Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia... października 2019 r. nr... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... maja 2016 r. o sygn.... o odmowie uchylenia postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... listopada 2009r. dotyczącego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a."
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W wyniku rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez zobowiązaną L. P., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą I.... (dalej: zobowiązana, strona, skarżąca), Prezydent m.st. Warszawy w dniu... listopada 2009 r. wydał postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów zobowiązanej, uznając je za nieuzasadnione. Strona wnosząc przedmiotowe zarzuty jako ich podstawę podniosła m. in. kwestię nieistnienia obowiązku objętego egzekucją. W uzasadnieniu zarzutów odniosła się do oceny niekonstytucyjności przepisów będących podstawą opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne. Wierzyciel wydając w dniu... listopada 2009 r. postanowienie wskazał, że niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej nie została stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, a zatem przedmiotowy zarzut nie może być uznany za zasadny.
Reasumując wskazywana przez skarżącą kwestia braku podstawy prawnej naliczania opłat, w jego ocenie, jest nieuzasadniona. W dniu...sierpnia 2014 r. zobowiązana złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w postanowieniem z uwagi na fakt, że wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt K 30/12, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne za niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.
Postanowieniem nr... z dnia... maja 2016 r. (sygn....) Prezydent m.st. Warszawy orzekł o odmowie uchylenia postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... listopada 2009 r. dotyczącego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej złożonych pismem z dnia/... września 2009 r.
Na niniejsze postanowienie w dniu... czerwca 2016 r. zażalenie wniosła wnioskodawczyni.
Postanowieniem z dnia... października 2019 r. nr... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... maja 2016 r. o sygn.... o odmowie uchylenia postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... listopada 2009 r. dotyczącego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło brak istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 a § 1 kpa. Bezsporne w niniejszej sprawie było wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 25 czerwca 2013 r. (sygn. akt K 30/12), w którym Trybunał uznał art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne za niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.
W ocenie jednak Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. opłata za czynności geodezyjne i kartograficzne będąca przedmiotem egzekucji wynikała wprost z obowiązujących przepisów, nie zaś z decyzji jakiegokolwiek organu administracji. Kwestionowane przez zobowiązaną postanowienie w sprawie zarzutów nie było wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz wyłącznie o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zostały w nim powołane (w uzasadnieniu) wyłącznie jako wskazanie podstawy prawnej opłaty (jak wskazano wyżej), nie zaś jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Organ drugoinstancyjny wskazał, że art. 145 a § 1 kpa stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Reasumując w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z powodu wyżej wymienionego, nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania uregulowana w art. 145 a § 1 kpa.
Od powyższego postanowienia strona złożyła skargę do WSA w Warszawie.
W skardze zarzuciła naruszenie: art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 a § 1 i § 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt K 30/12 (Dz. U. z 2013 r., poz. 805), poprzez odmowę uchylenia postanowienia Prezydenta m.st Warszawy z dnia... listopada 2009 r.
Strona w skardze podniosła, że postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... listopada 2009 r. dotyczyło stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów zobowiązanej - w tym zarzutu nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji - wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym, w którym organ domagał się zapłaty opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, naliczonych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Powołała się na treść art. 190 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W świetle ustępu trzeciego ww. artykułu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy w przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej. Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Jak stanowi art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Skarżąca akcentuje w skardze, iż w wyroku z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt K 30/12, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art 40 ust 5 pkt 1 lit b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest niezgodny z art 92 ust 1 i art 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś w punkcie II wskazał, że przepis wymieniony w części I traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten wszedł w życie w dniu 12 lipca 2014 r. Regulacja zawarta w art 40 ust. 5 pkt 1 lit b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiła delegację ustawową do wydania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego.
Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach wielokrotnie wskazywał na to, że rozporządzenie oparte na niekonstytucyjnym przepisie prawa dzieli los ustawowego przepisu zawierającego delegację do jego wydania (tak przykładowo w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego potwierdzające niekonstytucyjność delegacji ustawowej powoduje utratę mocy obowiązującej przepisu prawnego, który ją konstytuuje. Rodzi to konsekwencje także w stosunku do ściśle związanego z nią rozporządzenia wykonawczego. Skoro z dniem 12 lipca 2014 r. utracił moc obowiązującą przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, to w tej samej dacie przestało obowiązywać również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. Skarżąca podniosła, że w relewantnym dla sprawy orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny orzekł wprawdzie, iż zakwestionowany przepis ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utracił moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od jego ogłoszenia, nie oznacza to jednak, że orzeczenie Trybunału nie odnosi się do stanów faktycznych zaistniałych przed tą datą.
Przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy (a w ślad za nim ww. rozporządzenie) był przecież niekonstytucyjny już od chwili jego wydania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdziło jedynie istnienie niezgodności tego przepisu z Konstytucją i uchyliło ten przepis z dniem 12 lipca 2014 roku. Z wadliwego aktu prawnego nie wypływa zaś powinność zachowywania się w sposób zgodny z zawartymi w nim nakazami. Strona powołała się na teorię prawa konstytucyjnego wskazującą, że z treści ww. powoływanych przepisów Konstytucji, wprowadzających dopuszczalność retroaktywnego oddziaływania orzeczeń Trybunału na prawomocne orzeczenia, ostateczne decyzje lub inne rozstrzygnięcia, można - na zasadzie argumentu a maiori ad minus - wyprowadzić normatywną regułę o charakterze "supernormy intertemporalnej", która wyłącza i przełamuje typowe reguły międzyczasowe obowiązujące w poszczególnych kategoriach spraw należących do różnych gałęzi prawa.
Podstawą takiego poglądu jest założenie, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma silniejszy skutek derogacyjny niż formalne uchylenie aktu przez prawodawcę pozytywnego i przynosi swoiste ograniczenie swobody regulacyjnej w zakresie kształtowania regulacji intertemporalnej. Nie chodzi tu bowiem tylko o zwykłą zmianę normatywną i jej konsekwencje międzyczasowe, ale o usunięcie skutków swoistej patologii normatywnej oraz restytucję stanu niesprzeczności hierarchicznej i spójności w systemie prawa. Prawodawca pozytywny nie może więc zastosować zasady dalszego działania niekonstytucyjnego prawa, gdyż "derogacja trybunalska" oddziałuje nie tylko w sferze formalnego, ale również w sferze materialnego obowiązywania norm niezgodnych z Konstytucją, umowami międzynarodowymi lub ustawami. Analiza zapadłych w ostatnim czasie orzeczeń wskazuje na to, że w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i powszechnych zdecydowanie dominuje stanowisko wskazujące na konieczność eliminowania z obrotu prawnego wydanych przed ogłoszeniem wyroku TK rozstrzygnięć opartych na podstawie przepisów, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał oraz wydanych w przedmiocie zastosowania tego przepisu wyroków sądowych, względnie użycia innych środków procesowych w celu sanacji stanu niekonstytucyjności w obszarze stosowania prawa i jego kontroli.
Sądy administracyjne zwracają uwagę, iż określenie "moc powszechnie obowiązująca", użyte w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przybliża walor wyroków TK do źródeł prawa obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie dotyczących kręgu adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Wejście w życie negatywnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego skutkuje tym, że należy przyjąć fikcję prawną, jakoby niekonstytucyjny przepis nigdy nie obowiązywał, a przynajmniej nie obowiązywał od chwili wejście w życie Konstytucji. Uzupełniająco skarżąca wskazała, iż w dniu 14 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór w analogicznych okolicznościach faktycznych. Wyrok zapadł w sprawie o sygn. akt I OSK 54/14.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.
Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności, należy przywołać art. 145 a § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Nie ulega żadnym wątpliwościom, że instytucja wznowienia postepowania, w tym oparta o przesłankę określoną w art. 145 a § 1 kpa, stosuje się również do postępowań zakończonych wydaniem postanowienia, na które przysługuje zażalenia, zgodnie bowiem z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy kpa: art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
W niniejszej sprawie postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia... listopada 2009 r. dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów wydane było w ramach postępowania egzekucyjnego. W świetle zaś art. 18 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Reasumując dopuszczalnie prawnie było wznowienie postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia...listopada 2009 r. dotyczącego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Tym samym Prezydent m.st. Warszawy prawidłowo postąpił dokonując wszczęcia przedmiotowego postępowania.
Oceniając słuszność zgłoszonych zarzutów w ramach nieistnienia egzekwowanego obowiązku, w sytuacji gdy akt normatywny zawierający bezpośrednią podstawę prawną do jego wydania został wyeliminowany z obrotu prawnego z mocą ex tunc, w niniejszej sprawie wierzyciel powinien odnieść się m. in. do art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Tylko bowiem w ten sposób mógłby ocenić czy obowiązek nadal istnieje, biorąc pod uwagę okoliczności, jakie zaszły po wystawieniu tytułu wykonawczego. Nie można również pominąć, że skoro egzekwowane opłaty powstały z mocy prawa i nie wydawano w tym zakresie żadnych decyzji administracyjnych, tym samym możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Przepisy prawa materialnego, będące zatem podstawą egzekwowanych opłat, są również podstawą prawną pozwalającą wierzycielowi na ewentualne uznanie słuszności zarzutów zgłoszonych na etapie egzekucji administracyjnej.
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy zatem nie można pominąć okoliczności, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., wydany w sprawie o sygn. akt K 30/12, został ogłoszony w dniu 11 lipca 2013 r. w Dz. U. poz. 805. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności: art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne z art. 92 ust. 1 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i orzekł, że: art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny ponadto orzekł, że przepis wymieniony w części I traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "Rozstrzygnięcie w zakresie innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze in fine Konstytucji) ma na celu ograniczoną w czasie minimalizację negatywnych systemowo następstw stwierdzenia niekonstytucyjności, przez ochronę zasad konstytucyjnych, które w warunkach niniejszej sprawy są przedkładane ponad hierarchiczną zgodność systemu prawnego. W okresie między ogłoszeniem niniejszego wyroku, a utratą mocy obowiązującej przez przepis oznaczony w jego sentencji, prawodawca zobowiązany jest dokonać stosownej zmiany prawa, aby zapewnić realizację wskazanych w niniejszym wyroku zasad konstytucyjnych.
Istotnym elementem działań prawodawcy powinno być również wprowadzenie stosownych reguł intertemporalnych zmierzających do restytucji konstytucyjności tak daleko, jak to możliwe. Bezczynny prawodawczo upływ terminu wynikającego z sentencji niniejszego wyroku będzie oznaczać, że uznany za niekonstytucyjny przepis ex constitutio utraci moc obowiązującą, co z kolei może doprowadzić do wystąpienia konstytucyjnie określonych pośrednich skutków stwierdzenia hierarchicznej niezgodności norm (m.in. art. 190 ust. 4 i art. 77 ust. 1 Konstytucji).
Wskazanie w sentencji na inną datę utraty mocy obowiązującej niż dzień ogłoszenia niniejszego wyroku jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat związanych z udostępnianiem danych i informacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy podkreślić, że sama zasadność ponoszenia przedmiotowo istotnych opłat nie budzi wątpliwości. Przyjęcie innego rozwiązania skutkowałoby nieuprawnionym przysporzeniem majątkowym po stronie osób prowadzących zarobkowo działalność geodezyjną i kartograficzną kosztem ogółu jednostek, na które zostałby przeniesiony ciężar finansowy związany z eksploatacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez podmioty prowadzące określony rodzaj działalności gospodarczej.
Ponadto utrata mocy obowiązującej upoważnienia ustawowego wraz z ogłoszeniem niniejszego wyroku, a w konsekwencji utrata mocy obowiązującej rozporządzenia z 2004 r., mogłaby doprowadzić do powstania luki konstrukcyjnej. Korzystające z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego podmioty byłyby bowiem nadal zobowiązane do dokonania czynności konwencjonalnej, zarazem jednak brak byłoby - na gruncie obowiązujących przepisów prawa geodezyjnego - normy określającej jak należy postąpić, aby dokonać tejże czynności oraz w jakich wypadkach jest ona dokonywana, a w jakich nie." Nie ulega zatem żadnym wątpliwościom, że powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie podważało zasadności ponoszenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, ale jedynie sposób określania ich wysokości. Ustawodawca wprowadził regulację w postaci ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 897), przywracającą stan zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając argumentację zawartą w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zgodnie z art. 12 w/w ustawy nowelizującej w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, związanych z koniecznością poniesienia opłaty, jeżeli zachodzi różnica pomiędzy wysokością opłaty wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, a opłatą wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pobiera się opłatę niższą. Sąd w niniejszym składzie przychyla się do interpretacji przedmiotowej normy prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 2701/16: "W sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy stanowiącego delegację do wydania rozporządzenia, czego konsekwencją jest derogowanie z porządku prawnego tego aktu, to w demokratycznym państwie prawnym nie można treści art. 12 ustawy z 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (...) odczytywać inaczej, niż obowiązek zastosowania prawa względniejszego wynikającego z regulacji ustawowych dotyczących nałożonych na obywateli obowiązków publicznoprawnych i ich wysokości." Reasumując z porządku prawnego nie zostały wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego deregowane normy prawne pozwalające na pobieranie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne. Wprowadzono jednak zmiany w ich wysokości i zwolnienia od ich uiszczania.
Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie był podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji nie zachodziła przesłanka określona w art. 145 a § 1 kpa. Organ wskazał, że przedmiotowa norma prawna była jedynie podstawą opłaty wynikającej wprost z przepisów prawa. W jego ocenie postanowienie w przedmiocie zarzutów oparte było zaś wyłącznie o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie zastosowano norm prawnych wynikających z ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Wierzyciel wydający pierwszoinstancyjne orzeczenie był bowiem zobowiązany do zbadania złożonego w zarzutach egzekucyjnych "nieistnienia" obowiązku z tego powodu, że akt normatywny zawierający bezpośrednią podstawę prawną do wystawienia tytułu wykonawczego został wyeliminowany z obrotu prawnego z mocą ex tunc, w związku z tym, że tytuł wykonawczy był oparty bezpośrednio na postawie aktu normatywnego.
Tym samym w zaskarżonym postanowieniu, z punktu prawa materialnego, podlegało ocenie istnienie obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji, w związku z niekonstytucyjnością art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zatem przedmiotowe orzeczenie oparte było również o tę normę prawną. Potwierdza to zresztą treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w której organ odnosi się do: art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz niekonstytucyjności podstawy prawnej naliczania opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne. Przepisy wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji były jedynie podstawą prawną o charakterze proceduralnym. Przyjęcie odmiennego rozumowania byłoby również niedopuszczalne z powodu nierównego traktowania zobowiązanych w zakresie stosowania art. 145 a § 1 kpa w zależności czy opłaty na nich nakładane wynikałyby wprost z przepisów prawa (tak jak w niniejszej sprawie) czy opłaty nakładane byłyby w drodze decyzji administracyjnej (przepisy prawa materialnego byłyby podstawą prawną decyzji).
Organ bowiem w swojej argumentacji prowadzi do wniosku, że wznowienie postępowania dopuszczalne byłoby tylko w przypadku postępowań zakończonych orzeczeniem o nałożeniu opłaty. Ponownie zaakcentować należy, że skoro egzekwowane opłaty powstały z mocy prawa i nie wydawano w tym zakresie żadnych decyzji administracyjnych, tym samym możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania. Organ, mając na uwadze, że wszczęcie postępowania w trybie wznowienia rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego, a zatem w odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego, powinien przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy zastosować w niniejszej art. 12 ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zważywszy, że zgodnie z w/w przepisem ustawy nowelizującej: w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, związanych z koniecznością poniesienia opłaty, jeżeli zachodzi różnica pomiędzy wysokością opłaty wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, a opłatą wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pobiera się opłatę niższą, organ przede wszystkim powinien przeanalizować możliwość zastosowania art. 40 a ust. 2 pkt 3 ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne zwalniający z pobierania opłat za udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub prac kartograficznych materiałów zasobu - w przypadku prac geodezyjnych lub prac kartograficznych wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego (punkt 2 wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota stanowi sumę: uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego w wysokości 100 zł, kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości 480 zł oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.