimis oraz sposobu dofinansowania zadań publicznych.
Pismem z 27 września 2018 r. (e-mail) Stowarzyszenie złożyło wniosek o wydanie przez Ministra decyzji administracyjnej w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, w tym przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasad ogólnych K.p.a.
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r., o numerze wskazanym wyżej, Minister odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wnioskowanej pomocy de minimis. W uzasadnieniu stwierdzono, że Minister udziela wsparcia na dofinansowanie realizacji zadań mających na celu wspieranie sportu wśród osób niepełnosprawnych (a więc o tematyce, która stanowi przedmiot działalności Stowarzyszenia), ogłaszając:
- - otwarte konkursy dotyczące dofinansowania realizacji zadań publicznych ze środków budżetu państwa, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. poz. 430 z późn. zm.);
- - otwarte nabory dotyczące dofinansowania zajęć sportowych dla uczniów lub zadań z zakresu aktywności fizycznej ze środków Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów realizowane na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 18 grudnia 2015 r. w zakresie przekazywania środków z Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów (Dz. U. poz. 2222);
- - otwarte nabory realizowane w ramach programów dotyczących dofinansowania rozwijania sportu i aktywności fizycznej ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 25 września 2017 r. w sprawie przekazywania środków z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1801).
Minister podkreślił, że w chwili złożenia przez Stowarzyszenie wniosku z 26 czerwca 2018 r., w którym Stowarzyszenie sformułowało żądanie przyznania pomocy de minimis oraz w chwili wydawania niniejszego postanowienia Minister Sportu i Turystyki nie ogłosił konkursu ani programu o tematyce, której dotyczy wniosek Stowarzyszenia. Wskazano również, że organ nie może przyznać dofinansowania na zadania opisane we wniosku Stowarzyszenia poza trybem przewidzianym w wymienionych wyżej przepisach.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższego postanowienia Stowarzyszenie złożyło z zachowaniem terminu, zarzucając w nim, że wydane postanowienie jest pozbawione podstawy prawnej w związku z czym wnosi o stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § pkt 1 K.p.a. Nadto Stowarzyszenie w oparciu o wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2018 r. sygn. akt: V SA/Wa 644/17, zwróciło się do Ministra o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie de minimis oraz zarzuciło, że organ nie wykazał w swojej decyzji ogłaszającej konkurs na 2019 r., że przyznane w wyniku konkursu dotacje publiczne są pomocą de minimis, co może skutkować sankcjami dla potencjalnych beneficjentów takiego wsparcia.
Po rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Minister zaznaczył, że weryfikacja postanowienia, z uwagi na okoliczność określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a, warunkująca unieważnienie wydanego postanowienia "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa" nie znajduje podstaw do uwzględnienia. W uzasadnieniu wskazano, iż wielokrotnie informowano Stowarzyszenie, że Minister ogłasza nabory i konkursy na dofinansowanie realizacji zadań na podstawie wydawanych przez siebie decyzji i zarządzeń w treści których, określa adresata danego programu, obowiązujące terminy, cel przeznaczonego dofinansowania oraz jego wysokość, wymagane dokumenty, postanowienia umowne, których należy w ramach zawartej umowy dotrzymać. Natomiast Stowarzyszenie, co podkreślił Minister wyraźnie domaga się pomocy/wsparcia finansowego, na innych zasadach, poza konkursem i naborem.
Organ wyjaśnił również, że w wystąpieniach kierowanych do Stowarzyszenia wielokrotnie wyjaśniał istotę pomocy de minimis oraz powód braku możliwości jej udzielenia Stowarzyszeniu przez organ.
Odnosząc się do przytaczanego przez Stowarzyszenie wyroku z 10 maja 2018 r. sygn.akt: V SA/WA 644/17, Minister podkreślił, że w niniejszej sprawie brak możliwości przyznania dofinansowania przez Ministra Sportu i Turystyki, nie wynika z tego, że Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej (co wskazano w w/w wyroku), ale z faktu, że w chwili składania wniosku (9 lipca 2018 r.) organ nie prowadził konkursów lub programów pozwalających na dofinansowanie inicjatyw, opisanych przez Stowarzyszenie. Ogłaszane konkursy lub nabory są otwarte - Stowarzyszenie w latach poprzednich - jak samo wskazuje - brało w nich udział, na ogólnie określonych zasadach, obowiązujących wszystkie ubiegające się podmioty przystępujące do danego naboru/konkursu.
Stowarzyszenie zaskarżyło wyżej opisane rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie:
- - art. 7, art. 11, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organy administracji nie podjęły żadnych czynności celem wyjaśnienia sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w całości materiału dowodowego. W niniejszym postępowaniu nie została również zrealizowana zasada przekonywania określona w art. 11 K.p.a., która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć;
- - art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TfUE) poprzez niezasadne uznanie, że Stowarzyszenie nie może być beneficjentem pomocy de minimis, tylko z tego powodu, że nie jest przedsiębiorcą oraz podmiotem nastawionym na zysk.
Jednocześnie organ zawęził definicję przedsiębiorcy wyłącznie do prawa krajowego i stwierdził, że na podstawie polskiego kodeksu cywilnego, art. 43 (1) w zw. z art. 33¹ § 1 K.c., przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Tymczasem przedsiębiorstwem w myśl przepisów prawa Unii Europejskiej może być również podmiot sektora publicznego prowadzący działalność gospodarczą, w tym organizacja prowadząca badania i upowszechniająca wiedzę w zakresie w jakim prowadzi działalność gospodarczą. Bez znaczenia w tym zakresie są również źródła finansowania danego podmiotu oraz cel działalności. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, przedsiębiorcą będzie więc zarówno spółka prawa handlowego, jednoosobowa działalność gospodarcza, przedsiębiorstwo państwowe lub komunalne, jak i organizacje pozarządowe, stowarzyszenia, fundacje, szpitale etc.
Skarżący zwrócił uwagę również na fakt, że Stowarzyszenie jest w ciężkiej sytuacji finansowej, a prowadzona egzekucja administracyjna dwóch dotacji z 2004 r przez m.st. Warszawa w kwocie 79 000 zł z odsetkami nie została umorzona. Dodał, że przyznanie pomocy pozwoli dokonać spłaty zobowiązań, rozwinąć działalność Stowarzyszenia, uniknąć jego likwidacji, utworzyć działalność gospodarczą w celu uniknięcia podobnych sytuacji w przyszłości, realizować zadania statutowe poprzez pomoc dla osób niepełnosprawnych zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie Stowarzyszeniu pomocy de minimis w kwocie 316 000,00 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.
Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie z [...] stycznia 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Skarżącej o udzielenia pomocy de minimis w łącznej kwocie 316 000,00 zł, przeznaczonej na wycieczkę do [...] oraz na organizację dwóch imprez sportowych: "[...]" i "[...]", Minister Sportu i Turystyki.
Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku.
Zasady korzystania z dofinansowania realizacji zadań mających na celu wspieranie sportu wśród osób niepełnosprawnych określane są w drodze otwartych konkursów dotyczących realizacji zadań publicznych ze środków budżetu państwa, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. poz. 430 ze zm.), a także otwartych naborów dotyczących dofinansowania zajęć sportowych dla uczniów lub zadań z zakresu aktywności fizycznej ze środków Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów realizowane na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 18 grudnia 2015 r. w zakresie przekazywania środków z Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów (Dz. U. poz. 2222) i w ramach programów dotyczących dofinansowania rozwijania sportu i aktywności fizycznej ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 25 września 2017 r. w sprawie przekazywania środków z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1801).
Zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Organ może zatem przyznać dofinansowania na realizację określonych zadań w sferze publicznej wyłącznie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Natomiast, jak wynika z informacji organu, w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku (26 czerwca 2018 r.), o przyznanie pomocy de minimis Minister Sportu i Turystyki nie ogłosił konkursu ani programu o tematyce, której dotyczy wniosek Stowarzyszenia.
Mając powyższe na względzie Sąd wyjaśnia, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Brak podstawy prawnej, która dałaby uprawnienie do żądania udzielenia Stronie, pomocy de minimis w łącznej kwocie 316 000,00 zł, przeznaczonej na: wycieczkę do Rzymu oraz na organizację dwóch imprez sportowych: "[...] " i "[...]" powoduje, iż organ nie ma podstawy do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego.
Powyższe stanowi o istnieniu uzasadnionej przyczyny powodującej, że postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego żądania Skarżącego nie mogło być wszczęte w myśl art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego rację ma organ, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienia nie znajdują również pozostałe zarzuty skargi bowiem w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W tym zakresie skarga okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.