Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 104 i art. 107 § 1, 2, 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2008 r. odwołującą L. K. ze stanowiska notariusza z dniem [...] maja 2008 r.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym
L. K. (skarżący) został powołany przez Ministra Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 1976 r. na stanowisko notariusza, z wyznaczeniem decyzją z dnia [...] marca 1992 r. siedziby kancelarii notarialnej w R.. W dniu [...] stycznia 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie odwołania L. K. ze stanowiska notariusza, z uwagi na fakt, że w dniu [...] maja 2008 r. ukończył on 70 lat (data urodzenia [...] maja 1938 r.).
Podstawę prawną wszczęcia przez organ postępowania w przedmiocie odwołania notariusza stanowił art. 16 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 540), która weszła w życie z dniem 9 czerwca 2007 r. Zgodnie z tym przepisem Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz ukończył 70 lat.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Minister Sprawiedliwości odwołał L. K. ze stanowiska notariusza - na podstawie cytowanego wyżej art. 16 § 1 pkt 2a ustawy Prawo o notariacie, zgodnie z którym odwołanie przez Ministra Sprawiedliwości notariusza, który ukończył 70 lat następuje obligatoryjnie. Zdaniem organu przedstawiona regulacja wyklucza jakiekolwiek uznanie w zakresie odwołania notariusza, jeżeli notariusz ukończył 70 lat.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy notariusz L. K. wniósł o rozważnie możliwości odroczenia odwołania go ze stanowiska notariusza do dnia [...] grudnia 2008 r. Uzasadniając wniosek o odroczenie odwołania ze stanowiska notariusza do dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący podniósł, iż chciałby zakończyć swą działalność i przejść w stan spoczynku zamykając rok podatkowy (obrachunkowy, statystyczny i sprawozdawczy). Podkreślił, że wykonywał swe obowiązki notariusza rzetelnie i sumiennie, a przeprowadzane wizytacje kancelarii wypadały pozytywnie.
Minister Sprawiedliwości utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, iż art. 16 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 z późno zm.) w brzmieniu obowiązującym do 9 czerwca 2007 r. stanowił, że Minister Sprawiedliwości "może" odwołać notariusza, który ukończył 70 lat życia. Ustawą z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 540), która weszła w życie z dniem 9 czerwca 2007 r. zmieniony został art. 16 § 1 ustawy Prawo o notariacie poprzez dodanie punktu 2a; zgodnie z art. 16 § 1 pkt 2a w brzmieniu nadanym powołaną ustawą Minister Sprawiedliwości "odwołuje" notariusza, jeżeli notariusz ukończył 70 lat.
W związku z powyższą zmianą art. 16 § 1 ustawy Prawo o notariacie, Minister Sprawiedliwości zobowiązany jest odwołać notariusza, jeżeli ukończy on 70 lat życia. Wykluczone jest jakiekolwiek uznanie w tym zakresie.
Organ podkreślił, że z istoty prawa administracyjnego, jako zespołu przepisów bezwzględnie obowiązujących, wynika zasada stosowania zawsze przepisów nowych, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej, gdyż jedynie normy międzyczasowe mogą wprowadzić odstępstwo od reguły stosowania przepisów aktualnie obowiązujących. Ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, nie zawiera w omawianej kwestii przepisów przejściowych.
W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy oznacza to, że Minister Sprawiedliwości wydając decyzję z dnia [...] marca 2008 r. obowiązany był uwzględnić nowy stan prawny, zwłaszcza, że także postępowanie administracyjne w przedmiocie odwołania L. K. ze stanowiska notariusza zostało wszczęte po wejściu w życie omawianej regulacji ([...] stycznia 2008 roku).
Tym samym wniosek notariusza L. K. o przedłużenie terminu odwołania ze stanowiska notariusza do dnia [...] grudnia 2008 r. nie mógł zostać uwzględniony. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości brak jest jakichkolwiek możliwości prawnych przedłużenia okresu pracy notariuszowi, który ukończył 70 lat, ponad ten ustawowy wiek. Przemawia za tym zarówno wykładnia literalna art. 16 § 1 pkt 2a ustawy - Prawo o notariacie jak też wykładania celowościowa.
Ponadto organ podkreślił, iż odwołanie L. K. ze stanowiska notariusza z dniem [...] maja 2008 r. nie narusza także interesu społecznego w zakresie dostępu do usług notarialnych na terenie R., gdyż [...] pozostałych notariuszy zapewni swobodny dostęp do usług notarialnych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. K. złożył skargę, w której wnosząc o uchylenie decyzji, zarzucił że są one błędne i naruszają podstawowe prawa wolnościowe człowieka i obywatela oraz przepisy art. 22, 31, 32 i 65 Konstytucji RP a także przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela ze względu na oczywistą dyskryminację wiekową.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie powołując się na obowiązek, jaki znowelizowany przepis art. 16 § 1 pkt 2a ustawy - Prawo o notariacie nakłada na organ. Zaznaczył, że wcześniejsze wydanie decyzji i jej doręczenie skarżącemu miało na celu umożliwienie mu podjęcia działań zmierzających do zakończenia działalności notariusza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie, akt, lub inną czynność z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę, w świetle przywołanych powyżej kryteriów i po zapoznaniu się z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie, stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił znowelizowany przepis art. 16 § 1 pkt 2a ustawy Prawo o notariacie, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości "odwołuje" notariusza, jeżeli notariusz ukończył 70 lat.
Bezsporna w sprawie była okoliczność, że skarżący w dniu [...] maja 2008 r. ukończył 70 lat.
W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości trafnie uznał, że sformułowanie użyte w treści art. 16 § 1 pkt 2a ustawy Prawo o notariacie "odwołuje" nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że zaskarżone decyzje nie są decyzjami wydawanymi w granicach uznania administracyjnego, ale decyzjami o charakterze związanym, co oznacza, iż organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym innymi względami i zasadami współżycia społecznego. Dlatego też argumenty skarżącego zawarte w skardze dotyczące dyskryminacji wiekowej pozostają bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy bowiem uchwalone przepisy stanowiące podstawę prawną wydanych decyzji nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.