Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 maja 2010 r. J. S., na podstawie art. 55 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. o wymierzenie grzywny Ministrowi Pacy i Polityki Społecznej w związku z nie przekazaniem do ww. sądu skargi z dnia 14 maja 2009 r. We wniosku J. S. wyjaśniła, że ww. skarga faktycznie dotyczy bezczynności Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., a nie bezczynności Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jak błędnie wskazywała treść skargi.
Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku ww. skargę oraz skierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej zażalenie na nie wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzji w przedmiocie odmowy odroczenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres II-X 2007 r. Skarżąca dołączyła również postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydane na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a., którym organ ten ostanowił nie uwzględnić skargi z dnia 14 maja 2009 r. z powodu jej bezzasadności.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w warszawie. W uzasadnieniu WSA w K. wskazał, że Minister Pracy i Polityki Społecznej, którego dotyczy wniosek o ukaranie grzywną ma swoją siedzibę w Warszawie, czyli na obszarze właściwości WSA w Warszawie.
W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że w piśmie z dnia 14 maja 2009 r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zatytułowanym "skarga na Bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej" strona de facto skarży się na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Wobec tego Minister Pracy i Polityki Społecznej skargę z dnia 14 maja 2009 r. potraktował jako skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, mimo że skarga była skierowana do niewłaściwego organu, to jest Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W konsekwencji Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. o nie uwzględnienie skargi z dnia 14 maja 2009 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. - oceniając merytorycznie, że skarga jest bezzasadna. Za przyjęciem takiego rozumienia skargi z dnia 14 maja 2009 r. jak wskazał przemawia także treść wniosku strony z dnia 24 maja 2010 r. o ukaranie grzywną Ministra Pracy i Polityki Społecznej, gdzie wnioskodawczyni wprost zaznacza, że skarga dotyczy bezczynności organu pierwszej instancji, tj. ZUS Oddział w K., do rozpatrzenia którego – w dacie wpływu do Ministerstwa w dniu 20 maja 2009 r. – był uprawniony Minister Pracy i Polityki Społecznej.
Mając powyższe na uwadze Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie wniosku strony o ukaranie grzywną, ponieważ w jego ocenie pismo strony z dnia 14 maja 2009 r. prawidłowo zostało zakwalifikowane, jako skarga na bezczynność organu pierwszej instancji i nie istniał obowiązek przesyłania tego pisma (wraz z aktami sprawy) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Wskazać również należy na uznaniowy charakter tego przepisu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "może" oznacza, iż ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczynę niedopełnienia obowiązku, jak również czas opóźnienia w przekazaniu skargi do sądu
W badanej sprawie J. S. we wniosku o ukaranie podniosła, że Minister Pracy i Polityki Społecznej w ustawowym terminie nie przekazał jej skargi z dnia 14 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. jednocześnie wskazując, iż dotyczyła ona bezczynności dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., a nie bezczynności Ministra Pracy i polityki Społecznej. Podniosła, że postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. zawiera błędną podstawę prawną, a nadto zostało wydane przez organ niewłaściwy w sprawie.
Również z treści pisma z dnia 14 maja 2009 r. adresowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zatytułowanego "Skarga na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej" wynika, że strona skarży bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Wobec powyższego Minister Pracy i Polityki Społecznej skargę strony z dnia 14 maja 2009 r. – zgodnie z jej treścią – potraktował jako skargę na bezczynność organu pierwszej instancji. W konsekwencji tego w dniu [...] sierpnia 2009 r. na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a. wydał postanowienie o nie uwzględnianiu skargi strony z dnia 14 maja 2009 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. – oceniając merytorycznie, że skarga ta jest bezzasadna.
O tym, że skarga dotyczy bezczynności organu pierwszej instancji tj. ZUS oddział w K. świadczy również treść wniosku strony z dnia 24 maja 2010 r. o ukaranie grzywną Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Skarga na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2009 r. wpłynęła do Ministra Pracy i Polityki Społecznej w dniu 20 maja 2009 r. – co strona potwierdziła w swoim piśmie z dnia 28 lipca 2009 r. W związku z treścią art. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 68, poz.574) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem jej wejścia w życie. Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o działach administracji rządowej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych weszła w życie z dniem 21 maja 2009 r. Przepis art. 66 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych otrzymał w tym dniu brzmienie, iż Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną.
Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne [...] (ust. 1); Nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Nadzór ten nie może dotyczyć spraw indywidualnych rozstrzyganych w decyzji administracyjnej (ust. 2); Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz ustaw regulujących poszczególne zakresy jego działalności (ust. 3); W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (ust. 4). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu (ust. 5). Z dniem 21 maja 2009 r. więc Minister Pracy i Polityki Społecznej przestał być, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Z treści art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wynika bowiem, iż nadzór ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego na d zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami nie może dotyczyć spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.
Tym samym pismo strony z dnia 14 maja 2009 r. zostało zakwalifikowane, jako skarga na bezczynność organu pierwszej instancji bowiem przepis art. 37 kpa dotyczy niezałatwienia sprawy w terminie, a więc nie istniał obowiązek przesłania wyżej wymienionego pisma (wraz z aktami sprawy) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż wniosek o ukaranie karą grzywny Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest bezzasadny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.