Uzasadnienie
Postanowieniem z 7 stycznia 2010 r. przyznano M. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, w związku z zamiarem wystąpienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...].
Pismem z 11 stycznia 2011 r. zatytułowanym "Informacja pełnomocnika przyznanego na podstawie prawa pomocy" wyznaczony pełnomocnik – adwokat N. O. – poinformowała, że po zapoznaniu się ze sprawą oraz po przeprowadzeniu analizy przepisów, orzecznictwa i piśmiennictwa, nie znalazła podstaw do wniesienia skargi na bezczynność organu, w związku z czym sporządziła opinię, którą przesłała wnioskodawcy.
Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej w ramach prawa pomocy z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oświadczając, iż udzielona pomoc prawna nie została opłacona.
Do pisma załączyła opinię z 25 maja 2010 r. skierowaną do wnioskodawcy wraz z potwierdzeniem jej nadania.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., dopuszczają możliwość przyznania prawa pomocy przed wniesieniem skargi. Oznacza to, iż strona może skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzeniu skargi, jak również w toku zainicjowanego w ten sposób postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże udzielenie wnioskującej stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie musi wiązać się z tym, że skarga zostanie rzeczywiście złożona, bowiem może się okazać, iż brak jest podstaw do jej wniesienia.
Pomimo tego, iż ustawodawca dopuścił przypadek ustanowienia pełnomocnika przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, to brak jest regulacji w zakresie wynagrodzenia takiego pełnomocnika w wypadku, gdy skarga nie zostanie złożona. Stosownie do treści przepisu art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Rozporządzenie określa stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem administracyjnym nie zostało wszczęte, bowiem skarga nie została złożona.
Jednakowoż przyjąć należało, iż wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu należy się pełnomocnikowi ustanowionemu przed wniesieniem skargi, także w przypadku, gdy stwierdzi on, że brak jest podstaw do jej złożenia. Skoro bowiem adwokat podjął czynności zmierzające do zbadania czy wskazany przez wnioskodawcę organ pozostaje w bezczynności, to nie może być tak, że w razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do wniesienia skargi, odmawia się mu wynagrodzenia z uwagi na brak podstawy do określenia stawki minimalnej. Prowadziło by to w konsekwencji do sytuacji, w której podstawę do przyznania wynagrodzenia dawałoby tylko wniesienie skargi, choć pełnomocnik zdawałby sobie sprawę z jej niedopuszczalności i czynił to wyłącznie z uwagi na należne wynagrodzenie.
Zgodzić należy się z wyznaczonym pełnomocnikiem, iż dla określenia stawki minimalnej w niniejszej sprawie należy per analogiam przyjąć stawkę przewidzianą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, zatem stawka minimalna należna w niniejszej sprawie – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c – wynosi 240 zł, zaś 50% tej stawki – 120 zł.
Jednocześnie stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte przez stronę – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.