Uzasadnienie
Spółka z o.o. [...] z siedzibą w W. zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować szkodę o nieodwracalnych skutkach, bowiem skarżąca została zobowiązana do zapłaty "olbrzymiej kwoty pieniężnej, którą w chwili obecnej nie dysponuje". Powyższe skutkowałoby – w ocenie Spółki – wszczęciem postępowania egzekucyjnego i naraziłoby skarżącą na niepotrzebne koszty i niedogodności. Podniesiono przy tym, iż osiągane przez Spółkę dochody nie dają możliwości uiszczenia wymaganej kwoty bez jednoczesnego spowodowania poważnych trudności, jak też istotnego uszczerbku w stanie majątkowym, a tym samym w codziennym funkcjonowaniu. Do wniosku załączono kopie dokumentów finansowych Spółki za lata 2013-2015.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić także należy, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności.
Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13).
W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15).
Spółka uzasadniając swój wniosek powołała się na trudną sytuację materialna oraz ryzyko utraty płynności finansowej. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przedstawiła kopie następujących dokumentów: zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2013 (k. 17-20 akt); zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2014 (k. 27-30 akt); sprawozdania finansowego za rok 2014 (k. 44-48 akt) wraz z bilansem (k. 49-50 akt), rachunkiem zysków i strat (k. 51 akt) oraz informacją dodatkową (k. 52-55 akt); sprawozdania zarządu z działalności Spółki za rok 2014 (k. 56-57 akt); uchwały Spółki z dnia 30 czerwca 2015 r. (k. 58 akt); rachunku zysków i strat – wariant porównawczy na dzień 21 września 2015 r. (k. 60 akt); wyciągi miesięczne z rachunku bankowego za miesiące: czerwiec 2015 r. (k. 61-68 akt); lipiec 2015 r. (k. 69-75 akt) oraz sierpień 2015 r. (k. 21-26 akt).
W ocenie Sądu przedłożone dokumenty finansowe Spółki nie uprawdopodobniają podnoszonych okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji Spółki z lat 2013-2015, zaś skarga wraz z wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej została złożona przez skarżącą w lutym 2017 r. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że dokumenty obrazujące kondycję finansową wnioskującej strony winny być aktualne w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienia NSA: z dnia 19 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 699/15; z dnia 4 grudnia 2015 r. o sygn. akt II GZ 813/15; z dnia 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 925/15; z dnia 9 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 192/16; z dnia 28 września 2016 r. o sygn. akt II GZ 933/16).
W tej sytuacji, sama okoliczność zobowiązania Spółki do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Spółka nie uprawdopodobniła bowiem jaką szkodę, a co więcej szkodę znaczną lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie wskazanego obowiązku. W tym zakresie powtórzyć jeszcze raz należy, iż przedłożone przez stronę dokumenty finansowe nie potwierdzają uzasadnienia wniosku w dacie jego złożenia. Podkreślić przy tym należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej, w szczególności poprzez podanie wysokości środków pieniężnych jakimi dysponuje (obraca) osoba prawna, jak również ewentualnie zgromadzonych na rachunkach bankowych.
Natomiast sama tylko okoliczność, iż kwota objęta zaskarżoną decyzją jest dla Spółki kwotą "olbrzymią", bez wykazania przy tym, jaki wpływ na aktualną sytuację finansową skarżącej miałoby jej wyegzekwowanie, nie może przesądzać i nie przesądza ani o utracie płynności finansowej skarżącej, ani o jej niewypłacalności.
Odnosząc się z kolei do podniesionej przez autora wniosku obawy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego stwierdzić należy, iż okoliczność przymusowej realizacji publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 424/14, z dnia 18 września 2014 r. o sygn. akt II OZ 942/14, z dnia 5 marca 2015 r. o sygn. akt I FZ 15/15, z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 253/16).
Ponadto, gdy zaskarżony akt nakłada na skarżącą stronę zobowiązanie pieniężne niewystarczające jest wykazanie, że na skutek wykonania tego aktu dojdzie do egzekucji kwoty zobowiązania, a także wywód uzasadniający przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje. Dokonując oceny wniosku, Sąd musi oprzeć się na wiarygodnym materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. Celem ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia stronie szkody majątkowej i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r. o sygn. akt II FZ 718/13).
Niezależnie od powyższego podnieść także trzeba, iż nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania należności pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie skarżącej zwrócona. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. o sygn. akt I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia.
Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 684/13).
Skoro więc skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. – Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.