Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 28 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1095/18

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] stycznia 2018 r. (dalej "Wojewódzki Inspektor"), którą zobowiązano A. N. (dalej "Skarżąca") do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych.

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 i z 2018 r. poz. 149), dalej "k.p.a." oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1063 i 2056), dalej "u.i.h."

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W kwietniu 2016 r., w hipermarkecie A. oraz w hipermarkecie A. w W. (dalej "hipermarkety"), należących do A. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej "A."), upoważnieni Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w W. (dalej "Inspektorzy") przeprowadzili kontrolę, której celem było sprawdzenie zasadniczych i innych wymagań w przypadku odzieży ochronnej o intensywnej widzialności, przeznaczonej do użytku pozazawodowego i zawodowego. Kontrola ta została przeprowadzona na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) tir 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/ 30), dalej "rozporządzenie nr 765/2008"; art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (j.t.

Dz.U. z 2017 r. poz. 1226), dalej "u.s.z." oraz rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 2168), dalej "u.d.g."; a także art. 3 ust. 1 pkt 1a u.i.h.

Inspektorzy stwierdzili, że w ofercie sprzedaży hipermarketów były:

1. - kamizelka odblaskowa dla dzieci, model YOYO-K, KANDO Plus, rozmiar 45X50 cm, kamizelka z trzema pasami, kod EAN 5905033227620 (dalej "kamizelka z trzema pasami"),
2. - kamizelka ostrzegawcza dla dzieci, model UU 204, KANDO Plus,
3. - kamizelka szkolna z klipsem, kod EAN 5905033227613 (dalej "kamizelka z klipsem") oraz kamizelka ostrzegawcza dla dzieci, model UU, KANDO Plus,
4. - kamizelka odblaskowa dziecięca zapinana z przodu, kod EAN 5905033227590 (dalej "kamizelka zapinana z przodu).

Z oznaczeń tych kamizelek wynikało, że ich importerem na terenie RP była Skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod firmą P. A. N. w B., jako upoważniony przedstawiciel producenta tych kamizelek - Zhejiang Wuyi Yoyo Reflective Products Co., Ltd China (dalej "Producent").

Jak następnie ustalono, kamizelki te Skarżąca zakupiła od ST GROUP CO. LIMITED. Unit2, Bulding 46, Xiangzhangyuan, Dan.xisanqu, Beiyuan Street, China (chińskiej firmy eksportowej) w ilości 5.000 szt. kamizelki z trzema pasami, 3.000 szt. kamizeli z klipsem oraz 1.530 szt. kamizelki zapinanej z przodu, a następnie odsprzedała je N. sp. z o.o. z siedzibą w R., od której z kolei zakupiła je A. i wstawiła do ww. hipermarketów.

W toku kontroli, w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych ww. kamizelek w zakresie pomiarów współrzędnych trójchromatycznych oraz współczynnika luminancji świetlnej wg wymogów zharmonizowanej normy PN-EN 1150:2001 "Odzież ochronna. Odzież o intensywnej widzialności do użytku pozazawodowego. Metody badania i wymagania" (dalej "Norma"), pobrano - za protokołem pobrania, próbki i próbki kontrolne: nr 092887 z 14 kwietnia 2016 r., z partii liczności 49 szt. - 1 szt kamizelki z trzema pasami oraz nr 092889 z 19 kwietnia 2016 r.: z partii liczności 46 szt. - 1 szt. kamizelki z klipsem i z partii liczności 42 szt. - 1 szt. kamizelki zapinanej z przodu.

Badania kamizelek przeprowadziło laboratorium Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy, ul. [...],[...] W. (dalej "Laboratorium"), które ustaliło, że kamizelka z trzema pasami nie spełnia wymagań określonych w pkt. 5.2.1 Normy w zakresie wartości współczynnika luminacji świetlnej materiału tła nowego oraz wymagań określonych w pkt. 5.2.2 Normy dla materiału poddanego naświetlaniu, w związku z czym nie zapewnia ona odpowiedniej widoczności użytkownika w warunkach oświetlenia dziennego. Laboratorium stwierdziło ponadto, że współrzędne chromatyczności materiału tła mieszczą się w granicach określonych w Normie, podobnie jak i znakowanie wyrobu oraz treść instrukcji użytkowania są zgodne z wymaganiami pkt. 10 Normy (Sprawozdanie z badań z 17 czerwca 2016 r.); wszystkie trzy poddane badaniom kamizeli nie spełniają wymagań określonych w pkt. 5.2.2 Normy w zakresie wartości współczynnika luminacji świetlnej materiału tła dla materiału poddanego naświetlaniu, w związku z czym nie zapewniają one odpowiedniej widoczności użytkownika w warunkach oświetlenia dziennego.

Kamizelki te spełniają zaś wymagania pkt. 5.2.1 Normy w zakresie zawartości współczynnika luminacji świetlnej oraz współrzędnych trój chromatycznych materiału tła nowego, które mieszczą się w granicach określonych w Normie. Laboratorium ustaliło także, że znakowanie kamizelek oraz treść instrukcji użytkowania ich było zgodne z wymaganiami pkt 10 Normy. Natomiast na wszywce dołączonej do każdej kamizelki oraz w ich instrukcjach użytkowania błędnie podany został numer normy EN 471, zamiast EN 1150:1999 oraz piktogram i oznaczenie klasy skuteczności (Sprawozdanie z badań z 8 lipca 2016 r., Część I dotyczy badań kamizelki zapinanej z przodu oraz Sprawozdanie z badań z 8 lipca 2016 r., Część II dotyczy badań kamizelki z klipsem).

Laboratorium za wykonane badania wystawiło Wojewódzkiemu Inspektorowi dwie faktury VAT, tj. z 22 czerwca 2016 r. na kwotę 1.783,50 złotych oraz z 11 lipca 2016 r. na kwotę 2.706,00 złotych.

Prezes UOKiK decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z [...] maja 2017 r. w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu ww. kamizelek.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Inspektor z urzędu wszczął wobec Skarżącej postępowanie w sprawie obciążenia ją kosztami ww. badań laboratoryjnych.

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. organ I instancji zobowiązał Skarżącą ją do uiszczenia 4.059,50 złotych stanowiących równowartość kosztów przeprowadzonych przez Laboratorium badań.

Skarżąca z zachowaniem trybu i terminu odwołała się od decyzji Wojewódzkiego Inspektora i wniosła o jej uchylenie,

W uzasadnieniu skarżonej decyzji Prezes UOKiK uznał, że bez wątpienia Skarżąca była importerem kamizelek w rozumieniu art. 5 pkt 21 u.s.z. Nadto w jego ocenie Wojewódzki Inspektor był uprawiony do poddania tych kamizelek, jako wyrobów, badaniom laboratoryjnym, które zostały przeprowadzone w oparciu o właściwe wymagania.

Prezes UOKiK odnosząc się po kolei do wszystkich zarzutów odwołania wyjaśnił, że zostały one już raz podniesione przez Skarżącą, a to w skardze, jaką złożyła ona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na jego decyzję z [...] lipca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, nakazującą wycofać z obrotu ww. kamizelki, powiadomić konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach oraz odkupić kamizelki wprowadzone do obrotu na żądanie osób, które faktycznie nimi władają. Sąd uznał te zarzuty za niezasadne (sygn. akt VI SA/Wa 1960/17).

Odnośnie zarzutu co do nieposiadania przez Laboratorium uprawnienia do badania zgodności kamizelek z określonymi wymogami Prezes UOKiK wskazał czym jest akredytacja oraz w jaki sposób jednostka oceniająca ją uzyskuje. Zdaniem organu Laboratorium - wbrew twierdzeniu Skarżącej, posiada stosowną akredytację w zakresie badania środków ochrony indywidualnej (nr [...]), w szczególności w zakresie tej akredytacji mieści się badanie materiałów tła odzieży ostrzegawczej. Prezes UOKiK stwierdził przy tym, że praktyka wykonywania przez jednostki oceniające zgodność części badań metodami nieakredytowanymi (w tym także w niniejszej sprawie przez Laboratorium) jest zgodna z obowiązującymi zasadami akredytacji, tj. z dokumentem PCA DA-02 "Zasady stosowania symboli akredytacji PCA" "symbol akredytacji PCA nie powinien być stosowany na tych sprawozdaniach z badań, które zawierają więcej niż 20% własnych wyników badań, które nie są akredytowane". Podniósł przy tym, że również badania przekazane przez Skarżącą, wykonane przez Instytut Transportu Samochodowego w [...], zostały wykonane częściowo właśnie metodami nieakredytowanymi.

Z uwagi na niewyjaśnienie przez Skarżącą na czym w jej opinii miałoby polegać w tej sprawie naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 23 u.s.z. Prezes UOKiK nie odniósł się do tego zarzutu uznając, że przepisy te nie miały zastosowania w tej sprawie.

W kwestii rozbieżności, jakie wynikały z badań kamizelek wykonanych przez Laboratorium i przedstawionych w toku postępowania przez Skarżącą – wykonanych przez Instytut Transportu Samochodowego w [...], Prezes UOKiK stwierdził, że z przeprowadzonych w tej sprawie, w sposób prawidłowy i zasadny, przez akredytowane Laboratorium, badań bezspornie wynika, że kamizelki były niezgodne ze wskazanymi przepisami rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej. Oceny spełniania tych wymagań dokonano w oparciu o próbki wyrobów – kamizelek, pobrane w toku kontroli (art. 40h u.s.z.).

Dodatkowo organ wskazał, że przekazane przez Skarżącą w toku kontroli certyfikaty oceny typu WE dotyczyły spełniania przez wyroby wymagań normy EN ISO 20471:2013 "Odzież o intensywnej widzialności - Metody badania i wymagania", która nie dotyczy kamizelek będących przedmiotem tego postępowania.

Prezes UOKiK podniósł przy tym, że przedstawione przez Skarżącą wyniki badań, wykonane przez Instytut Transportu Samochodowego w W., były zlecone nie przez nią ale przez K. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. i dotyczyły one innych kamizelek – tj. oznaczonych jako UU/204 i UU/201_Y, których importerem była K. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B., a nie Skarżąca oraz kamizelki oznaczonej jako UU203. W związku z tym, wyniki owych badań dotyczą po pierwsze innych wyrobów – kamizelek (pochodzących od różnych producentów), a poza tym, w dwóch przypadku, kamizelek wprowadzonych na rynek przez innego niż Skarżąca przedsiębiorcę.

Prezes UOKiK wskazał, że skoro w sprawie mamy do czynienia z różnymi producentami kamizelek, to nie może być mowy o tożsamości tych wyrobów tylko z tego powodu, że Skarżąca, dla potrzeb handlowych, ujednoliciła ich nazwy. Powyższe ujednolicenie nie oznacza bowiem, że wyroby stały się "tożsame".

Z tego względu przekazane przez Skarżącą badania, dotyczące kamizelek wyprodukowanych przez innych wytwórców, niż będące przedmiotem w tym postępowaniu, nie mogły być brane pod uwagę.

W odniesieniu do stanowiska Skarżącej, że "każda dzianina ma określoną trwałość, dlatego wyniki badań każdej próbki z każdej partii zawsze będą się różnić" Prezes UOKiK podał, że takiej możliwości nie wyklucza, jednakże granice tych różnic wyznaczają parametry określone w normach, w oparciu o które stwierdza się, czy wyrób spełnia czy nie spełnia wymagań. Zdaniem organu każda kamizelka, niezależnie od partii dzianiny z jakiej została wykonana, powinna być zgodna z wymaganiami określonymi w normie tak, aby każdy użytkownik był w takim samym stopniu bezpieczny/chroniony.

Organ nie podzielił także stanowiska Skarżącej, jakoby przedmiotem kontroli mogły być wyłącznie wyroby, które dopiero co "zeszły z taśmy produkcyjnej", bowiem było by to sprzeczne z istotą nadzoru nad rynkiem, która polega na kontroli produktów już wprowadzonych do obrotu, które mogą zostać zakupione przez konsumentów.

Odnośnie zarzutu Skarżącej, że wyniki badań dotyczyły jedynie próbek poddanych badaniu przez Laboratorium organ wyjaśnił, że znajdujący się w tych badaniach zapis: "wyniki badań zamieszczone w sprawozdaniu odnoszą się wyłącznie do dostarczonych próbek" jest w każdym sprawozdaniu z badań laboratoryjnych, czego dowodem jest analogiczny zapis widniejący w przedłożonym przez Skarżącą sprawozdaniu z badań wykonanych przez Instytut Transportu Samochodowego.

Prezes UOKiK nie podzielił zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a., bowiem w jego ocenie ze sprawy wynika, że Wojewódzki Inspektor informował Skarżącą o jej okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na prawa i obowiązki Skarżącej. W opinii Prezesa UOKiK, organ I instancji zgodnie z art. 77 k.p.a. podjął wszelkie działania w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.

Uznając za niepotwierdzony zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a., Prezes UOKiK wskazał, że ze sprawy (faktur zakupu przez A. z 10 lutego 2016 r. i z 3 marca 2016 r. kamizelek: z trzema pasami, z klipsem oraz zapinana z przodu) wynika, że wszystkie kamizelki ustalone w czasie kontroli w hipermarketach były oznaczone danymi Skarżącej, tj.- "Importer: P. A. N., B., ul. [...],[...]". Ponadto ze sprawy wynika, że Skarżąca owe kamizelki uprzednio (faktura z 3 lipca 2015 r) zakupiła od S., China (5.000 szt kamizelek z trzema pasami, 3.000 szt kamizelek z klipsem oraz 1.530 szt kamizelek zapinanych z przodu), przy czym przedsiębiorca S. to "chińska firma eksportowa". W żadnym razie w sprawie nie ustalono więc, że jedna z kamizelek była przez Skarżącą importowana od producenta YoYo.

W opinii Prezesa UOKiK faktowi, że importerem kamizelek była Skarżąca, nie przeczy podniesiony przez nią argument, że na woreczku foliowym, w który zapakowano kamizelkę, umieszczono naklejkę: "Gadżet reklamowy; Kamizelka z trzema pasami. Dystrybutor: N. Sp. z o.o., [...], ul. [...]", bowiem N. sp. z o.o. z siedzibą w R. wszystkie trzy modele kamizelek zakupiła od Skarżącej. Naklejki te w ocenie organu nie mają więc znaczenia w sprawie, skoro wyroby (dostarczane dystrybutorowi w foliowych woreczkach) mają wszywki z oznaczeniem Skarżącej.

W kwestii warunków, w jakich były przechowywanie kamizelki, Prezes UOKiK stwierdził, że organy kontroli nie mają obowiązku badania tej okoliczności z urzędu, a Skarżąca stawiając ów zarzut nie uprawdopodobniła, aby sposób przechowywania kamizelek przed ich pobraniem do badań był nieprawidłowy lub żeby sposób ów miał wpływ na właściwości kamizelek. W jego ocenie pewnym jest, że pobrane próbki były przechowywane w warunkach uniemożliwiających zmianę ich jakości i cech charakterystycznych. Ponadto wskazał, że jeśli wyroby wprowadzane na rynek, ze względu na swoje właściwości, powinny być przechowywane w specjalnych warunkach, to wprowadzający je na ten rynek powinien o tym poinformować dystrybutorów. W niniejszej sprawie takich dowodów nie ma.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 40e u.s.z. Prezes UOKiK wskazał, że kontrolę przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub jego upoważnionego pracownika - w tym przypadku A.. Zatem to A., jako kontrolowanemu, a nie na Skarżącej, przysługiwały wszelkie prawa w trakcie kontroli.

Prezes UOKiK za nietrafny uznał zarzut naruszenia § 34 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej w zw. z art. 4, art, 5 i art. 6 ustawy o języku polskim, bowiem Wojewódzki Inspektor, ani w swojej decyzji, ani w aktach sprawy nie odwołał się do żadnych "regulacji niewystępujących w obrocie prawnym w urzędowym języku polskim". Nie mniej organ odwoławczy, przywołując fragment uzasadnienia decyzji organu I instancji, zawarty na str. 3, stwierdził, że w sprawie bezsprzecznym jest, że kamizelki wprowadzone przez Skarżącą są środkami ochrony indywidualnej. Wyjaśnił przy tym, że "Guide to application of the PPE Directive 89/686/EEC" został przywołany w decyzji organu I instancji jedynie w kontekście wyjaśniania klasyfikacji (podziału na środki kategorii I, kategorii II i kategorii III) i przywołanie to nie miało żadnego wpływu na sytuację Skarżącej. Podstawą prawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora były bowiem wyłącznie przepisy ustawy o systemie oceny zgodności, co jednoznacznie wynika z sentencji rozstrzygnięcia (art. 40j ust. 1 i 2 i art. 38 ust. 1 i 2 pkt 1 u.s.z.) oraz art. 5 ust. 2 u.i.h., a także art. 104 k.p.a., a nie przewodnik Komisji Europejskiej "Guide to application of the PPE Directive 89/686/EEC" z 19 października 2015 r.

Zdaniem Prezesa UOKiK kontrola wykonana przez Inspektorów została zgodnie z procedurami i w żaden sposób nie naruszyła ona przepisów art. 40g i art. 40h u.s.z. Inspektorzy w toku kontroli, zgodnie z art. 40h ust. 1 u.s.z., organoleptycznie ocenili kamizelkę z klipsem oraz kamizelkę zapinaną z przodu i stwierdziwszy nieprawidłowości w ich oznakowaniu (na wszywce przywołano m.in. nieaktualną już normę EN 471), zwrócili się o okazanie wystawionych dla nich certyfikatów oceny typu WE oraz deklaracji zgodności. Następnie, w związku z rozbieżnościami wynikającymi z oznakowania ww. wyrobów i dokumentacji (w dokumentach przywołano inną normę - PN-EN ISO 20471:2013 "Odzież o intensywnej widzialności - Metody badania i wymagania") oraz z uwagi na brak dokumentacji dla trzeciej kamizelki, Inspektorzy podjęli decyzję o przeprowadzeniu badań laboratoryjnych tych kamizelek.

W kontekście kontroli, okazanych dokumentów i badań Prezes UOKiK podniósł także, że wbrew wątpliwościom Skarżącej wszystkie trzy kamizelki zostały zbadane na zgodność z "wymaganiami normy PN-EN 1150:2017". Nadto wyjaśnił, że konieczność przeprowadzenia badań dwóch modeli kamizelek, zgodnie z ich przeznaczeniem i niewielkimi rozmiarami, była spowodowana błędnym przywołaniem w okazanej dokumentacji normy PN-EN ISO 20471:2013 "Odzież o intensywnej widzialności - Metody badania i wymagania". Laboratorium po otrzymaniu próbek do badań uznało, że ze względu na niewielkie rozmiary, oznakowanie "Kamizelka ostrzegawcza dla dzieci", wbrew dokumentom, w których wskazywano na ich zgodność z ww. normą, powinny one spełniać wymagania normy PN-EN 1150:2001. Norma PN-EN ISO 20471:2013 "Odzież o intensywnej widzialności - Metody badania i wymagania" określa bowiem wymagania dla odzieży, która daje możliwość wizualnej sygnalizacji obecności użytkownika, mającej na celu zapewnienie jego widoczności dla operatorów pojazdów lub innych urządzeń mechanicznych, w każdych warunkach oświetlenia, zarówno w świetle dziennym, jak i w ciemności przy oświetleniu przez reflektory pojazdu.

Norma PN-EN 1150:2001 "Odzież ochronna - Odzież o intensywnej widzialności do użytku pozazawodowego - Metody badań i wymagania" określa natomiast użytkowe wymagania optyczne dla odzieży o wysokich parametrach widzialności, przeznaczonej do noszenia przez dorosłych i młodzież w warunkach pozazawodowych. To właśnie ta norma dotyczy odzieży, która ma za zadanie sygnalizować wizualnie obecność użytkownika na drogach miejskich. Z uwagi na powyższe, niezbędne było dokonanie oceny kamizelki z trzema pasami zgodnie z oznakowaniem (w tym przypadku podano w oznakowaniu numer normy PN-EN 1150:2001), a dwóch pozostałych kamizelek - zgodnie z przeznaczeniem i niewielkimi rozmiarami.

W ocenie Prezesa UOKiK w decyzji Wojewódzkiego Inspektora uzasadniono dlaczego na Skarżącą nałożono taką, a nie inną kwotę tytułem przeprowadzonych badań i nie ma podstaw do uznania, że koszty te zostały zawyżone, bynajmniej Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które by o tym świadczyły.

Reasumując Prezes UOKiK stwierdził, że w aktach postępowania znajdują się sprawozdania z badań, które szczegółowo opisują ich przebieg. Laboratorium, które na zlecenie organu I instancji przeprowadzało badania jest jednostką notyfikowaną (nr 1437). Organ I instancji miał prawo do przeprowadzenia ww. badań, a weryfikacja spełniania wymagań przez kamizelki w sposób inny niż poprzez badania laboratoryjne nie była możliwa. Organ I instancji ograniczył się przy zlecaniu badań do wskazania jedynie wybranych punktów normy. Negatywny wynik badań potwierdzają, że ich przeprowadzenie było w pełni uzasadnione.

A. N. niezgadzając się z decyzją Prezesa UOKiK w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. 1. prawa materialnego, a to
2. a) art. 19 ust. 1 w zw. z art. 23 w zw. z art. 5 pkt 11 w zw. art. 40h ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, jak również art. 2 pkt 10 rozporządzenia nr 765/2008 przez błędną wykładnię (w tym przez zaniechanie dokonania wykładni systemowej i racjonalnej) polegającej na wadliwym przyjęciu, że o posiadaniu przez daną osobę statusu jednostki badającej decyduje przedstawienie certyfikatu akredytacji udzielonego na cokolwiek, a nie certyfikatu akredytacji w zakresie łączącym się tematycznie z badaniami wyrobów sprzedawanych przez Skarżącą;
3. 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
4. a) art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a.- poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności pominięcie wyników badań tożsamych wyrobów przedstawionych przez Skarżącą;
5. b) art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowodu Sprawozdania z badań wykonanych przez Laboratorium w zakresie wyrobu, którego Skarżąca nie była sprzedawcą, ani importerem, a także wyrobów, które były przechowywane w warunkach umożliwiających zmianę ich jakości oraz cech charakterystycznych, oraz zaniechanie ustalenia w trakcie kontroli w jakich warunkach przechowywane były badane kamizelki u sprzedawcy poddanego kontroli, a także u jego poprzednika, który zakupił je od Skarżącej;
6. c) art. 10 k.p.a. oraz art. 40e ust. 1 u.s.z. poprzez uniemożliwienie jej czynnego udziału w kontroli, a przede wszystkim w procesie badawczym przez Laboratorium, a w konsekwencji brak możliwości obrony swoich praw.
7. 3. prawa materialnego, a to:
8. a) art. 40g i 40 h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, poprzez dokonanie dywersyfikacji podstawy badań laboratoryjnych stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji,
9. b) art. 40j ust. 1, 2, 4 ustawy o systemie oceny zgodności, poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji braku realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również rozstrzyganie wszelkich wątpliwości wyłącznie na niekorzyść strony, a także nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego i dokonanie jego arbitralnej oceny sprzecznej z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Skarżąca wniosła o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła zarzuty postawione w petitum.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego spraw, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] stycznia 2018 r., którą zobowiązano Skarżącą do uiszczenia kwoty 4.059,50 złotych stanowiących równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych kamizelek.

Podstawą materialnoprawną tych decyzji był art.40j ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1226).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że celem ustawy o systemie oceny zgodności określonym w art. 2, jest (1) eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla życia lub zdrowia użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska, (2) znoszenie barier technicznych w handlu i ułatwianie międzynarodowego obrotu towarowego, (3) tworzenie warunków do rzetelnej oceny wyrobów i procesów ich wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty

Zgodnie z art. 40j ust. 1 i 2 ustawy o systemie oceny zgodności, w przypadku stwierdzenia, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wyrób wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku, przy czym opłaty te ustala organ na podstawie uzasadnionych kosztów badań, z uwzględnieniem rodzaju badanego wyrobu oraz stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań.

Niewątpliwie organ stosujący prawo musi, w ustalonym stanie faktycznym, prawidłowo zastosować dwie normy prawne - pierwszą, określającą podmiot ustawowo zobowiązany do poniesienia kosztów wskazanych badań (opłatę) oraz drugą - zawierającą przesłanki ustalania wysokości tej opłaty. Ustalając treść normy prawnej zawartej w przepisie art. 40j ust. 1 i 2 ustawy o systemie oceny zgodności stwierdzić należy, że ustawodawca co do zasady ustanowił w tym przepisie obowiązek ponoszenia przez osobę, która wyrób wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku, opłat związanych z badaniem wyrobu wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań (w przypadku stwierdzenia, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa - art. 40j ust. 4 cyt. ustawy).

Zacytowane przepisy wyznaczają ramy materialnoprawne kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym istotne elementy stanu faktycznego niezbędne do jego subsumpcji. Z jasnej treści tych przepisów wynika, że punktem wyjścia dla ich zastosowania jest ustalenie w wyniku kontroli, że wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań. Niewątpliwie takie ustalenia faktyczne organy I i II instancji poczyniły i ustalenia te następnie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniach decyzji.

W rozpoznawanej sprawie nie można pominąć podnoszonej przez organ okoliczności, że ostateczna decyzja Prezesa UOKiK z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu ww. kamizelek została poddania kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r. (nieprawomocnym) oddalił skargę A. N. (sygn. akt VI SA/Wa 1960/17).

Z uzasadnienia Sądu orzekającego w sprawie VI SA/Wa 1960/17 wynika, że rozpoznając skargę na tę decyzję WSA uznał zarzuty A. N. za bezzasadne. Zdaniem WSA Skarżąca skutecznie nie podważyła sprawozdań i objętych nimi wyników badania kamizelek.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie o sygn.. VI SA/Wa 1960/17 badania te i ich wyniki zostały należycie udokumentowane w ww. sprawozdaniach z badań, w których podano wszystkie niezbędne informacje/dane jak obiekt badań, data otrzymania próbek i wykonania badań, zakres badań oraz wyniki. Po drugie wykazane zostało w sprawie, że wyniki badań laboratoryjnych wykonanych przez uprawnioną, bo akredytowaną w obszarze swojej działalności jednostką (CIOP), obejmującej badanie środków ochrony indywidualnej, w tym odzieży ochronnej (do których przynależą sporne kamizelki), mogły służyć za podstawę podjętego rozstrzygnięcia, gdyż zostały uzyskane skutkiem legalnej/zgodnej z prawem procedury kontrolnej wyrobów/kamizelek oraz badań laboratoryjnych wykonanych w okolicznościach (sposób i akredytowana jednostka wykonująca badania) gwarantujących ich miarodajność i zobiektywizowaną prawidłowość wyniku. Jednocześnie należy zaznaczyć, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie dotyczącej kosztów przeprowadzonych badań jest tożsamy jak w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1960/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyjmuje zatem jako własne stanowisko i rozważania WSA zawarte w wyroku sygn. akt VI SA/Wa 1960/17. Należy bowiem podkreślić, że sformułowane w tej sprawie zarzuty skargi są w większości tożsame z zarzutami stawianymi w sprawie VI SA/Wa 1960/17. Z podnoszonych w skardze zarzutów tylko zarzut zawarty w pkt 3 lit. b skargi nie został podniesiony w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1960/17. Jednak i ten zarzut, choć nazwany zarzutem naruszenia prawa materialnego w istocie dotyczy niewyjaśnienia sprawy i oceny dowodów na niekorzyść Skarżącej, a zatem stanowi on zarzut procesowy.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W związku z treścią art. 29 u.i.h. w orzecznictwie podkreśla, że to nie strona a organ decyduje o możliwości przeprowadzenia badań przez inne laboratorium. Ponadto obowiązujące procedury kontrolne, które obowiązują w prawie nie dopuszczają przyjmowania innych dowodów. Oznacza to także, że wyniki badań wykonanych na zlecenie Skarżącej jako dowód mający istotne znaczenie w sprawie nie mogą być również uznane.

W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, wyniki badań uzyskane w inny sposób niż określony w przepisach ustawy o inspekcji handlowej nie mogą być decydujące w sprawie. Zgodnie z art. 27 ust.1 tej u.i.h. próbki produktów pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w przepisach odrębnych lub dokumentach normalizacyjnych lub czy jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę. Równocześnie z pobraniem próbki produktu należy, co do zasady, zabezpieczyć dodatkową próbkę produktu z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (art. 28 ust.1 komentowanej ustawy). W art. 29 ust.1 ustawy o inspekcji handlowej ustawodawca wprowadził zasadę, że badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno – analityczne Inspekcji. Wyjątek od tej zasady określa ust.2 art. 29, w myśl którego w przypadku gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium.

Regulacja ta jest jasna i nie pozwala na zlecenie badań innemu laboratorium, w innych okolicznościach niż przewidzianych w przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie prezentowany jest pogląd, że przepis art. 29 ustawy o inspekcji handlowej jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych wyników badań dokonanych przez inne laboratoria, gdyż wypaczałoby to sens prowadzonych kontroli (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11, z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2171/11, z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1304/13, z dnia 29 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 1914/14).

Nie są wreszcie zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ ww. przepisów ustawy o systemie oceny zgodności (art. 19 ust. 1 w zw. z art. 23, art. 5 pkt 11 i art. 40h ust.

1) oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji (...). W ocenie Sądu badania laboratoryjne spornych kamizelek zostały wykonane przez jednostkę akredytowaną we właściwym zakresie i trybie. Chodzi o ww. Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy w W. (CIOP), który legitymuje się – jak prawidłowo wyjaśnił organ – stosowną akredytacją (nr AB 038) przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i jest jednostką notyfikowaną w obszarze m.in. Dyrektywy Rady 89/686/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wyposażenia ochrony osobistej (według art. 1 Dyrektywa stosowana jest do środków ochrony indywidualnej) implementowanej do polskiego porządku prawnego przez ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony osobistej (a także przez ww. ustawę o systemie oceny zgodności).

Akredytacja to poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych (oraz wszelkie dodatkowe) koniecznie do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności (por. art. 2 pkt 10 ww. rozporządzenia (WE) nr 765/2008). Akredytacja jest więc formalnym uznaniem przez upoważnioną jednostkę akredytującą (w polskim systemie prawnym jest to Polskie Centrum Akredytacji – PCA) kompetencji organizacji działających w obszarze zgodności, czyli jednostek certyfikujących, inspekcyjnych lub laboratoriów (jak w tej sprawie) do wykonywania określonych działań, w tym prowadzenia badań wyrobów wprowadzonych do obrotu. Otrzymanie certyfikatu akredytacji laboratorium badawczego, niezależnie od jego zakresie przedmiotowego, który może być różny i powiązany z istnieniem szczegółowych norm regulujących proces kontroli wyrobu czy metodę badawczą, oznaczać będzie spełnienie przez laboratorium ogólnych reguł kompetencyjnych, gwarantujących niezależność, wiarygodność i prawidłowość badań.

W tej sprawie organ również wykazał – jak już wzmiankowano – że CIOP, który wykonał na zlecenie Wojewódzki Inspektor badania laboratoryjne spornych kamizelek, legitymuje się akredytacją w zakresie badania środków ochrony indywidualnej (nr [...]), a w zakresie tej akredytacji mieści się badanie materiałów tła odzieży ostrzegawczej. Stanowisko organu odnośnie przeprowadzonych przez CIOP badań laboratoryjnych spornych kamizelek, także co do kompetencji tej jednostki w tym zakresie działań i wykorzystania tych badań w sprawie, jest wyczerpujące i uzasadnione szczegółową argumentacją, której zarzuty skargi nie podważają w sposób dający powód do zakwestionowania prawidłowości procedowania i ocen organu w tej sprawie, które złożyły się na podstawę faktycznoprawną podjętego rozstrzygnięcia.

Podkreślenia wymaga, że wszystkie ww. rodzaje/modele kamizelek, w tym sporny model, które były w ofercie handlowej A., a próbki kontrolne poddano następnie badaniu laboratoryjnemu w CIOP oznaczone były danymi skarżącej A. N. – P. w B., która wprowadziła je na rynek, zatem w świetle ww. przepisów ustawy o systemie oceny zgodności i rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej ponosi konsekwencje niezgodności tych kamizelek z wymaganiami prawidłowo zastosowanych przez organ przepisów w tym względzie. Wyniki zbadania tych kamizelek przez akredytowaną jednostkę badającą (CIOP) uprawniały organ do takiego zadziałania. Organ mógł efekt końcowy tych badań wykorzystać jako materiał dowodowy w tej sprawie, gdyż został on uzyskany od akredytowanej jednostki badającej. Posiadanie akredytacji jest natomiast obiektywnym wskaźnikiem tego, że jednostka ta działa zgodnie z najlepszą praktyką i stanowi gwarancję uznawania sprawozdań z badań jako prawidłowych, obrazujących rzeczywisty stan rzeczy (w tej sprawie odnoszący się do wartości współczynnika luminacji świetlnej i prawidłowości wizualnego sygnalizowania obecności użytkownika w sytuacjach zagrożenia w warunkach oświetlenia dziennego).

Skarżąca skutecznie nie podważyła tych sprawozdań i objętych nimi wyników zbadania kamizelek. Wskazane przez nią wyniki badań kamizelek w ww. Instytucie Transportu Samochodowego nie mogły zostać przez organ uznane za skuteczny przeciwdowód, gdyż w Instytucie tym zbadano materiał pochodzący z innych niż uczynił to CIOP próbek kontrolnych, pozyskanych w innych okolicznościach, zatem nietożsamych z materiałem zbadanym w tej sprawie, a w konsekwencji nie dającym się porównywać w kontekście ocen, które doprowadziły organ do podjęcia skarżonego obecnie do Sądu rozstrzygnięcia, skierowanego do skarżącej. Dlatego też Sąd podzielił i powtórzył argumentację dotyczącą tego zarzutu przyjętą przez WSA w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1960/17.

W konsekwencji obciążenie Skarżącej jako podmiotu kontrolowanego, na podstawie art. 40j ust. 1 ustawy o systemie, kosztami przeprowadzonych badań produktów uznanych za niespełniające wymagań deklarowanych, było zgodne z prawem.(por. wyroki NSA: z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. akt II GSK 916/11, z dnia 23 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1492/11, z dnia 25 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1198/14; dostępne w CBOSA).

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom Skarżącej, poczynione w sprawie ustalenia zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Według WSA, stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z powyższych ustaleń, stwierdzony na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, został dokładnie wyjaśniony, a rozstrzygający sprawę organ dokonał jego prawidłowej kwalifikacji prawnej

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.